Bunlar baş verəcəyi təqdirdə, Tramp Putin sövdələşməsinin pozulma ehtimalı ən yüksək həddə çatar ŞƏRH

"Ər-Riyadda Rusiya-ABŞ danışıqları və eyni vaxtda Zelenskinin Ankaraya səfəri ABŞ və Türkiyənin müharibəni birlikdə bitirmək istədiyi fikrini gücləndirir. Türkiyə, Azərbaycanın və Suriyanın timsalında olduğu kimi, Ukraynanın hərbi potensialının gücləndirilməsində rol oynaya bilərmi? Tramp atəşkəs prosesindən sonra Ukraynanın ordusunu yenidən qurmaq işini Türkiyəyə həvalə edə bilərmi?"
Mövzu ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlama verən politoloq Elçin Xəlilbəyli bildirib ki, Tramp administrasiyasının Ukrayna ilə bağlı planlarında Türkiyənin sülh prosesinə cəlb olunması kimi bir niyyəti yoxdur:
“Bu iki proses bir-birinə paralel cərəyan edir. Əslində bir-biri ilə də ziddiyyət təşkil edir. Çünki Tramp administrasiyası Kremllə səhnə arxasında sövdələşmək xətti yürüdür. Bu sövdələşmədə də ilk növbədə ABŞ-nın və Rusiyanın maraqları müzakirə olunur, yəni ön plana çıxarılır.Həm Ukrayna, həm də Avropa Birliyi  Ukrayna böhranının nizamlanması üzrə danışıqlar prosesindən kanarda saxlanılır. Belə bir situasiyada Tramp-Putin sövdələşməsinin təhlükəli nəticələr verəcəyini nəzərə alan Türkiyə bu prosesə müdaxil eləmək qərarı verib. Ona görə də Ər-Riyad danışıqlarına paralel olaraq Ukrayna prezidenti Zelenski Ankaraya dəvət olundu. Ankarada Ərdoğan və Zelenski arasında bir neçə saat davam edən bir görüş keçirildi. Belə anlaşılır ki, ABŞ-nın Rusiyayla sövdələşməkdə olduğu bir situasiyada, Avropa Birliyinin də Rusiya təhlükəsindən xofa düşdüyü bir situasiyada Türkiyə avanqard dövlət statusu qazanmaq imkanlarını sınaqdan keçirir. Belə anlaşılır ki, rəsmi Ankara Ukrayna böhranının nizamlanması prosesində Tramp-Putin sövdələşməsini pozmaq imkanlarına malikdir.Əgər Ukrayna öz gələcək taleyini düşünərək daha cəsarətli və prinsipial mövqə tutarsa, Zelenski hakimiyyəti Tramp-Putin sövdələşməsinin nəticələrini qəbul etməzsə, buna paralel olaraq da, Prezident Zelenski Tramp-Putin sövdələşməsinin nəticələri üzərində qurulmuş sülh sazişini imzalamazsa, o zaman Türkiyənin Ukraynaya dəstəyi bu dövlətin gələcək taleyini müəyyən olunmasında həlledici rol oynaya bilər. Yəni, Rəsmi Kiyevin cəsarətli və prinsipial siyasi iradə nümayiş etdirəcəyi təqdirdə, Türkiyə Tramp-Putin sövdələşməsini pozmaq imkanı qazana bilər”. 
Politoloq onu da qeyd edib ki, Türkiyənin Ukraynaya dəstəyi Ukraynanın gələcək taleyini müəyyən edə biləcək yeganə faktora çevrilmiş kimi görünür:
“Əgər bütün bunlar baş tutarsa, yəni rəsmi Kiyev Türkiyənin dəstəyini dəyərləndirərək, prinsipial mövqə tutarsa, bu halda Avropa Birliyi də nəhayət ki, cəsarətlənərək Türkiyənin yürütdüyü xəttə dəstək vermək qərarına gələ bilər. Bu halda da, bütün bunlar baş verəcəyi təqdirdə, Tramp-Putin sövdələşməsinin pozulma ehtimalı ən yüksək həddə çatar. Bu baxımdan hesab etmək olar ki, Türkiyənin başlatdığı proses Tramp-Putin sövdələşməsinə paralellik təşkil eləməklə yanaşı, həm də ziddiyyət təşkil edir. Bu iki xətt bir-birinin əleyhinə yönəlmiş istiqamət kimi görünür. Türkiyə qlobal məkanda öz siyasi iradəsini ortaya qoyaraq Ukrayna böhranının, Rusiyanın xeyrinə və ABŞ-nin maraqlarına uyğun nizamlanmasının qarşısını almaq qərarı verir.Bu baxımdan Türkiyənin başlattığı proses hazırda həm Ukraynanın, həm də Avropa Birliyinin yeganə şansı kimi görünür”.
Leyla Turan
Demokrat.az