Alimləri musiqiyə qarşı bədənin gizli reaksiyası təəccübləndirdi

Beynəlxalq alimlər qrupu müəyyən edib ki, musiqiyə qulaq asmaq insana təkcə ayaq tərpətmək və ya baş yelləmək kimi istəklər vasitəsilə təsir göstərmir.

Hətta istəksiz, avtomatik hərəkətlər, məsələn, göz qırpmaq belə musiqinin ritmi ilə sinxronlaşa bilər. Bu təsir insanın şüurundan asılı olmadan yaranır və eşitmə sistemi ilə göz hərəkətlərinə cavabdeh olan beyin motor sahələri arasında birbaşa əlaqənin mövcudluğunu göstərir.

BAKU.WS-in məlumatına görə, tədqiqatın nəticələri PLOS Biology jurnalında dərc olunub.

Alimlər qeyd edirlər ki, eşitmə-motor sinxronizasiyası insana xas olan əsas xüsusiyyətlərdən biridir və heyvanlarda demək olar ki, müşahidə edilmir. Əvvəllər bu fenomen yalnız qəsdən edilən hərəkətlər zamanı - məsələn, insanın addımlarını musiqinin ritminə uyğunlaşdırdığı hallarda - öyrənilirdi. Çin Elmlər Akademiyası, Çin Elmlər Akademiyası Universiteti və Honkonq Çin Universitetinin tədqiqatçıları bu mexanizmin avtomatik reaksiyalara da şamil olunub-olunmadığını yoxlamaq qərarına gəliblər.

Bir sıra eksperimentlər zamanı iştirakçılardan sadəcə ekrana baxaraq Baxın xorallarını dinləmələri xahiş olunub. Yüksək dəqiqlikli kameralar onların göz qırpmalarını qeydə alıb, eyni zamanda EEQ (elektroensefaloqrafiya) ilə beyin fəaliyyəti ölçülüb. Analiz nəticəsində məlum olub ki, göz qırpmaları musiqinin vurğularına uyğun gəlir və bu sinxronluq bütün iştirakçılarda müşahidə olunub - hətta musiqini bəyənməyənlərdə belə. EEQ nəticələri göstərib ki, beyin növbəti göz qırpmasının vaxtını əvvəlcədən "proqnozlaşdırır" və onu ritmə uyğunlaşdırır.

Ayrıca MRT skanları bu hadisənin anatomik əsasını da üzə çıxarıb: sinxronluğun dəqiqliyi yuxarı uzununa dəstənin (eşitmə qabığını hərəkət planlaşdıran sahələrlə birləşdirən sinir yolu) quruluşundan asılıdır. Bu əlaqəsi daha güclü olan iştirakçılarda göz qırpmaları ritmə daha dəqiq uyğun gəlib.

Eyni zamanda, diqqət vizual tapşırığa yönəldiləndə sinxronluq yoxa çıxıb. Bu isə göstərir ki, bu reaksiya sadə refleks deyil - beynin ritmlə hərəkət arasında əlaqə qurması üçün diqqətin musiqi axınına yönəlməsi vacibdir.

Tədqiqatın müəllifi İ Dunun sözlərinə görə, göz qırpmalarının ritmlə uyğunluğu gələcəkdə ritmik qavrayışı qiymətləndirmək üçün yeni üsul ola bilər, çünki bu, mürəkkəb avadanlığa ehtiyac duymadan asanlıqla qeydə alına bilən istəksiz fizioloji reaksiyadır. Gələcəkdə bu yanaşma disleksiya və ya Parkinson xəstəliyi kimi ritmik işləmənin pozulması hallarının erkən diaqnostikasında mühüm rol oynaya bilər.