Alimlər xəbərdarlıq etdi: Səhər yeməyində ən təhlükəli qida

Elm adamları xüsusilə səhər yeməyində istehlak edilən çörək və kartof kimi qidaların infarkt və insult riskini yüzdə 60 artırdığı barədə xəbərdarlıq ediblər.

Gununsesi.info xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu vəziyyətə qovurma zamanı çıxan “akrilamid” adlı kimyəvi maddənin səbəb olduğu bildirilib.

Son araşdırmalara görə, tost və kartofun tərkibində olan akrilamid adlı maddə infarkt və insult riskini ciddi şəkildə tətikləyir. Ümumiyyətlə nişastalı məhsulların qızardılması və bişirilməsi zamanı meydana çıxan bu kimyəvi maddə siqaret və bəzi kosmetik məhsullarda da olur.

Təbii şəkərlərin isti ilə reaksiya verərək qaralması nəticəsində meydana gələn yanmış karbohidratlar da akrilamidlə zəngin qidalar arasındadır.

Akrilamidin bədəndə xərçəng riskini artıra biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar uzun müddətdir gündəmdə olsa da, ispan mütəxəssislər akrilamid istehlakının ürək-damar xəstəliklərinə də mənfi təsir göstərə biləcəyini ortaya qoydular.

Nutrients jurnalında nəşr olunan araşdırmada 100 mindən çox adamı əhatə edən təxminən 20 illik məlumatlar araşdırılıb. Tədqiqat göstərdi ki, yüksək akrilamid qəbulu infarkt və insult kimi ciddi ürək-damar sağlamlığı problemlərinə, həmçinin vaxtından əvvəl ölüm riskinin artmasına səbəb ola bilər. Həmçinin həddindən artıq akrilamid qəbulunun 2-ci tip diabet riski olan insanlarda ürək-damar ölüm riskini yüzdə 84 artırdığı müəyyən edilmişdir.

Çində aparılan başqa bir araşdırma sübut etdi ki, akrilamidin yüksək təsiri növbəti onillikdə ürək-damar xəstəlikləri riskini 47-67 faiz artıra bilər.

Bu tədqiqatlarda, pəhrizdəki akrilamidin orta səviyyəsi 32,6 ilə 57 mikroqram arasında dəyişdi, daha yüksək akrilamid səviyyələri olanlarda daha ciddi ürək-damar nəticələri müşahidə edildi.

Professor Oliver Cons bir dilim tostda orta hesabla 4,8 mikroqram akrilamid olduğunu və çörək yandırıldıqda bu miqdarın iki dəfə arta biləcəyini söylədi.

İspan alimlərinin fikrincə, akrilamid bədən toxumalarında yağ yığılmasına və iltihabı artıraraq, ürək-damar xəstəliklərinin xəbərçisi olan piylənməyə səbəb ola bilər.

Orxan Saffari

Gununsesi.info