Icma.az
close
up
RU
“Bu şəxslər vəzifədən uzaqlaşdırılmalıdır” Saxta diplom problemi niyə bitmir?

“Bu şəxslər vəzifədən uzaqlaşdırılmalıdır” Saxta diplom problemi niyə bitmir?

Demokrat.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

“Xarici diplomların tanınması ilə bağlı Azərbaycanda üzə çıxan son qalmaqal, 53 nəfərin saxta sənədlə nostrifikasiya üçün müraciət etməsi faktı, ölkədə təhsil sənədlərinin yoxlanılması prosesinin nə qədər zəif və idarəolunmaz olduğunu bir daha sübut edir. Bu problem yeni deyil, illərdir davam edir və hər dəfə aşkarlananda yalnız “rəqəm açıqlanır”, amma köklü dəyişiklik baş vermir. Bu isə təkcə ayrı-ayrı insanların fırıldaqçılığı deyil, həm də dövlət qurumlarının məsuliyyətsiz və sistemsiz fəaliyyətinin nəticəsidir”.  
Bunu Demokrat.az-a tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. Onun sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinin 13 may 2015-ci il tarixli 64 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələrinin verdiyi təhsil sənədlərinin tanınması və ekvivalentliyinin müəyyən edilməsi Qaydaları”na əsasən tanınma prosesi universitetin akkreditasiyası, tədris proqramının qanuni statusu, təhsil müddəti, dərs yükü və kredit sistemi, təhsil formasının reallığı kimi bir sıra meyarlar əsasında aparılmalıdır:

“Hətta bu qaydalarda UNESCO və ENIC-NARIC məlumat bazalarının istifadəsi, diplom verən universitetin rəsmi dövlət reyestrində yoxlanılması məcburi göstərilir. Amma real vəziyyətdə bu meyarlar çox zaman kağız üzərində qalır. TKTA-nın hesabatına görə, 2023-cü ildə təqdim edilən 6000-dən çox xarici diplomdan təxminən 1,2%-i saxta olduğu üçün tanınmayıb. Bu rəqəm yalnız aşkarlanan halları əhatə edir, çünki bəzi ölkələrdə elektron məlumat mübadiləsi zəifdir və yoxlama çox vaxt məktəblərin özündən təsdiq məktubu tələb etməklə aparılır ki, bu da aylarla gecikir və sənədi yoxlamaq çətinləşir. Bu, Azərbaycanda hər kəsə açıq mesaj verir: saxta diplomla müraciət etsən, yaxalanmasan tanınacaq, yaxalansan maksimum diplom rədd ediləcək, hüquqi məsuliyyət isə demək olar ki, yoxdur”.
Ekspert qeyd edib ki, saxta diplomların coğrafiyası təsadüfi deyil:
“MDB ölkələrində, xüsusilə Ukrayna, Rusiya, Qırğızıstan və Qazaxıstanda fəaliyyət göstərən bəzi özəl qurumlar illərlə “tez və ucuz diplom” bazarı yaradıb və bu, Azərbaycanda yüksək tələbat tapıb. Hətta Gürcüstan və Türkiyədən gətirilən bəzi sənədlər də distant və tezləşdirilmiş proqramlar adı ilə verildiyi üçün şübhəli hesab olunub. Qərb ölkələrində bu hallar çox nadirdir, çünki akkreditasiya və diplom verilmə mexanizmi daha sərtdir, amma son illər onlayn diplom satışı adı ilə ABŞ və Avropa universitetlərinin adından istifadə edən saxta qurumların fəaliyyəti də təhlükə yaradır. 
Azərbaycanda isə saxta diplom təqdim edən şəxslərin çoxunun məqsədi real təhsil almaq deyil, sadəcə vəzifə, işə qəbul və ya imtiyaz qazanmaqdır. Problem ondadır ki, dövlət qurumları da işə qəbulda diplomu formal sənəd kimi tələb edir, bilik və bacarıqları yoxlamağa maraq göstərmir və bu vəziyyət “diplom bazarına” stimul verir”.
Kamran Əsədov bildirib ki, əgər yanaşma dəyişməsə, vəziyyət daha da pisləşəcək:
“Saxta diplomların qarşısını almaq üçün Azərbaycanda tam elektronlaşdırılmış, bütün tərəfdaş ölkələrlə inteqrasiya olunmuş yoxlama sistemi qurulmalı, diplom təqdim edən universitetlərin beynəlxalq akkreditasiya statusu ictimaiyyətə açıq elan edilməli, “diploma mill” adlanan müəssisələrin siyahısı yaradılmalı və vətəndaşlar bu barədə vaxtında məlumatlandırılmalıdır. Saxta diplom təqdim edənlərə qarşı Cinayət Məcəlləsinin 320-ci maddəsi ciddi tətbiq edilməli, dövlət qurumlarında saxta diplomla vəzifə alanlar vəzifədən uzaqlaşdırılmalı və məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Əks halda, dövlətin ali təhsilə ayırdığı nüfuz və vəsait itəcək, diplom real bacarığın yox, pulun göstəricisinə çevriləcək və təhsil sisteminə ictimai inam daha da sarsılacaq”.
Cavidan Mirzəzadə
Demokrat.az
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 01 Avqust 2025 19:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see289

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see278

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see275

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see270

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see270

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see261

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see256

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see252

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see248

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see246

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see232

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see227

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see226

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see226

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see223

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see220

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see215

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see214

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see208

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri