Icma.az
close
up
RU
Bir ölkə hansı hallarda NATO dan çıxa bilər?

Bir ölkə hansı hallarda NATO dan çıxa bilər?

Icma.az bildirir, Yeniavaz saytına əsaslanaraq.


Məlum olduğu kimi, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şimali Atlantika Alyansından (NATO) çıxmaq ehtimalını yenidən gündəmə gətirib.
Yeniavaz.com
“Euronews”a istinadən xəbər verir ki, o, bu ideyanı Avropa ölkələrinin İranla bağlı davam edən gərginlikdə daha fəal iştirak etməməsi ilə əlaqələndirib. Trampın sərt ritorikasına baxmayaraq, ABŞ-nin NATO-dan çıxmasının hüquqi və siyasi baxımdan nə dərəcədə mümkün olduğu müzakirə mövzusuna çevrilib.
Tramp Britaniyanın “The Telegraph” qəzetinə müsahibəsində NATO-nu “kağız pələng” adlandıraraq bildirib ki, o, alyansın effektivliyinə heç vaxt inanmayıb. Bu açıqlamalar, xüsusilə Vaşinqtonun Hörmüz boğazı ətrafında hərbi səfərbərlik çağırışlarının Avropa müttəfiqləri tərəfindən dəstəklənməməsi fonunda səsləndirilib.
1949-cu il Şimali Atlantika Müqaviləsinin 13-cü maddəsinə əsasən, hər hansı üzv dövlət alyansdan çıxmaq üçün əvvəlcə ABŞ-yə rəsmi bildiriş təqdim etməlidir. ABŞ isə depozitar ölkə kimi bu məlumatı digər üzvlərə ötürür və çıxış bir il sonra qüvvəyə minir.
Lakin məsələ bununla bitmir. ABŞ daxilində qəbul edilmiş qanunvericiliyə görə, prezidentin təkbaşına bu qərarı verməsi mümkün deyil. 2023-cü ildə prezident Co Bayden tərəfindən imzalanmış qanuna əsasən, NATO-dan çıxmaq üçün ya Senatda üçdə iki səs çoxluğu, ya da Konqresin ayrıca təsdiqi tələb olunur. Həmin qanun həmçinin bu məqsədlə federal vəsaitlərin istifadəsini də qadağan edir.
Bəzi analitiklər hesab edir ki, ABŞ formal olaraq alyansda qalsa belə, onun öhdəliklərdən geri çəkilməsi daha real riskdir. Xüsusilə NATO-nun əsas prinsipi olan 5-ci maddənin – kollektiv müdafiə öhdəliyinin yerinə yetirilməməsi alyansın fəaliyyətini ciddi şəkildə zəiflədə bilər.
Avrasiya Qrupunun rəhbəri Lan Bremmer qeyd edib ki, ABŞ Senatın təsdiqi olmadan NATO-dan çıxa bilməz, lakin üzv dövlətlər 5-ci maddənin işləkliyinə əmin olmadıqda, alyans faktiki olaraq öz funksiyasını itirə bilər.
ABŞ-nin mümkün çıxışı NATO üçün ciddi maliyyə boşluğu yarada bilər. 2025-ci il məlumatlarına görə, alyansın müdafiə xərclərinin təxminən 60%-I, yəni 1,4 trilyon dollardan çoxu ABŞ tərəfindən qarşılanır. Bu isə o deməkdir ki, ABŞ olmadan Avropa ölkələri və Kanada həm maliyyə, həm də logistika baxımından böyük yükü üzərinə götürməli olacaq.
Göründüyü kimi, ABŞ-nin NATO-dan çıxması texniki olaraq mümkün olsa da, həm daxili qanunvericilik, həm də siyasi reallıqlar bu prosesi son dərəcə çətinləşdirir. Bununla belə, Vaşinqtonun alyans daxilində rolunu azaltması ehtimalı belə, qlobal təhlükəsizlik arxitekturasına ciddi təsir göstərə bilər.
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:145
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 10 Aprel 2026 09:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see336

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see336

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see327

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see326

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see309

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see306

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see291

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see291

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see288

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see287

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see280

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see276

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see265

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see263

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see263

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see253

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see251

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see247

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see233

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see225
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri