Icma.az
close
up
RU
Bu, Cənubi Qafqazda balansın pozulmasına gətirib çıxarır

Bu, Cənubi Qafqazda balansın pozulmasına gətirib çıxarır

Icma.az, Olke.az saytına istinadən bildirir.

“Son illər mədəni irs mövzusu getdikcə daha çox beynəlxalq müzakirələrin mərkəzində yer alaraq humanitar çərçivədən kənara çıxır və açıq şəkildə siyasi məzmun daşıyır. Bu baxımdan, Cənubi Qafqaz tarix, yaddaş və identiklik məsələlərinin xarici təsir alətinə çevrildiyi bir məkan kimi xüsusilə diqqət çəkir. Azərbaycanın azad edilmiş əraziləri ətrafında formalaşan müzakirələrdə səsləndirilən bəzi fikirlər və qiymətləndirmələr çox vaxt uzun illər davam etmiş işğalın nəticələrini nəzərə almadan təqdim olunur. Halbuki, regionda mədəni irsin real vəziyyətini müəyyən edən əsas amil məhz həmin dövrdə baş verən proseslərdir”. 

Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Sevinc Fətəliyeva deyib.

Deputat bildirib ki, işğal illərində Azərbaycanın bu ərazilərində çoxsaylı tarixi-mədəni və dini abidələr dağıdılıb və ya ciddi zərər görüb. Söhbət ayrı-ayrı hallardan deyil, həm memarlıq abidələrini, həm qəbiristanlıqları, həm də mədəni irsin digər elementlərini əhatə edən sistemli prosesdən gedir. Xüsusilə, qəbiristanlıqların dağıdılması və dini obyektlərin təhqir edilməsi faktları dərin narahatlıq doğurur. Bu hallar yalnız maddi deyil, həm də mənəvi baxımdan ciddi zərbədir, çünki onlar xalqın tarixi yaddaşına və mədəni kimliyinə yönəlmiş təsir kimi qiymətləndirilir. Bu məsələlərin təhlilində əsas meyar emosional yanaşma deyil, foto və video materialları, peyk görüntüləri, yerində aparılan araşdırmaların nəticələri bu faktlara əsaslanan sübutlardır.

Onun sözlərinə görə, müasir mərhələdə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri mədəni irs mövzusunun getdikcə daha çox siyasi təzyiq aləti kimi istifadə olunmasıdır. Müxtəlif ölkələrdə qəbul edilən bəzi parlament qərarları və bəyanatlar problemin kompleksliyini nəzərə almadan birtərəfli yanaşma formalaşdırır. Bu yanaşma Cənubi Qafqaz üçün adekvat deyil. Beynəlxalq münasibətlər tarixi göstərir ki, humanitar mövzular dəfələrlə geosiyasi təsir alətinə çevrilib. 1990-cı illərdə Balkanlarda baş verən münaqişələr zamanı mədəni irsin dağıdılması məsələsi informasiya mübarizəsinin əsas elementlərindən biri olmuş və beynəlxalq ictimai rəyin formalaşmasına ciddi təsir göstərmişdi. Eyni tendensiyalar Yaxın Şərqdə də müşahidə olunub, burada Palmira şəhərindəki abidələrin məhv edilməsi yalnız mədəni faciə deyil, həm də qlobal siyasi diskursun bir hissəsi kimi təqdim olunmuşdu. Bir çox hallarda ayrı-ayrı epizodların qabardılması ümumi mənzərəni kölgədə qoyaraq siyasi təzyiq mexanizminə çevrilirdi.

“Bu gün oxşar proseslər Cənubi Qafqazda da müşahidə olunur. İşğalın nəticələrinin nəzərə alınmaması və birtərəfli informasiya fonunun yaradılması beynəlxalq gündəlikdə balansın pozulmasına gətirib çıxarır. Bu xüsusilə Azərbaycan və Ermənistan arasında normallaşma prosesinin aktivləşdiyi bir dövrdə daha aydın görünür. Sərhədlərin delimitasiyası, kommunikasiyaların açılması və sülh müqaviləsi istiqamətində aparılan danışıqlar regionda yeni reallıq formalaşdırır. Lakin məhz belə mərhələlərdə xarici informasiya və siyasi təzyiqin artması müşahidə olunur”,-deyən Sevinc Fətəliyeva əlavə edib ki, humanitar mövzuların siyasiləşdirilməsi bu kontekstdə danışıqlar prosesinə təsir göstərmək, tərəflərin mövqelər balansını dəyişmək və ya sülh prosesinin dinamikasını zəiflətmək cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər. Beynəlxalq təcrübə isə göstərir ki, humanitar məsələlərin siyasi alətə çevrilməsi uzunmüddətli və dayanıqlı nəticələrə gətirib çıxarmır. Əksinə, bu yanaşma etimadsızlığı artırır və dialoqu çətinləşdirir. Müharibədən sonrakı Avropa təcrübəsi göstərir ki, humanitar məsələlərin siyasiləşdirilməsindən imtina edilməsi və mədəni irsin qorunması sahəsində birgə mexanizmlərin yaradılması etimadın bərpasında mühüm rol oynayıb. UNESCO çərçivəsində həyata keçirilən proqramlar bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edib. Bu təcrübə sübut edir ki, davamlı həll yolları yalnız bütün faktların qəbul edilməsi və obyektiv yanaşma əsasında mümkündür.

“Azərbaycan azad edilmiş ərazilərində genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinə başlayaraq mədəni və dini abidələrin bərpasını prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən edib. Bu proses yalnız infrastrukturun bərpası deyil, həm də tarixi yaddaşın və mədəni həyatın dirçəldilməsi deməkdir. Eyni zamanda, beynəlxalq əməkdaşlıqda açıqlıq və şəffaflıq prinsipləri vurğulanır ki, bu da regionda yeni yanaşmanın formalaşdığını göstərir. Nəticə etibarilə, Cənubi Qafqazda mədəni irs mövzusu bu gün həm humanitar, həm də siyasi gündəliyin kəsişməsində yerləşir. Bu şəraitdə əsas vəzifə birtərəfli yanaşmalardan imtina etmək və faktlara əsaslanan obyektiv təhlilə üstünlük verməkdir. Tarix göstərir ki, humanitar məsələlərin siyasi təzyiq alətinə çevrilməsi sülhə xidmət etmir. Əksinə, yalnız tarixi həqiqətə hörmət və açıq dialoq regionda dayanıqlı gələcəyin əsasını təşkil edə bilər”,- deyə deputat vurğulayıb.

Mürtəza

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:172
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 24 Aprel 2026 09:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri