Icma.az
close
up
RU
Bakıda tərəfdarları tutulan Vilayəti Xorasan nədir?

Bakıda tərəfdarları tutulan Vilayəti Xorasan nədir?

Icma.az, Unikal.az portalına istinadən məlumat yayır.

Xəbər verdiyimiz kimi, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti xarici ölkənin Azərbaycandakı səfirliyinə qarşı terror hücumu etməyə hazırlaşan şəxsləri həbs edib. 

Həbs edilən şəxslərin "Vilayəti-Xorasan" silahlı qruplaşmasının üzvləri ilə cinayət əlaqəsinə girdiyi məlum olub. 

Bundan sonra sözügedən radikal qruplaşma yenidən gündəmə gəlib.

Bəs "Vilayəti-Xorasan" nədir, nə vaxt yaranıb, kimə xidmət edir? 

"Vilayəti-Xorasan" qruplaşması İŞİD rəhbərliyinin Əfqanıstan və Pakistan üzrə xüsusi nümayəndə təyin etdiyi Qari Vəli Rəhmanın səyləri ilə 2014-cü ildə təşkilatlanmağa başlayıb. 26 yanvar 2015-ci ildə o vaxtkı İŞİD sözçüsü Əbu Məhəmməd əl-Ədnani "Vilayəti-Xorasan"ın yaradıldığını elan etdi. İŞİD-in İraq və Suriyada çox güclü olduğu bir vaxtda daha bir qolunun yaradılması, təşkilatın qlobal xilafət məqsədinin bir hissəsi olaraq daha geniş bir əraziyə yayılmaq istədiyini göstərdi. Lakin təşkilatın əsas varlığı Xorasan əyalətinə daxil olan bütün ölkələrdə deyil, Əfqanıstanın şərqində yerləşirdi. 

Qrupun adına gəlincə, "Vilayəti Xorasan" bir vaxtlar Əfqanıstan, Pakistan, İran və ətraf əraziləri əhatə edən bölgəyə verilən ad imiş. Radikal qruplaşmanın tərəfdarları "müsəlman imperiyalarının itirilmiş şöhrətini və qüdrətini qaytarmaq istəyir", həmçinin müasir milli sərhədləri açıq şəkildə rədd edir. Sözügedən təxribat cəhdindən sonra, görünür, Azərbaycan sərhədini də...

İŞİD-in "Vilayəti-Xorasan" qolu strategiyasını qısa və uzunmüddətli məqsədlər ətrafında formalaşdırıb. 

Təşkilat əsasən Əfqanıstanda özü üçün təhlükəsiz zona yaratmaq və yeni üzvlər cəlb etmək məqsədi daşıyırdı. Həmçinin, yeni maliyyələşdirmə təmin etmək üçün özünü regionda "əhəmiyyətli aktyor"a çevirməyə çalışırdı. İranın Suriya və İraqdakı hərəkətlərinə qarşı qisas almaq da təşkilatın qısamüddətli məqsədləri arasında idi. "Vilayəti-Xorasan"ın ordu yaratmaq, yerli dəstəyi təmin etmək və saxlamaq, Xorasanda, xüsusən də Əfqanıstanda "cihadı ələ keçirmək" və maliyyə muxtariyyətinə nail olmaq kimi uzunmüddətli məqsədləri olub. Bu iddialı məqsədlərə çatmaq üçün təşkilatın ardıcıl bir strategiyaya ehtiyacı var idi. O, bu strategiyanı müqavimətin daha zəif olacağına inandığı ərazilərə maksimum təzyiq göstərmək əsasında formalaşdırdı. "Taliban" daxilindəki münaqişələr və ABŞ-nin geri çəkilməsindən sonra Əfqanıstan hökumətinin sürətlə çökəcəyinə dair şayiələr Əfqanıstanın təşkilatın strateji diqqət mərkəzində qalmasını təmin etdi. Digər tərəfdən, Pakistan təşkilatın Əfqanıstan və İrana genişlənməsi üçün logistika fonu təmin edəcəkdi.

2018-ci ilin sonuna qədər təşkilatın fəaliyyət sahəsi əsasən Kabil, Kunar və Nəngəharla məhdudlaşdı. 4 aprel 2020-ci ildə "Vilayəti-Xorasan"ın o vaxtkı əmiri İslam Faruqi Əfqanıstan hökuməti tərəfindən Qəndəharda həbs edildi. Onun varisi Əbu Ömər əl-Xorasani 11 mayda Kabildə tutuldu. Təşkilatın iki liderinin həbsi "Taliban"ın Əfqanıstan hökuməti və koalisiya qüvvələrinə qarşı ağır məğlubiyyətlərdən sonra ciddi şəkildə zəiflədiyi bir dövrə təsadüf etdi. Təşkilat ərazi itkiləri, liderlərinin öldürülməsi və hərbi təzyiq dövründə yerli müttəfiqlərinin zəifləməsi səbəbindən əhəmiyyətli dərəcədə tənəzzülə uğradı. Lakin 2020-ci il ərzində təşkilatın itkilərində yavaşlama müşahidə edildi və yenidən bərpa olunmağa başladı. Bundan əlavə, təşkilatın fəaliyyət sahəsi son dövrlərdə daha da genişlənib.

Təxminən 1500-2000 üzvü olduğu deyilən təşkilatın mərkəzi strukturu yoxdur və ölkə daxilində müxtəlif kiçik qrupların muxtar əməliyyat imkanlarına güvənir. 

İŞİD-in bu qolunun potensialı bölgədəki əvvəlki "cihadçı təşkilatlar"dan xeyli yüksək olsa da, təşkilat doqquz fərqli dövləti əhatə edən yüksək dərəcədə parçalanmış sosial və siyasi mühitlə mübarizə aparırdı. 

"Vilayəti-Xorasan"ın törətdiyi terror aktları 

2020-ci ilin may ayında Kabildə bir məktəbə bombalı hücum təşkil edildi. 

8 iyun 2021-ci ildə Bağlanda şiə həzara icmasını hədəf alan başqa bir hücum həyata keçirildi. 

Təşkilat 2021-ci ildə Əfqanıstanda üç böyük hücum həyata keçirib.

2022-ci ilin sentyabrında "Xorasan" silahlıları Rusiyanın Kabildəki səfirliyində partlayışa görə məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdülər. 

2024-cü il yanvarın 28-də İstanbuldakı Müqəddəs Məryəm Katolik Kilsəsində atışma "Vilayəti-Xorasan" qruplaşmasının silahlıları tərəfindən törədilib. 

2024-cü ildə Moskva yaxınlığındakı Krasnoqorskda "Crocus City Hall" konsert zalında kamuflyaj geyinmiş bir neçə nəfərin avtomat silahdan atəş açması nəticəsində aralarında uşaqlar da olmaqla 133 adam ölüb, 150-dən çoxu yaralanıb. Elə həmin silahlı qruplaşma hücuma görə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü.

Dərbənddə və Mahaçqalada baş verən terror hücumunda 66 yaşlı pravoslav keşiş Nikolayın boğazını kəsmələri və öz soydaşları olan 15 polis işçisini qətlə yetirmələri göstərir ki, onlar amansızlıqları ilə dünyada ad çıxarmış İŞİD döyüşçülərindən geri qalmırlar.

Ağarza Elçinoğlu


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:331
embedMənbə:https://unikal.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 10:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri