Azərbaycan və Özbəkistan arasında şaxələndirilmiş nəqliyyat infrastrukturunun yaradılması istiqamətində əməkdaşlıq ŞƏRH

Son illərdə Azərbaycan və Özbəkistan arasında iqtisadi-ticari əlaqələrdə nəzərəçarpacaq dərəcədə canlanma müşahidə olunur. Bu əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri də şaxələndirilmiş nəqliyyat və logistika infrastrukturunun inkişafıdır. Hər iki ölkə beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində strateji mövqeyə malik olmaqla, regional və qlobal əhəmiyyətli logistik layihələrin həyata keçirilməsində fəal iştirak edir. Azərbaycan və Özbəkistan arasında nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq, əsasən, Orta Dəhliz (Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) çərçivəsində reallaşdırılır. Bu marşrut Çin və Mərkəzi Asiya ölkələrini Qazaxıstan, Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropa ilə birləşdirən mühüm ticarət yoludur. Orta Dəhliz vasitəsilə yüklərin daşınması, digər marşrutlara nisbətən daha qısa müddət tələb edir və bu, logistik səmərəliliyi artırır. Azərbaycan və Özbəkistan bu dəhlizin genişləndirilməsi, texniki imkanlarının artırılması və beynəlxalq bazarlara çıxış imkanlarının gücləndirilməsi istiqamətində birgə fəaliyyət göstərirlər. Özbəkistanın dünya okeanına çıxışı olmadığından, Azərbaycan onun üçün mühüm tranzit ölkəyə çevrilmişdir. Xüsusilə Ələt Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı vasitəsilə Özbəkistandan gələn yüklərin Xəzər dənizindən keçərək Avropa bazarlarına çatdırılması imkanları genişlənir. Bununla yanaşı, tərəflər arasında dəmir yolu, avtomobil yolları və multimodal daşımaların inkişaf etdirilməsi istiqamətində də bir sıra razılaşmalar əldə olunmuşdur. Azərbaycanın Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu və digər nəqliyyat xətləri, Özbəkistanın bu marşrutlar vasitəsilə öz məhsullarını xarici bazarlara çıxarmasına geniş imkan yaradır. Bundan əlavə, hər iki ölkə rəqəmsal nəqliyyat sistemləri və gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi sahəsində əməkdaşlığı da dərinləşdirir. Malların daha sürətli və şəffaf şəkildə daşınması üçün rəqəmsal izləmə sistemlərinin tətbiqi, gömrük məlumatlarının paylaşılması və vahid tranzit mexanizmlərinin yaradılması istiqamətində birgə işlər aparılır. Azərbaycan və Özbəkistan həmçinin birgə investisiya layihələri vasitəsilə nəqliyyat-logistika infrastrukturunun modernləşdirilməsinə çalışırlar. Hər iki ölkənin hökumətləri logistik mərkəzlərin yaradılması, yük daşımalarının səmərəliliyinin artırılması və beynəlxalq nəqliyyat qovşaqlarının inkişaf etdirilməsi üçün qarşılıqlı sərmayə yatırmaqda maraqlıdır. Bu əməkdaşlıq yalnız iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmır, həm də regionun siyasi və geostrateji sabitliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Özbəkistan arasında gücləndirilmiş nəqliyyat əlaqələri Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionlarının inteqrasiyasını dəstəkləyir, Avropa ilə Asiya arasında alternativ ticarət yollarının formalaşmasına töhfə verir və qlobal nəqliyyat şəbəkəsində bu ölkələrin rolunu daha da artırır.
Fənar Qənbərova
YAP Laçın rayon təşkilatının fəalı
Laçın rayon Ədalət Məmmədov adına Zabux kənd orta məktibində müəllim