“Cənubi Qafqazın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri sürətlə inkişaf edir“ “Qazaxinfo“

"Bu dəhlizlər regionu strateji tranzit mərkəzinə çevirir və Qazaxıstanın iştirakı logistikanı gücləndirir..."

Cənubi Qafqaz getdikcə mərkəzi logistika nöqtəsinə çevrilir, Çini və Mərkəzi Asiyanı Avropa ilə birləşdirir. Avtomobil yolları, dəmir yolları və dəniz marşrutları burada əsas rol oynayır, Qazaxıstan isə bu sistemdə strateji əhəmiyyət daşıyır. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "inform.kz" nəşri yazıb.

Nəşrin yazdığına görə, regionda bir neçə önəmli layihə həyata keçirilir və onların maliyyələşdirilməsi ilə riskləri diqqət mərkəzindədir.

Əsas nəqliyyat dəhlizləri və layihələr

Orta (Transxəzər) dəhlizi Çin, Qazaxıstan, Xəzər dənizi, Azərbaycan və Gürcüstan vasitəsilə Avropaya çıxışı təmin edir. Dəmir yolu və avtomobil seqmentləri ilə dəniz tranzitini birləşdirir, Bakı, Poti və Batumi limanlarına çıxışı modernləşdirir.

"Şimal-Cənub" dəhlizi Rusiya, Azərbaycan və İranı birləşdirir, Avropa və Yaxın Şərq arasında yük daşımalarını sürətləndirəcək.

TRIPP (Zəngəzur dəhlizi) Cənubi Ermənistandan keçən quru yolu layihəsidir, Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirir və region üçün strateji alternativdir.

TRACECA (Avropa-Qafqaz-Asiya) avtomobil, dəmir yolu və dəniz marşrutlarını birləşdirir, region ölkələrini Avropa-Asiya tranzit sisteminə inteqrasiya edir.

Asian Highway (AH) 32 ölkəni və 140 000 km-dən çox yolu əhatə edir, Cənubi Qafqazda standartlaşmış keyfiyyət və fasiləsiz nəqliyyatı təmin edir.

Qurulan və modernləşdirilən yollar

Gürcüstanda Kveşeti-Kobi yolu (E117) Rusiya sərhədinə çıxış üçün strateji əhəmiyyət daşıyır: 23 km uzunluğunda, 5 tunel, 6 körpü, ümumi büdcə 1,24 mlrd lari (459 mln. dollar). “Şərq-Qərb” (Batumi-Sarpi) yolunun 11,3 km-lik hissəsi də inşa edilir. Dəmir yolu istiqaməti Tbilisi-Mahindjauri modernləşdirilir, Bakı və digər Qara dəniz limanlarına çıxış təmin olunur.

Azərbaycanda Zəngəzur dəhlizi üzrə (Horadiz-Ağbənd) 124 km-lik dəmir yolu və avtomobil yolu layihəsi 95 faiz tamamlanıb, 2026-cı ilin ikinci rübündə yekunlaşması planlaşdırılır. Naxçıvanda 188 km-lik dəmir yolu modernləşdirilir. M2 magistralı (Bakı-Qazax-Gürcüstan sərhədi) və digər yollar Avropa-Mərkəzi Asiya tranzitini optimallaşdırır. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu illik ötürücülüyünü 1-dən 5 mln tonadək artırıb.

Ermənistanda "Şimal-Cənub" dəhlizi çərçivəsində İran və Gürcüstan sərhədlərini birləşdirən yol tikilir, prioritet Qacaran-Ağarak (32 km) hissəsidir, 2 tunel, 17 körpü və digər infrastruktur nəzərdə tutulub. Sisiyan-Qacaran yolu isə 60 km-lik yeni seqmentlə sürət və təhlükəsizliyi artıracaq.

Risklər və çağırışlar

Layihələr siyasi qeyri-müəyyənlik, dağlıq relyefdə mühəndislik və iqlim riskləri, Xəzərdə infrastruktura sıxıntıları, maliyyə və kommersiya riskləri və standartlaşma problemləri ilə üzləşir. Buna baxmayaraq, region ölkələri koordinasiyanı gücləndirir, investisiyaları cəlb edir və tranzit təhlükəsizliyini artırır.

Qazaxıstanın rolu

Qazaxıstan Gürcüstan, Azərbaycan və Ermənistan layihələrində iştirak edərək logistika imkanlarını genişləndirir və regional iqtisadi inteqrasiyanı möhkəmləndirir. Avtomobil yolları və dəmir yollarının modernləşdirilməsi Avropa-Qafqaz-Asiya tranzitini səmərəli edir, əsas layihələr 2030-cu ilədək davam edəcək, Qazaxıstanın Cənubi Qafqazla əlaqəsini sabitləşdirəcək.