Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Diplomlu işsizlər : Əmək bazarında səssiz böhran

Diplomlu işsizlər : Əmək bazarında səssiz böhran

Icma.az bildirir, Azpost saytına əsaslanaraq.

Son illər Azərbaycanda əmək bazarı ilə bağlı müzakirələr getdikcə daha kəskin xarakter alır. İşəgötürənlər uyğun kadr tapa bilmədiklərini deyir, ali təhsil almış minlərlə gənc isə ixtisasına uyğun iş tapa bilməməkdən şikayətlənir. Rəsmi statistikada işsizlik səviyyəsi nisbətən sabit görünsə də, Dövlət Məşğulluq Agentliyinin açıqladığı rəqəmlər real mənzərənin xeyli daha narahatedici olduğunu göstərir.

2018–2023-cü illərdə Azərbaycanda ali təhsil müəssisələrini bitirənlərin ümumi sayı 120 min 776 nəfər olub. Onların cəmi 58,6 faizi -70 min 769 nəfəri işlə təmin edilib. Qalan on minlərlə gənc isə əmək bazarında özünə yer tapa bilməyib. Daha düşündürücü məqam isə işləyən məzunların da əksəriyyətinin minimal gəlirlə yaşamaq məcburiyyətində qalmasıdır. Statistikaya görə, işləyən məzunların 58 faizi – 41 min 69 nəfər 400 manatdan aşağı əməkhaqqı alır. Aylıq maaşı 1551 manatdan yuxarı olan məzunların sayı isə cəmi 582 nəfərdir.

Bu o deməkdir ki, təxminən 121 min məzundan yalnız yüzlərlə insan nisbətən “normal” sayılan gəlir səviyyəsinə çata bilib. Bu rəqəmlər sadəcə statistik göstərici deyil, Azərbaycanda əmək bazarının struktur böhranının açıq göstəricisidir. Problemin mahiyyəti təkcə iş yerlərinin sayında deyil, əmək bazarının daxili uyğunluğundadır. Bir tərəfdən biznes çevik, texnologiyaya uyğunlaşan, nəticə yönümlü və çoxfunksiyalı əməkdaşlar axtarır. Digər tərəfdən isə əmək bazarına daxil olan məzunların böyük hissəsi bu tələblərə hazır deyil. Bu ziddiyyət səssiz, lakin dərin böhran yaradır.

Problemin kökündə təhsil sistemi ilə əmək bazarı arasındakı zəif əlaqə dayanır. Uzun illərdir ali təhsil daha çox diplom və nəzəri bilik üzərində qurulub. Halbuki müasir əmək bazarı praktik bacarıq, analitik düşüncə, kommunikasiya, adaptasiya və məsuliyyət tələb edir. Nəticədə gənc məzunlar ilk iş yerlərində uzun adaptasiya dövrü keçirir, işəgötürən üçün əlavə xərc yaradır. Bu isə şirkətlərin gənc kadrları işə götürməkdən çəkinməsinə, “ən azı 2–3 il təcrübə” tələbinin süni şəkildə geniş yayılmasına səbəb olur. Beləliklə, “təcrübəsiz olduğu üçün iş tapmayan gənc” paradoksu formalaşır.

Digər mühüm amil yüksək maaşlı və sabit iş imkanlarına çıxışın məhdudluğudur. Dövlət qulluğuna gedən yolun əksəriyyət üçün faktiki olaraq bağlı olması, özəl sektorda isə karyera və əməkhaqqı mexanizmlərinin şəffaf və proqnozlaşdırılan olmaması gənclərin seçim imkanlarını ciddi şəkildə daraldır. Nəticədə ali təhsil alan gənclərin böyük hissəsi ya işsiz qalır, ya da maddi ehtiyaclar içində aşağı maaşlı işlərə razılaşmaq məcburiyyətində qalır.

Əmək bazarındakı vəziyyətə görə məsuliyyəti yalnız gənclərin və ya təhsil sisteminin üzərinə atmaq düzgün olmaz. Bir çox işəgötürən hələ də insan resurslarına strateji aktiv kimi deyil, xərclər maddəsi kimi yanaşır. Əməkdaşın inkişafına yatırım etməyən, şəffaf karyera mexanizmi və motivasiya sistemi yaratmayan şirkətlər istedadları cəlb etməkdə və saxlamaqda çətinlik çəkir. Halbuki bu gün güclü mütəxəssis iş axtarmır, seçim edir. Eyni zamanda namizədlərin də reallığı qəbul etməsi vacibdir. Diplom artıq avtomatik üstünlük yaratmır. Müasir əmək bazarında rəqabət aparmaq üçün davamlı öyrənmə, çeviklik, ünsiyyət, problem həlli, texnologiyaya açıqlıq və təşəbbüskarlıq əsas dəyər faktorlarına çevrilib. Bu bacarıqlara sahib olanlar əmək bazarındakı qeyri-sabitliyə baxmayaraq daha tez uyğunlaşa bilir.

Əmək bazarındakı bu uyğunsuzluq təkcə fərdi problem deyil, ümumi iqtisadi inkişaf üçün də ciddi riskdir. Məhsuldarlıq azalır, bizneslərin böyüməsi ləngiyir, gənclər arasında narazılıq və miqrasiya meyilləri güclənir. Davamlı inkişaf üçün insan kapitalının keyfiyyəti əsas şərtdir və bu yalnız koordinasiyalı yanaşma ilə mümkündür: dövlət, təhsil sistemi, biznes və fərdlər eyni istiqamətdə hərəkət etməlidir.

Bu gün yaşananları sadəcə “işsizlik” anlayışı ilə izah etmək sadəlövhlük olardı. Əsas problem uyğunluq böhranıdır – bacarıqların, gözləntilərin və imkanların bir-birinə uyğun gəlməməsi. Əmək bazarı dəyişir və bu dəyişiklik qaçılmazdır. Açıq qalan sual isə budur: Biz bu prosesi vaxtında anlayıb idarə edəcəyikmi, yoxsa nəticələri ilə yaşamaq məcburiyyətində qalacağıq?

Çinarə Ağayeva
Biznes məsləhətçi

AzPost.az

Paylaş

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:329
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 21:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see316

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see313

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see291

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see288

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see271

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see264

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see259

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see258

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see246

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see245

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see239

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see228

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see218

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see217

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see205

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see198

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see194

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri