Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanın D8dən gözləntiləri: Reallıqlar və perspektivlər

Azərbaycanın D8dən gözləntiləri: Reallıqlar və perspektivlər

Cebheinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

"Beynəlxalq aləmdə yaşanan gərginliklər hər bir dövləti özünə etibarlı tərəfdaşlar seçmək, xarici siyasət kursunu rasional hədəflər üzərində qurmaq və bu hədəflərə dəstək ifadə edən ölkələrlə əməkdaşlığı gücləndirmək məcburiyyətində qoyur”.

Bunu "Cebheinfo.az"-a açıqlamasında deputat Əlibala Məhərrəmzadə deyib.

O bildirib ki, Azərbaycan bu gün Cənubi Qafqazın lideri olmaqla yanaşı, diplomatik müstəvidə effektiv fəaliyyət ortaya qoyaraq dünyanın müxtəlif təşkilatlarında nüfuzlu söz sahibinə çevrilməkdədir:

“Prezident İlham Əliyevin xarici siyasət strategiyasının məntiqi nəticəsi olaraq ölkəmiz Türk Dövlətləri Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı kimi strukturlara uğurla sədrlik etdi, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı, MDB, AQEM, Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı və digərlərində effektiv fəaliyyət göstərir. 

Prezident İlham Əliyevin diplomatik səyləri və qlobal təşəbbüsləri Azərbaycana COP kimi beynəlxalq miqyaslı tədbirə ev sahibliyi etmək hüququ qazandırdı.

Son zamanlar dünyada artan gərginlik, Ukrayna, Suriya, Qəzza problemləri, Gürcüstanda çevriliş cəhdi və digərləri uzun illər demokratiya və ədalətin carçısı libasında çıxış edən Avropa təşkilatları – BMT, ATƏT, Avropa İttifaqı, Avropa Şurası, hətta NATO-nun belə səmərəli və optimal fəaliyyət ortaya qoya bilmədiklərini təsdiq edir.

Müxtəlif ölkələrdə hakimiyyətə gətirilən diletant siyasətçilər ABŞ, Fransa, Almaniya kimi nüfuzlu dövlətlərin təsiri altına düşərək Avropa Parlamenti, Avropa Şurasının Parlament Assambleyası müstəvisində ikili standartları, riyakarlığı, Avropa ilə digər bölgələr arasında fərqin olduğunu təbliğ edən qərar və qətnamələr qəbul etdirir, bununla da beynəlxalq təhlükəsizlik sisteminə sağalmaz zərbələr vururlar. 

Azərbaycan bu kimi qurumların “faydalılıq əmsalı”nın yetərli qədər olmadığını görərək artıq nüfuzunu itirmiş birliklər deyil, çağdaş dövrün tələblərinə çevik reaksiya verə biləcək təşkilatlarla əməkdaşlıq yolunu seçir. 

Bu təşkilatlardan biri də təbii ki, dekabrın 19-da tamhüquqlu üzv kimi qəbul olunduğumuz D-8 formatı olacaq".

Deputat qeyd edib ki, D-8 İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının təməli 1996-cı il oktyabrın 22-də İstanbulda qoyuldu. 1997-ci il iyunun 15-də isə format rəsmən təsis edildi:

"Hazırda Azərbaycandan başqa təşkilatda yer alan ölkələr Banqladeş, İndoneziya, İran, Malayziya, Misir, Nigeriya, Pakistan və Türkiyədir. Beləliklə, 1997-ci ildən etibarən hər hansı genişlənməyə getməyən D-8-ə seçilməyimiz beynəlxalq nüfuzumuz, qlobal təşəbbüslərimiz və iqtisadi inkişaf göstəricilərimizlə birbaşa bağlıdır. 

D-8 təşkilatının əsas məqsədi üzv ölkələr arasında iqtisadi-ticari, maliyyə və texnoloji əməkdaşlığı inkişaf etdirmək, sosial və mədəni əlaqələri gücləndirməkdir.

Qurumun əsas hədəfləri iqtisadi proqramlar üzərində qoyulsa da, D-8 sülh və təhlükəsizlik məsələlərinə də xüsusi diqqət yetirir və beynəlxalq siyasi əməkdaşlığı təşviq edir.

Çünki sülhün və sabitliyin olmadığı bir regionda iqtisadi əməkdaşlıqdan söhbət gedə bilməz. Odur ki, D-8-ə üzv ölkələr təhlükəsizlik məsələsini prioritet olaraq irəli sürürlər. Bu gün D-8 dünyada böyük iqtisadi potensiala malik təşkilat kimi tanınmaqdadır. 

Statistikaya görə: 

- üzv ölkələrdə təqribən 1,1 milyard insan yaşayır; 
- 8 ölkənin iqtisadiyyatının həcmi təxminən 3,8 trilyon dollar təşkil edir;
- 4 trilyon dollardan artıq ÜDM-ə malikdir; 
- 130 milyard dollar ticarət dövriyyəsi həyata keçirir; 
- təşkilat üzvləri qısa müddətdə dövriyyəni 500 milyard dollara çatdıra bilərlər.

D-8-ə üzv ölkələrin sayının artırılması, qarşılıqlı ticarətin milli valyutalarla aparılması qurumun effektiv fəaliyyətinə əlavə stimul verəcək. Təşkilat 3 qitəni birləşdirir, üzvlərinin əhalisinin sayı isə dünya müsəlmanlarının 60 faizini təşkil edir.

İki üzv ölkə - Türkiyə və İndoneziya “Böyük iyirmilər”də təmsil olunurlar. Təşkilat “2020-2030: D-8 -10 illik Yol Xəritəsi” adlı sənədə sahibdir və həmin sənəd 3 mərhələli inkişaf strategiyasının icrasını nəzərdə tutur.

Bəli, Prezident İlham Əliyevin yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin açılması  strategiyası real nəticələrini verir. Hazırda Azərbaycan Ərəb Dövlətləri Liqası, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı, Avrasiya İqtisadi Birliyi, Vışeqrad qrupu və digər formatlarda arzuolunan tərəfdaşlardan biri kimi qəbul edilir. Diplomatik zəfər artıq D-8 formatını da əhatə etməkdədir və ölkə ictimaiyyəti bu qurumun Azərbaycana gətirəcəyi dividendlərə rəğbətlə yanaşır. 

Hansı dividenlərimiz olacaq?

1. Azərbaycan digər üzv ölkələrlə ticarət əlaqələrini artırmağa - xüsusən də, enerji, kənd təsərrüfatı, sənaye və texnologiya sahələrində daha çox imkan əldə edəcək; 
2. D-8 formatında təmsil olunan ölkələrin bazarlarına daxil olmaqla, ixracın şaxələndirilməsinə nail ola biləcək;
3. İqtisadi əməkdaşlığı dərinləşdirmək hesabına xarici investisiyalara sahib olacaq;
4. Texnologiya və innovasiya sahəsində əlaqələri gücləndirə, eyni zamanda, sosial-mədəni layihələri icra edə biləcək və s.

Bu gün Azərbaycanın D-8 ölkələrinin əksəriyyəti ilə həm ikitərəfli, həm də beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində yüksək səmərəliliyi ilə seçilən münasibətləri var. Artıq D-9-a çevrilən quruma üzv olmaq ölkəmizə ciddi iqtisadi dividendlər qazandırmaqla yanaşı, həm də təşkilatın geosiyasi potensialından faydalanmağa, qlobal tribunalarda özünün ədalətli mövqeyini qorumaq üçün daha üstün imkanları təmin edəcək. 

Bəs Azərbaycan format üzvü olan ölkələrə nə verə bilər? 

1. Geosiyasi mövqeyi, geniş iqtisadi potensialı ilə regional mərkəzlərdən biri kimi seçilən Azərbaycanın yaratdığı yeni reallıqlar D-8 ölkələri üçün də cəlbedici olacaq; 
2. Azərbaycan Şərqlə Qərb arasında körpü rolunu oynayır, İslam dünyasının əsas mədəni, dini və sivilizasiya mərkəzlərindən biri kimi tanınır ki, bu, islam həmrəyliyinin daha da gücləndirilməsinə təkan verəcək;
3. Ölkəmizin islamofobiya ilə mübarizə işinə verdiyi töhfələr D-8 ölkələri üçün də fəaliyyət nümunəsinə çevriləcək;
4. Qlobal miqyasda Azərbaycanın siyasi proseslərə təsiretmə gücü qazanması ikili standartlarla üzləşən üzv ölkələrin daha ciddi dəstək qazanmasını şərtləndirəcək;
5. D-8 dövlətləri Azərbaycanın tranzit-logistik imkanlarından yararlanmaqla dünya iqtisadi bazarına daha asan çıxış imkanı əldə edəcəklər və s.

Beləliklə, son illər tarixi uğurları ilə dünyada böyük nüfuz qazanan, bir sıra güc mərkəzlərinin isə məhz bu inkişafa görə qısqanclıqla yanaşdığı Azərbaycanın D-8 formatına üzv seçilməsi ölkəmizin iqtisadi yüksəlişində proqressiv rol oynamaqla yanaşı, həm də regional problemlərin həllində daha etibarlı tribunanın qazanılmasına gətirib çıxaracaq.

İslam ölkələri arasında təşkilatlanma və mövcud narazılıqların tam aradan qaldırılması isə müsəlman dünyasını Azərbaycan və Türkiyənin liderliyi altında qlobal proseslərdə həlledici söz sahiblərindən birinə çevirəcək". 

"Cebheinfo.az"

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:286
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 23 Dekabr 2024 13:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri