Bir stəkan suyun içində gizlənən həyat KÖŞƏ

Masanın üstündə bir stəkan su var. Heç kim ona fikir vermir.

Su adi görünür. Şəffafdır, səssizdir, qoxusuzdur. Bir neçə dəqiqə əvvəl krandan axıb, indi isə stəkanda dayanıb. Bizim üçün sadəcə sudur.

Amma həmin stəkanın içində bir şəhərin problemi gizlənə bilər.

Dünyanın bir çox yerində insan üçün su açmaq qədər sadə olan hərəkət, başqası üçün günün ən çətin işidir. Bir kranın başında saatlarla gözləyən insanlar var. Uşaqlar məktəbə getmək əvəzinə su daşıyır. Ailələr içməli su ilə məişət suyu arasında seçim etməli olur.

Biz isə bəzən dişimizi fırçalayarkən kranı açıq qoyuruq.

Problem yalnız suyun israfında deyil. Problem insanın sahib olduğu şeyin dəyərini onu itirmədən əvvəl anlamamasındadır.

Bu, su ilə də bitmir.

Elektrik düyməsini yandırırıq – işıq gəlir. Qazı açırıq – istilik yaranır. Maşına minirik – yol gedirik. Marketə giririk – istədiyimiz məhsulu rəfdə tapırıq.

Müasir həyat bütün bu imkanları o qədər əlçatan edib ki, onların arxasındakı zəhməti görmürük.

Bir məhsul rəfə gələnə qədər neçə insan işləyir? Bir evə su çatana qədər neçə kilometr boru çəkilir? Elektrik enerjisinin istehsalı üçün nə qədər resurs sərf olunur? Süfrəyə gələn çörəyin arxasında nə qədər əmək dayanır?

Biz nəticəni görürük.

Proses isə görünmür.

Bəlkə də israfın əsas səbəblərindən biri budur. İnsan yalnız zəhməti gördüyü şeyin qədrini daha yaxşı bilir.

Süfrədə artıq qalan yemək sadəcə yemək deyil. Orada fermerin əməyi, su, enerji, yanacaq, vaxt və pul var. Zibil qutusuna atılan hər tikə ilə əslində bütün bunların bir hissəsini də atırıq.

Eyni vəziyyət geyimdə, elektrikdə, suda və gündəlik istifadə etdiyimiz saysız-hesabsız əşyada özünü göstərir.

Biz çox şeyə sahib olduğumuz üçün bəzən sahib olmağın məsuliyyətini unuduruq.

Əslində məsələ kasıb yaşamaq deyil. Məsələ ölçünü bilməkdir.

Bir stəkan suyu son damlasına qədər istifadə etmək dünyanı xilas etməyəcək. Bir tikə çörəyi zibilə atmamaq da qlobal problemin həlli deyil. Amma cəmiyyətin böyük davranışları milyonlarla belə kiçik seçimdən yaranır.

İsraf bir gündə yaranmır.

Əvvəlcə bir neçə damcı su olur. Sonra yarımçıq qalan yemək. Daha sonra istifadə edilmədən atılan əşya. Sonra isə bütün bunlar həyat tərzinə çevrilir.

Bəlkə də ən böyük problem əlimizdə olanların çoxluğu deyil.

Ən böyük problem onların necə gəldiyini unutmağımızdır.

Ona görə də masanın üstündəki o stəkana bir dəfə başqa gözlə baxmaq lazımdır.

Çünki bəzən adi görünən bir stəkan su bizə dünyanın ən böyük həqiqətlərindən birini xatırladır:

Sahib olduğumuz hər şeyin görünməyən bir qiyməti var.