ABŞ İran danışıqlarına mane olan amillər çoxdur AÇIQLAMA

"ABŞ ilə İran arasında danışıqların baş tutmamasının səbəbi tək deyil. Burada bir neçə, daha doğrusu, çoxsaylı amillər mövcuddur. Bu amillərə yalnız ABŞ və İranın qarşılıqlı maraqları deyil, həm də regiondan kənar qüvvələrin prosesə müdaxiləsi daxildir. Məsələn, Çinin və Rusiyanın İrana verdiyi siyasi dəstək, İran hakimiyyəti daxilində mövcud olan ziddiyyətlər, həmin ziddiyyətlərdən qaynaqlanan proseslər, eləcə də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) daha çox qarşıdurma və müharibə tərəfdarı olması bu amillər sırasındadır. Bundan başqa, hakimiyyət daxilində müharibə və gərginliyin müəyyən dairələr üçün faydalı hesab edilməsi, region ölkələrinin İranı danışıqlar masasına gətirmək istiqamətində kifayət qədər təsir göstərə bilməməsi, İran rəhbərliyində müşahidə olunan liderlik boşluğu, İran cəmiyyətində genişmiqyaslı ictimai etirazların olmaması, ölkə iqtisadiyyatının hələ tam çökməməsi, maliyyə resurslarının müəyyən səviyyədə qorunub saxlanılması, eləcə də bu istiqamətdə Çin, Rusiya, Şimali Koreya və digər ölkələrin dəstəyi göstərilə biləcək amillərdir".

Bu fikirləri politoloq Sədrəddin Soltan Redaktor.az-a ABŞ-İran danışıqlarının aparıla bilməməsi səbəbindən danışarkən bildirdi.

O qeyd etdi ki, regiondan kənar maraqlar da prosesi ləngidən mühüm faktorlar sırasındadır:

"ABŞ ilə geosiyasi ziddiyyətdə olan dövlətlər müxtəlif yollarla bu prosesə təsir göstərə bilərlər. Məsələn, Avropa İttifaqının ABŞ və Tehran arasında münasibətlər, xüsusilə də Yaxın Şərq və İran siyasəti ilə bağlı hələ də tam ortaq mövqeyə malik olmaması, Çinin Yaxın Şərqə, o cümlədən İrana fərqli yanaşması, Rusiyanın isə bu məsələdə özünəməxsus siyasət yürütməsi İranın ABŞ ilə birmənalı şəkildə danışıqlar masasına əyləşməsinə mane olan amillərdən hesab oluna bilər. Başqa sözlə, həm daxili, həm də xarici ziddiyyətli faktorlar bu prosesin irəliləməsini və yekun nəticəyə çatmasını çətinləşdirir. Digər tərəfdən, hesab edirəm ki, ABŞ də İran məsələsini birdəfəlik həll etmək niyyətində deyil. Mənim qənaətimə görə, Vaşinqton Tehran hakimiyyətini tədricən zəiflətmək və çökməyə məcbur etmək taktikasına üstünlük verir. Bu səbəbdən də tərəflərin danışıqlar masasına əyləşməsi ilə bağlı problemlər yaranır. Yəni məsələ təkcə İranın danışıqlara getmək istəməməsi ilə bağlı deyil, ABŞ-nin atdığı bir sıra addımlar da bu prosesə mane olur. Bu baxımdan hesab edirəm ki, məsələnin qısa müddətdə həll olunacağını gözləmək üçün ciddi əsaslar yoxdur", - deyə siyasətçi yekunlaşdırdı.

Xədicə BAXIŞLI