Dövlət Proqramı turizmin inkişafında mühüm strateji əhəmiyyət daşıyır

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Prezident İlham Əliyevin 20 avqust 2026-cı il tarixli Sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasında turizmin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı” təsdiq edilib. Belə ki, Azərbaycan hökuməti 2030-cu ilə qədər turizm üçün xarakterik sahələrdə yaradılmış əlavə dəyərdə təxminən 40 faiz real artım hədəfləyir.

Sərəncamla Nazirlər Kabineti (NK) altı ay müddətində Azərbaycan Dövlət Turizm Agentliyinin təklifləri əsasında "Turizm haqqında" qanunun təkmilləşdirilməsi, üç ay müddətində isə turizm fəaliyyəti ilə bağlı layihələrə investisiya təşviqi sənədinin verilməsi və turizm fəaliyyətinin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla investisiya təşviqi sənədinin verilməsi mexanizminin təkmilləşdirilməsini təmin etməlidir.

Dövlət Proqramının icrası nəticəsində Azərbaycanın turizm sektorunun regional və qlobal rəqabət qabiliyyəti gücləndiriləcək, ölkə dayanıqlılıq prinsipləri əsasında müxtəlif turizm növləri üzrə yüksəkkeyfiyyətli turizm təcrübəsi təqdim edən rəqabətqabiliyyətli destinasiyaya çevriləcəkdir. Həmçinin Dövlət Proqramına əsasən turizm potensialından səmərəli istifadə genişlənəcək, yerli və xarici investisiyaların cəlb edilməsi təşviq olunacaq, regionların balanslı sosial-iqtisadi inkişafı dəstəklənəcək, yeni iş yerləri yaradılacaq, regionlarda məşğulluq və əhalinin pul gəlirləri artacaq, eyni zamanda qeyri-neft-qaz sektorunun ümumi daxili məhsuldakı payının artırılmasına töhfə veriləcək. 

Sənədə əsasən, Azərbaycanda 3 yeni turizm və rekreasiya zonasının, həmçinin 8 yeni dağ-piyada marşrutunun hazırlanması, “Turizm kəndi” konsepsiyası üzrə normativ hüquqi bazanın və dayanıqlı turizmlə bağlı yeni tənzimləmə mexanizmlərinin, turizm imkanlarının beynəlxalq səviyyədə tanıdılması məqsədilə 2026–2030-cu illərdə Turizm Səfiri Proqramının yaradılması, turizm sahəsində kadr potensialının gücləndirilməsi və xidmət keyfiyyətinin yüksəldilməsi, Azərbaycanın turizm imkanlarının 5 beynəlxalq televiziya kanalı və 2 məşhur onlayn platformada reklam olunması nəzərdə tutulur. Proqramın sonuna qədər isə ən azı 4 yeni aviareysin istifadəyə verilməsi və hazırda mövcud olan uçuşların tezliyinin 20 faiz artırılması hədəflənir. Turizmin inkişafı proqramında viza rejiminin liberallaşdırılması da prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirilib. Azərbaycan prioritet hesab olunan turizm ölkələrinin vətəndaşları üçün birtərəfli və ya qarşılıqlı vizasız rejimin tətbiqi məqsədilə zəruri prosedurlar həyata keçirəcək. Nəticədə 34 ölkənin vətəndaşları üçün vizasız giriş imkanının yaradılması planlaşdırılır.

Həmçinin turizm nümayiş obyektləri barədə audiobələdçilər hazırlanacaq, “Azerbaijan.travel” rəqəmsal turizm platforması təkmilləşdirilərək inkişaf etdiriləcək. Turizm sahəsində innovasiya ekosisteminin formalaşdırılması məqsədilə innovasiya müsabiqələrinin təşkili və seçilmiş pilot layihələrin dəstəklənməsi də nəzərdə tutulur. Nəticədə turistlərə təqdim edilən elektron xidmətlərin sayının və özəl sektorun göstərdiyi rəqəmsal xidmətlərin əhatə dairəsinin artırılması hədəflənir. Dövlət Proqramında turizm statistikasının təkmilləşdirilməsi də nəzərdə tutulub. Turizmin ölkə iqtisadiyyatına təsirinin beynəlxalq səviyyədə müqayisəsi üçün “Turizmin Köməkçi Hesabı” üzrə statistikanın təkmilləşdirilməsi, dayanıqlı turizm göstəricilərinin hazırlanması və regionlar üzrə statistik məlumatların əhatə dairəsinin genişləndirilməsi planlaşdırılır.

Dövlət Proqramının əhəmiyyəti barədə açıqlamasında turizm məsələləri üzrə ekspert Rəhman Quliyev XQ-yə bildirdi ki, 2026–2030-cu illər üzrə turizmin inkişafı ilə bağlı Dövlət Proqramını Azərbaycan turizminin daha sistemli və uzunmüddətli inkişafına hesablanmış mühüm strateji sənəd kimi qiymətləndirirəm. Proqramın əsas üstünlüklərindən biri turizmin yalnız xarici turistlərin sayının artırılması deyil, eyni zamanda regionların inkişafı, xidmət keyfiyyətinin yüksəldilməsi və turizm məhsullarının şaxələndirilməsi baxımından nəzərdən keçirilməsidir. Hesab edirəm ki, sənəd turizm sektorunda mövcud olan infrastruktur çatışmazlığı, regionlarda xidmət səviyyəsinin aşağı olması, ixtisaslı kadr problemi və turizm məhsullarının yetərincə tanıdılmaması kimi məsələlərin həllinə real imkan yaradır. Xüsusilə regionlarda yeni turizm marşrutlarının formalaşdırılması və investisiya imkanlarının genişləndirilməsi Bakı ilə digər bölgələr arasında turizm axınının balanslaşdırılmasına kömək edə bilər. Lakin proqramın uğuru yalnız qarşıya qoyulan hədəflərdən deyil, onların icrasına nəzarətin, konkret icra mexanizmlərinin və dövlət-özəl sektor əməkdaşlığının nə dərəcədə səmərəli qurulmasından asılı olacaq. Əsas məqsəd Azərbaycanın turizm potensialını yalnız statistik göstəricilərlə deyil, turistin ölkədə qalma müddətinin və xərclərinin artması ilə ölçmək olmalıdır.

Ekspert bildirdi ki, yeni Dövlət Proqramının icrası nəticəsində Azərbaycan turizmində ən mühüm dəyişikliklərdən biri regionların turizm imkanlarının daha fəal şəkildə dövriyyəyə cəlb edilməsi ola bilər. Bunun üçün regionlarda yol, nəqliyyat, hotellər, ictimai iaşə və digər turizm infrastrukturlarının inkişafı ilə yanaşı, hər bir bölgənin özünəməxsus turizm məhsulu formalaşdırılmalıdır. Turistlərin ölkə daxilində hərəkətliliyinin artırılması üçün hava və dəmir yolu əlaqələrinin genişləndirilməsi, regional nəqliyyat imkanlarının yaxşılaşdırılması və vahid turizm marşrutlarının yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda turist üçün qiymətlərin şəffaflığı, elektron xidmətlərin genişləndirilməsi və müxtəlif büdcələrə uyğun yerləşmə imkanlarının artırılması xidmətlərin əlçatanlığını yüksəldəcək. 

Ekspert daha sonra hesab edir ki, xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur, Naxçıvan, Qəbələ-Şəki, Quba-Xaçmaz və cənub bölgəsi kimi istiqamətlərdə turizm klasterlərinin yaradılması böyük nəticələr verə bilər. Nəticədə Azərbaycanı sadəcə Bakı və bir neçə əsas turizm məkanı ilə deyil, ölkənin müxtəlif regionlarını birləşdirən çoxşaxəli və rəqabətqabiliyyətli turizm destinasiyası kimi təqdim etmək mümkündür.

Müşfiq MİRZƏ
XQ