Icma.az
close
up
RU
Cari ilin 6 ayında Azərbaycanın tədiyə balansında nələr dəyişib?

Cari ilin 6 ayında Azərbaycanın tədiyə balansında nələr dəyişib?

Newscenter.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.


"2026-cı ilin ilk 6 ayında Azərbaycanın xarici iqtisadi mövqeyində ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə əhəmiyyətli dəyişiklik baş verib. Cari əməliyyatlar balansının profisiti 2,3 milyard dollardan 4,7 milyard dollara yüksəlib. Başqa sözlə, profisit təxminən 2 dəfə artıb. Onun ÜDM-ə nisbəti də 6,3%-dən 12,4%-ə yüksəlib".
Newscenter.az xəbər verir ki, bunları iqtisadçı Eldəniz Əmirov deyib. O bildirib ki, neft-qaz sektoru üzrə cari əməliyyatlar balansının profisiti 23,6% artaraq 7,3 milyard dollardan 9 milyard dollara yüksəlib:
"Qeyri-neft-qaz sektoru üzrə cari əməliyyatlar balansının kəsiri 13,7% azalaraq 5 milyard dollardan 4,3 milyard dollara düşüb. Bu, ümumi tədiyə balansı baxımından mühüm müsbət dəyişiklikdir. Xarici ticarət dövriyyəsi 20,3 milyard dollardan 22,4 milyard dollara yüksəlib. Xarici ticarət balansının profisiti isə 4,1 milyard dollardan 6,2 milyard dollara çatıb. Artım təxminən 51% təşkil edir. Əmtəə ixracı 16,9% artaraq 12,2 milyard dollardan 14,3 milyard dollara yüksəlib. Bunun əsas hissəsi neft-qaz ixracının 10,5 milyard dollardan 12,3 milyard dollara yüksəlməsi ilə bağlıdır".
İqtisadçı bildirib ki, burada vacib bir məqamı nəzərə almaq lazımdır:
"2026-cı ilin aprel ayında əvvəlki illərdə alınmış qızılın böyük həcmdə satışı həyata keçirilib. İlk 3 ayda Azərbaycanın qeyri-neft ixracı 862 milyon dollar olduğu halda, aprel ayındakı satışdan sonra ilk 4 ay üzrə qızıl ixracının özü 3,6 milyard dollara çatıb. Buna görə də 2026-cı ilin ilk yarısında xarici sektor göstəricilərində müşahidə edilən güclü dinamikanı qiymətləndirərkən bu birdəfəlik iri qızıl satışının yaratdığı effekti də nəzərə almaq lazımdır. Yəni göstəricilərdəki yaxşılaşmanın müəyyən hissəsi istehsal və ənənəvi ixracın genişlənməsindən deyil, aprel ayında həyata keçirilmiş böyük həcmli qızıl satışından qaynaqlanır.
Xam neft ixracı 6,5 milyard dollardan 7,6 milyard dollara, təbii qaz ixracı 3,7 milyard dollardan 4,2 milyard dollara, neft emalı məhsullarının ixracı isə 0,3 milyard dollardan 0,5 milyard dollara yüksəlib.
Qeyri-neft-qaz ixracında da müsbət dinamika davam edib. 2025-ci ilin ilk 6 ayında 7,6% artım qeydə alınmışdısa, 2026-cı ilin eyni dövründə artım 18% olub və ixracın həcmi 2 milyard dollara çatıb".
Eldəniz Əmirovun sözlərinə görə, digər mühüm müsbət göstərici nəqliyyat xidmətləridir:
"Nəqliyyat xidmətlərinin ixracı 6,6% artıb, idxalı 1,7% azalıb. Nəticədə bu sahədə profisit 9,9% artaraq 856,4 milyon dollardan 941,1 milyon dollara yüksəlib. Nəqliyyat artıq xidmətlər balansına davamlı müsbət töhfə verən əsas istiqamətlərdən birinə çevrilir.
Qeyri-neft-qaz sektoruna birbaşa xarici investisiyaların cəlbi də 19,6% artaraq təxminən 0,9 milyard dollara çatıb.
Ehtiyat aktivlərinin reallaşmış hissəsində də ciddi dəyişiklik var. 2025-ci ilin ilk yarısında 274,9 milyon dollar azalma olduğu halda, 2026-cı ilin ilk yarısında 1,4 milyard dollar artım qeydə alınıb".
İqtisadçı diqqətə çatdırıb ki, mənfi dinamika isə bir neçə istiqamətdə müşahidə edilib və bunlardan biri turizm sektprudur:
"Turizm xidmətlərində ciddi zəifləmə müşahidə olunur. Qarşılıqlı turizm xidmətlərinin dövriyyəsi 14,7% azalaraq 1,7 milyard dollardan 1,4 milyard dollara düşüb. Turizm xidmətləri üzrə ixrac 946,4 milyon dollardan 747,8 milyon dollara enib. Turizm balansının profisiti isə 194,3 milyon dollardan cəmi 47,2 milyon dollara düşüb. Bu, təxminən 76% azalma deməkdir. Azərbaycana gələn xarici vətəndaşların sayının 10,3% azalması da bu dinamikanı izah edən amillərdən biridir.
Neft-qaz sektoru üzrə xidmətlər balansının kəsiri də böyüyüb. 2025-ci ilin ilk yarısında 705,2 milyon dollar olan kəsir 2026-cı ildə təxminən 1 milyard dollara yüksəlib. Birbaşa investisiyalar üzrə diqqət çəkən başqa məqam xaricə yönəldilən investisiyaların kəskin artmasıdır. Azərbaycanın xarici iqtisadiyyata yönəltdiyi birbaşa investisiyalar 1,3 milyard dollardan 5 milyard dollara yüksəlib. Eyni zamanda ölkəyə cəlb edilən birbaşa xarici investisiyalar 3,2 milyard dollardan 3,7 milyard dollara yüksəlsə də, xaricə kapital yönəldilməsi daha sürətli olub.
Bir sözlə, 2026-cı ilin ilk yarısında tədiyə balansının ümumi mənzərəsi 2025-ci ilin eyni dövründən xeyli güclüdür. Əsas yaxşılaşma neft-qaz gəlirlərinin artması, qeyri-neft-qaz sektorunun cari əməliyyatlar kəsirinin azalması, xarici ticarət profisitinin genişlənməsi, qeyri-neft ixracının və nəqliyyat xidmətlərinin artması hesabına baş verib.
Eyni zamanda turizm gəlirlərinin azalması, neft-qaz sektoru üzrə xidmətlər kəsirinin böyüməsi və xaricə yönəldilən birbaşa investisiyaların kəskin artması diqqət tələb edən əsas istiqamətlərdir".
Süleyman
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:157
embedMənbə:https://newscenter.az
archiveBu xəbər 16 Sentyabr 2026 17:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see313

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see313

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see312

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see306

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see289

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see273

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see269

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see264

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see262

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see259

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see257

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see256

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see252

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see250

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see240

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see236

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see229

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see209

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri