Bakı və Abşeron üçün Su Təhlükəsizliyinin Strateji Konsepsiyası (2026 2035) ŞƏRH

Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə yanvarın 12-də keçirilmiş “Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış və tullantı suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair 2026–2035-ci illər üçün Dövlət Proqramı”na həsr olunmuş müşavirə ölkənin su təsərrüfatı siyasətində yeni və strateji bir mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir. Dövlət başçısının bu müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər təkcə mövcud vəziyyətin təhlili deyil, həm də qarşıdakı onillik üçün aydın yol xəritəsi və dövlətin bu sahəyə münasibətinin ifadəsi olmuşdur. Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğulamışdır ki, son illər ərzində ölkədə həyata keçirilmiş genişmiqyaslı infrastruktur layihələri nəticəsində artıq əsas infrastruktur məsələləri böyük ölçüdə öz həllini tapmışdır. Enerji təminatı, qazlaşdırma, yol-nəqliyyat, rabitə və digər sahələrdə əldə edilən nailiyyətlər Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf modelini formalaşdırmış, regionların sosial-iqtisadi dirçəlişinə güclü təkan vermişdir.

Bu ümumi inkişaf xəttinin mühüm tərkib hissələrindən biri də su təsərrüfatıdır. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, su həyatın əsas mənbəyi olmaqla yanaşı, həm sosial rifahın, həm də iqtisadi inkişafın fundamental şərtidir. Son illərdə Oğuz–Qəbələ–Bakı su kəməri, Taxtakörpü və Ceyranbatan su anbarları kimi nəhəng layihələrin icrası milyonlarla insanın keyfiyyətli içməli suya çıxışını təmin etmişdir. Bu layihələr yalnız texniki obyektlər deyil, eyni zamanda dövlətin vətəndaş rifahına yönəlmiş siyasətinin konkret nəticələridir. Bununla belə, Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında əhali sayının artması, urbanizasiya proseslərinin genişlənməsi, yeni yaşayış massivlərinin salınması, sənaye və xidmət sektorunun böyüməsi suya olan tələbatı daha da artırır.

Məhz bu reallıqlar nəzərə alınaraq 2026–2035-ci illəri əhatə edən Dövlət Proqramı hazırlanmışdır. Proqramın əsas məqsədi Bakı və Abşeron yarımadasında dayanıqlı, fasiləsiz və keyfiyyətli içməli su təminatını tam şəkildə formalaşdırmaq, yağış sularının idarə olunmasını müasir standartlara uyğun qurmaq və tullantı sularının təhlükəsiz şəkildə toplanması və təmizlənməsini təmin etməkdir. Bu sənəd şəhər mühitinin sağlamlaşdırılmasına, əhalinin həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə, ekoloji təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə və gələcək nəsillər üçün etibarlı su təhlükəsizliyi sisteminin yaradılmasına xidmət edir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi olaraq vurğulamışdır ki, yeni Dövlət Proqramı təkcə texniki tədbirlər toplusu deyil, həm də uzunmüddətli strateji baxışın ifadəsidir. Burada əsas prinsip su ehtiyatlarının qorunması, səmərəli idarə edilməsi və itkilərin minimuma endirilməsidir. Bu baxımdan proqram çərçivəsində qarşıya qoyulan əsas hədəflərdən biri təxminən 30-a yaxın yeni su anbarının tikilməsidir. Bu anbarlar su ehtiyatlarının artırılmasına, mövsümi və iqlim risklərinin azaldılmasına, paytaxt və ətraf ərazilərin daha etibarlı şəkildə təmin olunmasına imkan verəcəkdir. Yeni su anbarları həm də fövqəladə vəziyyətlər zamanı ehtiyat mənbə rolunu oynayacaq, şəhərin su təhlükəsizliyini gücləndirəcəkdir.

Digər mühüm məqsəd su təchizatı sahəsində sayğaclaşdırmanın 100 faizə çatdırılmasıdır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, sayğaclaşdırma yalnız texniki məsələ deyil, həm də idarəetmə və məsuliyyət məsələsidir. Bu addım su sərfiyyatının dəqiq uçotunu təmin etməklə yanaşı, itkilərin azaldılmasına, resurslardan daha səmərəli istifadəyə və xidmət sahəsində şəffaflığın artırılmasına xidmət edəcəkdir. Hər bir abonentin real istehlakının ölçülməsi həm vətəndaşın hüquqlarını qoruyacaq, həm də dövlətə su ehtiyatlarını daha düzgün planlaşdırmaq imkanı verəcəkdir.

Dövlət Proqramı çərçivəsində mövcud su şəbəkələrinin yenilənməsi, magistral xətlərin və paylayıcı şəbəkələrin genişləndirilməsi, köhnəlmiş boru sistemlərinin müasir materiallarla əvəz olunması nəzərdə tutulur. Bu tədbirlər nəticəsində hazırda mövcud olan yüksək su itkilərinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldılması planlaşdırılır. Paralel olaraq, yağış sularının toplanması və yönləndirilməsi üçün yeni kollektor sistemləri qurulacaq, şəhər ərazilərində sel və daşqın riskləri minimuma endiriləcəkdir. Bakı kimi iri şəhər üçün bu məsələ xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki intensiv yağışlar zamanı yaranan problemlər həm nəqliyyata, həm də şəhər təsərrüfatına ciddi təsir göstərir.

Tullantı sularının idarə olunması sahəsində də əsaslı dəyişikliklər nəzərdə tutulur. Müasir texnologiyalara əsaslanan yeni təmizləyici qurğuların inşası ilə tullantı sularının ətraf mühitə zərər vermədən emalı təmin ediləcək, dəniz və torpaq ehtiyatlarının çirklənməsinin qarşısı alınacaqdır. Bu, həm ekoloji tarazlığın qorunmasına, həm də əhalinin sağlamlığının müdafiəsinə xidmət edəcəkdir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğulamışdır ki, bu proqramın icrası yalnız bugünkü problemlərin həlli ilə məhdudlaşmır, həm də gələcək nəsillər üçün etibarlı və dayanıqlı su infrastrukturu formalaşdırır. Rəqəmsal idarəetmə, onlayn monitorinq sistemləri, alternativ su mənbələrinin – o cümlədən dəniz suyunun şirinləşdirilməsi imkanlarının araşdırılması kimi innovativ yanaşmalar su təsərrüfatının idarə olunmasında yeni keyfiyyət mərhələsi yaradacaqdır. Bu yanaşma Azərbaycanın müasir dövlət idarəçiliyi modelinə uyğun olaraq, resurslardan ağıllı və məsuliyyətli istifadə prinsipinə əsaslanır.

Beləliklə, 2026–2035-ci illər üçün Dövlət Proqramı Azərbaycanın su siyasətində mühüm strateji sənəd kimi çıxış edir. Bu proqram Bakı və Abşeron yarımadasında həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə, urbanizasiya proseslərinin sağlam əsaslar üzərində davam etməsinə, ekoloji təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə və dövlətin sosial məsuliyyətinin daha dolğun şəkildə reallaşmasına xidmət edəcəkdir. Prezident İlham Əliyevin müşavirədəki çıxışı isə bu istiqamətdə qəti siyasi iradənin, uzunmüddətli baxışın və məsuliyyətli idarəetmə fəlsəfəsinin bariz ifadəsi olmuş, Azərbaycanın gələcək onillik üçün su təhlükəsizliyi strategiyasının əsas konturlarını müəyyən etmişdir.

Kamran Quliyev

YAP Yasamal rayon “Moskva pr. 67” ünvanı (ADSEA) üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini