Adi saqqız dadlandırıcısı təhlükəsiz tibbi implantların hazırlanmasına yol açır TƏDQİQAT

Bakı, 8 iyun, AZƏRTAC

Texas A&M Universitetinin Biotibbi Mühəndislik Departamentində aparılan yeni tədqiqat uzunmüddətli istifadə üçün daha təhlükəsiz və effektiv bioelektron implantların hazırlanmasında əhəmiyyətli irəliləyiş təqdim edir. “Science Advances” jurnalında dərc olunan araşdırma ənənəvi elektrik keçirici hidrogellərdə istifadə olunan zəhərli əlavələri “D-sorbitol” kimi təhlükəsiz bir maddə ilə əvəz etməklə bioelektronikanın biouyğunluğunu və funksionallığını artırmağın mümkün olduğunu göstərir.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, elektron implantlar nevroloji pozğunluqların, iflicin və xroniki ağrıların diaqnostikası və müalicəsində getdikcə geniş istifadə olunur. Bu, implantların effektivliyi, onların bədənə inteqrasiya olunma dərəcəsi və uzunmüddətli dayanıqlığı ilə sıx bağlıdır. Lakin hazırda istifadə olunan keçirici hidrogellərin tərkibindəki zəhərli əlavələr zamanla immun reaksiya doğura və implantın sıradan çıxmasına səbəb ola bilər. Bu kontekstdə, tədqiqat qrupu təhlükəsiz şəkər alternativi olan D-sorbitolu istifadə edərək biouyğun, uzanan və elektrik keçirici hidrogellər hazırlayıb. D-sorbitol adi saqqız və qida məhsullarında dadlandırıcı kimi istifadə edilsə də, burada ilk dəfə olaraq tibbi implantlar üçün keçirici material kimi tətbiq olunub.

Araşdırmanın əsas müəllifi və Tian laboratoriyasının tədqiqatçısı Md Saifur Rahman qeyd edir ki, bu yeni nəsil hidrogel elektrodlar platindən daha yüksək elektrik yükü saxlamaq və ötürmək qabiliyyətinə malikdir. Bu isə xüsusilə sinir stimullaşdırılması üçün vacibdir. Professor Limei Tian bu texnologiyanın yumşaq və təbii toxumaya inteqrasiya olunan cihazların gələcəyini formalaşdıra biləcəyini vurğulayaraq bildirib: “Bədənin uzantısı kimi fəaliyyət göstərən yumşaq və təhlükəsiz bioelektron cihazlar hazırlamaq potensialı bizi həyəcanlandırır”.

Yeni hazırlanmış D-sorbitol əsaslı hidrogellərin potensial tətbiq sahələri genişdir. Bunlara Parkinson xəstəliyinin və epilepsiyanın müalicəsində istifadə olunan beyin implantları, onurğa beyni zədələri olan xəstələrdə hərəkətin bərpası üçün sinir interfeysləri, geyilə bilən biosensorlar və toxunma həssaslığına malik yumşaq robot texnikası daxildir. Siçovullar üzərində aparılan ilkin sınaqlar yeni materialın bioloji toxumalara uyğun mexaniki və kimyəvi xüsusiyyətlərə malik olduğunu və immun reaksiyaların azalmasına səbəb olduğunu göstərib. Tədqiqatçılar növbəti mərhələdə iri heyvan modellərində uzunmüddətli sabitliyi qiymətləndirməyi və insan klinik sınaqlarına keçməyi planlaşdırırlar. Layihə Texas A&M-in müxtəlif fakültələrinin, o cümlədən Tibb Kolleci və Baytarlıq Tibb və Biotibbi Elmlər Kolleci tədqiqatçılarının əməkdaşlığı ilə həyata keçirilib. Elektrik və Kompüter Mühəndisliyi Departamentindən Hanq Park və Biotibbi Mühəndislik Departamentindən Fenq Zhao bu təşəbbüsə texniki dəstək göstəriblər. Baytarlıq patoloqu Yava Cons-Holl qeyd edir ki, histoloji analizlər nəticəsində platindən hazırlanmış implantlarla müqayisədə yeni hidrogel implantların ətraf toxumalarda daha az iltihaba səbəb olduğu müşahidə olunub. “Bu nəticələr Tianın iddialarını gücləndirir və yeni materialın real klinik potensialını göstərir”, - deyə o bildirib.

Bu tədqiqat elektron implantların təhlükəsizliyini və funksional effektivliyini artırmaqla yanaşı, tibbi cihazların dizaynında yeni mərhələnin başlanğıcını qoyur. Tədqiqat qrupu klinisistlər və sənaye tərəfdaşları ilə əməkdaşlıq edərək, bu texnologiyanı kommersiyalaşdırmağı və yeni nəsil sinir interfeysləri yaratmağı hədəfləyir.