Balakənin Gürcüstanla həmsərhəd kəndlərində sel təhlükəsi aradan qaldırılır

Balakən, 16 oktyabr, AZƏRTAC

Balakən rayonundan axan dağ çayları əhalinin içməli və suvarma suyuna olan tələbatının ödənilməsində mühüm rol oynayır. Lakin son illər leysan yağışlarının artması bu çayları təhlükə mənbəyinə çevirib. Güclü yağışlardan sonra çayların məcrasından çıxması nəticəsində sakinlərin təsərrüfatlarına ciddi ziyan dəyir. Çaylarda məcratənzimləmə işləri aparılsa da, sel suları torpaq bəndləri tez sıradan çıxarır. Son daşqınlardan sonra rayonun beş yaşayış məntəqəsi yenidən təhlükə ilə üz-üzə qalıb. AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri Mazımçay və İnterçay vadisində yerləşən kəndlərdə olub, vəziyyətlə maraqlanıb.

Transsərhəd Mazımçay və onun davamı olan İnterçayda bu payız güclü sel hadisələri qeydə alınıb. Qonşu Gürcüstan ərazisinə yağan leysan yağışları nəticəsində çaylarda suyun səviyyəsi dəfələrlə qalxıb və Poştbinə, Xalatala, Şambul, Şərif və Meşəşambul kəndlərində meşə zolaqlarına, pay torpaqlarına, əkin sahələrinə, maldarlıq və arıçılıq təsərrüfatlarına, həmçinin yaşayış evlərinə ziyan dəyib.

Poştbinə və Gərəkli kəndlərində çay sahilində yerləşən pay torpaqları xüsusilə zərər çəkib. Kənd sakini Cəmaləddin Şəkiliyev bildirir ki, vaxtilə suvarma məqsədilə istifadə etdikləri Mazımçay indi təhlükə mənbəyinə çevrilib: “Çay bu dəfə də məcrasından çıxaraq pay torpaqlarımızı yuyub, fındıq bağlarımıza, təsərrüfatımıza böyük zərər vurdu”.

Xalatala kənd sakini İzzət Ramazanov isə deyir ki, sel nəticəsində çay sahili evlərinə 20 metr məsafəyə qədər yaxınlaşıb: “Əvvəllər evlə çay arasında 80-90 metr məsafə vardı. İndi isə 20-25 metr qalıb. Dəfələrlə aidiyyəti qurumlara müraciət etmişik. Hər dəfə torpaq bənd vurulur, amma sel gələn kimi yuyub aparır. Burada təcili bənd tikilməlidir”.

Mazımçay Şərif kəndinin mərkəzindən keçir və son daşqınlar nəticəsində çay yatağı iki dəfə genişlənib. Sakinlərin sözlərinə görə, Balakən Su Meliorasiya Sistemlərinin İstismarı İdarəsinin (BSMSİİ) texnikası ilə aparılan məcratənzimləmə işlərinə baxmayaraq, çayların qumlu və lilli olması bu tədbirlərin effektini azaldır.

BSMSİİ-nin baş mühəndisi İlkin Aslanov bildirib ki, idarə tərəfindən 9 ay ərzində 450 min kubmetr həcmdə məcratənzimləmə və sahilbərkitmə işləri görülüb: “İnterçayın Şərif kəndindən keçən hissəsi mütəmadi sel təhlükəsi yaradır. Artıq 500 paqonmetr uzunluğunda yeni beton bəndlərin tikintisi ilə bağlı layihə-smeta sənədləri hazırlanıb. Maliyyə ayrılan kimi tikintiyə başlanılacaq”.

Qeyd edək ki, Balakən rayonunda sel təhlükəsi yaradan çayların ümumi uzunluğu 25 kilometrə çatır. Bu çayların kənarında yerləşən kəndlərdə 30 minə yaxın əhali yaşayır, yüz hektarlarla əkin sahəsi və fərdi təsərrüfatlar mövcuddur.