Bakının çoxvektorlu siyasəti: Estoniya ilə münasibətlərin tarixi əsaslara söykənir

Müasir beynəlxalq münasibətlər fonunda Azərbaycanın xarici siyasəti balanslı və çoxşaxəli yanaşma üzərində qurulub. Ölkəmiz regional və qlobal güclərlə əməkdaşlığı milli maraqlara uyğun şəkildə inkişaf etdirir. 2025-ci ilin əvvəlindən etibarən Azərbaycan-Avropa İttifaqı dialoqunda da canlanma müşahidə olunur. Bu xüsusda Estoniya ilə münasibətlər xüsusi önəm daşıyır. Estoniya Xarici İşlər naziri Marqus Tsahkna Azərbaycanın regionda mühüm rolunu vurğulayıb və yüzlərlə azərbaycanlının Estoniya universitetlərində təhsil aldığını qeyd edib. Bu dinamika Azərbaycan-Avropa münasibətlərinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.

Politoloq Azad Məsiyev Sherg.az-a açıqlamasında Azərbaycanın xarici siyasətinin uzun illərdir ki, balanslaşdırılmış yanaşma prinsipi üzərində qurulduğunu qeyd edib:

"Bu siyasət həm iqtisadi, həm də siyasi sahədə çoxşaxəli əməkdaşlıqları əhatə edir. Azərbaycan eyni vaxtda Şimaldan Rusiya ilə, Cənubdan İranla, Qərbdən Avropa və ABŞ-la, Şərqdən Çin və Asiya ölkələri ilə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əlaqələr qurur. Bu yanaşma ölkənin milli maraqlarının qorunması və regional sabitliyin təmin olunması baxımından uğurlu model sayılır. Avropa İttifaqı ilə münasibətlər Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm yer tutur. Xüsusilə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında Azərbaycanın rolu danılmazdır. 20-dən artıq Avropa ölkəsi ilə təbii qaz tədarükü və enerji əməkdaşlığı üzrə müqavilələr uğurla icra olunur. İqtisadi və siyasi maraqların bir-birinə sıx bağlı olduğu müasir dövrdə Avropa ilə əməkdaşlıq Azərbaycanın xarici siyasət doktrinasının əsas istiqamətlərindən biridir.

Avropa qurumları ilə münasibətlər bəzən gərginliklərə də məruz qalsa da, Azərbaycan Avropada dostlarının sayını artırmağa çalışır. Bu, xüsusilə AŞPA kimi platformalarda ölkəmizə qarşı qərəzli yanaşmaların qarşısının alınması üçün vacibdir. Estoniya Xarici İşlər Nazirinin Azərbaycana səfəri və Estoniyanın Bakıda səfirliyinin açılması bu istiqamətdə atılmış mühüm addımlardan biridir". 

Analitik Estoniya ilə münasibətlərin tarixi əsaslara söykəndiyini vurğulayıb:

"Bu gün hər iki ölkə üçün qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq perspektivləri mövcuddur. Estoniya kimi Baltik ölkələri Avropa İttifaqında fəal mövqe tutur və bu baxımdan Azərbaycanla əlaqələrin genişlənməsi həm Bakının, həm də Tallinin maraqlarına cavab verir. Estoniya rəsmisinin Azərbaycanın qonşularla dinc yanaşı yaşama prinsipinə sadiq qalması barədə bəyanatı, Azərbaycanın bu sahədəki siyasətinin beynəlxalq aləmdə müsbət qarşılandığını göstərir.

Azərbaycan qonşularla münasibətlərində konstruktiv və balanslı siyasət yürüdür. Rusiya və İranla münasibətlərdə qarşılıqlı hörmət prinsipi əsas tutulur, ölkəmiz öz ərazisində bu ölkələrə qarşı istifadə ediləcək hər hansı fəaliyyətə icazə vermir. Eyni zamanda, Azərbaycan 30 il ərzində ərazilərini işğala məruz qoyan Ermənistana qarşı da revanşist deyil, sülh təşəbbüsləri ilə çıxış edir. 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycan Prezidenti Ermənistanla sülh sazişi üçün 5 baza prinsip irəli sürüb. Son olaraq, Qazaxıstanın taxılının Ermənistan üzərindən Azərbaycan tranziti ilə daşınmasına razılıq verilməsi, Bakının bu istiqamətdə real addımlar atdığını göstərir".

Ekspert Azərbaycanın heç bir tərəfdaşla əməkdaşlığını üçüncü dövlətlərə qarşı yönəltmədiyini bildirib: 

"Məsələn, Azərbaycan-Estoniya əməkdaşlığı Rusiya əleyhinə, Azərbaycan-İsrail münasibətləri İran əleyhinə və ya Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri Ermənistan əleyhinə hesablanmayıb. Bütün bu münasibətlər qarşılıqlı maraqlara və sülhə xidmət edir. Azərbaycanın xarici siyasəti təkcə regionla məhdudlaşmır. Prezident İlham Əliyevin ABŞ-yə səfəri, eləcə də Misirdə keçirilən beynəlxalq toplantılarda iştirakı, Azərbaycanın həm regional, həm də qlobal məsələlərdə fəal mövqe tutduğunu göstərir. Ölkəmiz Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı, Türk Dövlətləri Təşkilatı, MDB kimi platformalarda iştirakla yanaşı, Avropa İttifaqı ilə də aktiv əməkdaşlıq edir. Bu, Azərbaycanın geosiyasi tarazlıq siyasətinin əsas göstəricilərindəndir. Nəticə etibarilə, Azərbaycan böyük güclərin maraqlarını uzlaşdırmaqla, öz milli və dövlət maraqlarını ön planda tutaraq, balanslaşdırılmış, çoxtərəfli və sabit xarici siyasət kursunu davam etdirir. Bu siyasət həm regionda sülhün və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə, həm də ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artmasına xidmət edir".