Icma.az
close
up
RU
Bakıda tərəfdarları tutulan Vilayəti Xorasan nədir?

Bakıda tərəfdarları tutulan Vilayəti Xorasan nədir?

Icma.az, Unikal.az portalına istinadən məlumat yayır.

Xəbər verdiyimiz kimi, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti xarici ölkənin Azərbaycandakı səfirliyinə qarşı terror hücumu etməyə hazırlaşan şəxsləri həbs edib. 

Həbs edilən şəxslərin "Vilayəti-Xorasan" silahlı qruplaşmasının üzvləri ilə cinayət əlaqəsinə girdiyi məlum olub. 

Bundan sonra sözügedən radikal qruplaşma yenidən gündəmə gəlib.

Bəs "Vilayəti-Xorasan" nədir, nə vaxt yaranıb, kimə xidmət edir? 

"Vilayəti-Xorasan" qruplaşması İŞİD rəhbərliyinin Əfqanıstan və Pakistan üzrə xüsusi nümayəndə təyin etdiyi Qari Vəli Rəhmanın səyləri ilə 2014-cü ildə təşkilatlanmağa başlayıb. 26 yanvar 2015-ci ildə o vaxtkı İŞİD sözçüsü Əbu Məhəmməd əl-Ədnani "Vilayəti-Xorasan"ın yaradıldığını elan etdi. İŞİD-in İraq və Suriyada çox güclü olduğu bir vaxtda daha bir qolunun yaradılması, təşkilatın qlobal xilafət məqsədinin bir hissəsi olaraq daha geniş bir əraziyə yayılmaq istədiyini göstərdi. Lakin təşkilatın əsas varlığı Xorasan əyalətinə daxil olan bütün ölkələrdə deyil, Əfqanıstanın şərqində yerləşirdi. 

Qrupun adına gəlincə, "Vilayəti Xorasan" bir vaxtlar Əfqanıstan, Pakistan, İran və ətraf əraziləri əhatə edən bölgəyə verilən ad imiş. Radikal qruplaşmanın tərəfdarları "müsəlman imperiyalarının itirilmiş şöhrətini və qüdrətini qaytarmaq istəyir", həmçinin müasir milli sərhədləri açıq şəkildə rədd edir. Sözügedən təxribat cəhdindən sonra, görünür, Azərbaycan sərhədini də...

İŞİD-in "Vilayəti-Xorasan" qolu strategiyasını qısa və uzunmüddətli məqsədlər ətrafında formalaşdırıb. 

Təşkilat əsasən Əfqanıstanda özü üçün təhlükəsiz zona yaratmaq və yeni üzvlər cəlb etmək məqsədi daşıyırdı. Həmçinin, yeni maliyyələşdirmə təmin etmək üçün özünü regionda "əhəmiyyətli aktyor"a çevirməyə çalışırdı. İranın Suriya və İraqdakı hərəkətlərinə qarşı qisas almaq da təşkilatın qısamüddətli məqsədləri arasında idi. "Vilayəti-Xorasan"ın ordu yaratmaq, yerli dəstəyi təmin etmək və saxlamaq, Xorasanda, xüsusən də Əfqanıstanda "cihadı ələ keçirmək" və maliyyə muxtariyyətinə nail olmaq kimi uzunmüddətli məqsədləri olub. Bu iddialı məqsədlərə çatmaq üçün təşkilatın ardıcıl bir strategiyaya ehtiyacı var idi. O, bu strategiyanı müqavimətin daha zəif olacağına inandığı ərazilərə maksimum təzyiq göstərmək əsasında formalaşdırdı. "Taliban" daxilindəki münaqişələr və ABŞ-nin geri çəkilməsindən sonra Əfqanıstan hökumətinin sürətlə çökəcəyinə dair şayiələr Əfqanıstanın təşkilatın strateji diqqət mərkəzində qalmasını təmin etdi. Digər tərəfdən, Pakistan təşkilatın Əfqanıstan və İrana genişlənməsi üçün logistika fonu təmin edəcəkdi.

2018-ci ilin sonuna qədər təşkilatın fəaliyyət sahəsi əsasən Kabil, Kunar və Nəngəharla məhdudlaşdı. 4 aprel 2020-ci ildə "Vilayəti-Xorasan"ın o vaxtkı əmiri İslam Faruqi Əfqanıstan hökuməti tərəfindən Qəndəharda həbs edildi. Onun varisi Əbu Ömər əl-Xorasani 11 mayda Kabildə tutuldu. Təşkilatın iki liderinin həbsi "Taliban"ın Əfqanıstan hökuməti və koalisiya qüvvələrinə qarşı ağır məğlubiyyətlərdən sonra ciddi şəkildə zəiflədiyi bir dövrə təsadüf etdi. Təşkilat ərazi itkiləri, liderlərinin öldürülməsi və hərbi təzyiq dövründə yerli müttəfiqlərinin zəifləməsi səbəbindən əhəmiyyətli dərəcədə tənəzzülə uğradı. Lakin 2020-ci il ərzində təşkilatın itkilərində yavaşlama müşahidə edildi və yenidən bərpa olunmağa başladı. Bundan əlavə, təşkilatın fəaliyyət sahəsi son dövrlərdə daha da genişlənib.

Təxminən 1500-2000 üzvü olduğu deyilən təşkilatın mərkəzi strukturu yoxdur və ölkə daxilində müxtəlif kiçik qrupların muxtar əməliyyat imkanlarına güvənir. 

İŞİD-in bu qolunun potensialı bölgədəki əvvəlki "cihadçı təşkilatlar"dan xeyli yüksək olsa da, təşkilat doqquz fərqli dövləti əhatə edən yüksək dərəcədə parçalanmış sosial və siyasi mühitlə mübarizə aparırdı. 

"Vilayəti-Xorasan"ın törətdiyi terror aktları 

2020-ci ilin may ayında Kabildə bir məktəbə bombalı hücum təşkil edildi. 

8 iyun 2021-ci ildə Bağlanda şiə həzara icmasını hədəf alan başqa bir hücum həyata keçirildi. 

Təşkilat 2021-ci ildə Əfqanıstanda üç böyük hücum həyata keçirib.

2022-ci ilin sentyabrında "Xorasan" silahlıları Rusiyanın Kabildəki səfirliyində partlayışa görə məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdülər. 

2024-cü il yanvarın 28-də İstanbuldakı Müqəddəs Məryəm Katolik Kilsəsində atışma "Vilayəti-Xorasan" qruplaşmasının silahlıları tərəfindən törədilib. 

2024-cü ildə Moskva yaxınlığındakı Krasnoqorskda "Crocus City Hall" konsert zalında kamuflyaj geyinmiş bir neçə nəfərin avtomat silahdan atəş açması nəticəsində aralarında uşaqlar da olmaqla 133 adam ölüb, 150-dən çoxu yaralanıb. Elə həmin silahlı qruplaşma hücuma görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü.

Dərbənddə və Mahaçqalada baş verən terror hücumunda 66 yaşlı pravoslav keşiş Nikolayın boğazını kəsmələri və öz soydaşları olan 15 polis işçisini qətlə yetirmələri göstərir ki, onlar amansızlıqları ilə dünyada ad çıxarmış İŞİD döyüşçülərindən geri qalmırlar.

Ağarza Elçinoğlu


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:352
embedMənbə:https://unikal.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 10:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see346

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see333

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see319

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see312

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see289

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see276

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see271

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see254

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see240

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see235

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see228

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see220

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see217

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see213

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see213

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see209

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see206

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see193
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri