2026 cı ilə qədər sülh mümkün deyil: Avropa kəşfiyyatı mühüm sənəd əldə etdi

Moderator.az Washington Post-a istinadən bildirir ki,  Avropa kəşfiyyatlarından biri Rusiyanın FSB ilə sıx əlaqəsi olan nüfuzlu analitik mərkəzinin tərtib etdiyi sənədlə tanış olub. Orada deyilir ki, Rusiya Donald Tramp administrasiyası ilə digər ölkələr arasında gərginlik yaratmaqla ABŞ-ın Ukrayna ilə bağlı danışıqlarda mövqeyini zəiflətməyə çalışmalıdır.

Üstəlik, Moskva Ukrayna dövlətini parçalamaq üçün səylərini artırmalıdır. Nəşr qeyd edir ki, yuxarıda adı çəkilən sənəd prezident Trampın 100 gün ərzində sülh sazişi bağlamaq barədə əvvəlki planlarını da rədd edir. Eyni zamanda qeyd edilir ki, “Ukraynadakı böhranın sülh yolu ilə həlli 2026-cı ildən əvvəl baş verə bilməz”.

Sənəd həmçinin Ukraynada sülhməramlı kontingentin yeridilməsi planını da rədd edir. Moskva "ələ keçirdiyi Ukrayna əraziləri üzərində Rusiyanın suverenliyini tanımaqda" israr edir. Bundan əlavə, sənəd “Ukraynanın şimal-şərqində Rusiyanın Bryansk və Belqorod kimi vilayətləri ilə sərhəddə bufer zonası, eləcə də Rusiyanın 2014-cü ildə qeyri-qanuni ilhaq etdiyi Krım yaxınlığındakı Ukraynanın cənubunda hərbisizləşdirilmiş zona yaratmaq yolu ilə daha da parçalanmağa” çağırır. 

Sənəddə həmçinin Rusiyanın danışıqlarda mövqeyini gücləndirmək üçün müxtəlif yollar təklif edilir: burada ABŞ-a Rusiyanın mineral ehtiyatlarına çıxış təklifinin mümkünlüyü qeyd edilir. Maraqlıdır ki, bu, həm də Ukraynanın işğal olunmuş ərazilərində yerləşən resurslara aiddir.

"Sənəddə təklif edilir ki, Rusiya özünün orta mənzilli “Oreşnik” ballistik raketlərini Belarusda, Avropa İttifaqı ilə sərhəddə yerləşdirməməyə razı olsun və bunun müqabilində Birləşmiş Ştatlar da qitədə yeni raket sistemlərini yerləşdirməməyə razı olsun. O, həmçinin təklif edir ki, Rusiya ABŞ-a "dost olmayan" ölkələrə silah tədarükünü dayandırsın və bunun müqabilində ABŞ da Ukraynanı silahlandırmağı dayandıracaq. 

Sənəd Trampın Ukrayna üzrə xüsusi nümayəndəsi Keyt Kelloqun sülh sazişi ilə bağlı ilkin təkliflərini rədd edir. Sənəddə həmçinin bildirilir ki, Rusiyanın Ukraynanın ələ keçirilən əraziləri üzərində suverenliyi rəsmi şəkildə tanınmadan, silahlı münaqişənin ortamüddətli perspektivdə, “məsələn, ABŞ-da növbəti administrasiya dəyişikliyindən sonra” bərpa olunacağı “yüksək ehtimal”dır.

NATO-ya üzvlükdən imtina və Rusiyayönlü partiyaların icazə veriləcəyi seçkilərin keçirilməsi kimi Ukraynanın istənilən potensial güzəştləri kifayət qədər uzağa getmədiyi üçün rədd edilir. Ukrayna hökumətinin “tamamilə dağıdılması” tələb olunur.

Ukraynada hər hansı sülhməramlı kontingentin olması da “tamamilə lazımsız” kimi rədd edilir. Sənəddə ABŞ-ın istənilən sülh razılaşmasından sonra Ukraynanı silahlandırmaqda davam etmək planları “tamamilə qəbuledilməz” adlandırılır. Eyni şey Ukrayna ordusunun sayının 1 milyon nəfər səviyyəsində saxlanmasına da aiddir. “Sənəd həm də sanksiyaların qismən götürülməsi təklifi ilə Rusiyanı sülh sazişinə cəlb etmək cəhdlərini rədd edir”.

Məlumdur ki, sənəd fevralın 18-də Səudiyyə Ərəbistanında Rusiya ilə ABŞ arasında baş tutan görüşdən bir həftə əvvəl hazırlanıb. Böyük rus diplomatlarına yaxın bir rusiyalı akademik tövsiyələrin əsas mahiyyətinin Moskvada geniş konsensusu əks etdirdiyini söylədi.