Ekspert: Azərbaycanda bərpaolunan energetikanın potensialı yüksək və qeyri adi dərəcədə çoxşaxəlidir

Bakı, 29 avqust, AZƏRTAC

Azərbaycanda bərpaolunan energetikanın potensialı yüksək və qeyri-adi dərəcədə çoxşaxəlidir.

Bu barədə AZƏRTAC-a Asiya geosiyasəti və regional təhlükəsizlik üzrə ekspert, geosiyasət üzrə “Geostrat” müstəqil konsaltinq kompaniyasının direktoru və Niderlanddakı akademiyanın üzvü Riçard Qiasi bildirib.

O qeyd edib: “Mərkəzi və cənub bölgələri dünyasəviyyəli günəş şüalarını alır, bir çox ərazilərdə günəş işığı ildə 2400-3200 saata bərabərdir, davamlı küləklər isə həm Xəzər dənizi sahili boyunca, həm də Qafqaz dağlarının dağ keçidlərində əsir. Dünya Bankının Dəniz Külək Yol Xəritəsinə əsasən, dənizdə, dayaz Xəzər şelfində külək enerjisi üçün texniki potensial təxminən 157 GVt təşkil edir. Bu, ölkənin hazırkı ümumi quraşdırılmış gücündən on dəfə çoxdur”.

Onun sözlərinə görə, artıq siyasi baza da yaradılıb. 2021-ci ildə Azərbaycan “Elektrik enerjisi istehsalında bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadə haqqında” Qanunu qəbul edib və 2030-cu ilə qədər enerji balansında bərpaolunan mənbələrin payını 30%-ə çatdırmaq üçün BMT-nin İqlim Paktı çərçivəsində yenilənmiş öhdəlikləri təsdiqləyib. Bu öhdəliklər aparıcı dünya developerləri ilə böyük tərəfdaşlıqlar vasitəsilə dəstəklənir.

Ekspert sözlərinə davam edib: “İlk növbədə günəş enerjisi istehsalına başlanıldı. “Masdar”ın 2023-cü ildə istifadəyə verilən 230 MVt gücündə “Qaradağ PV” stansiyası hazırda 100 mindən çox evi elektrik enerjisi ilə təmin edir və CO₂ emissiyalarını ildə 200 min ton azaldır. Növbəti sırada külək enerjisi inkişaf edir, “ACWA Power” şirkətinin 240 MVt-lıq Xızı Abşeron layihəsi 2024-cü ilin sonunda maliyyə yekununa çatır və onun tezliklə istismara verilməsi gözlənilir. Daha bir mərhələdə Səngəçal neft və qaz terminalının karbonsuzlaşdırılmasına kömək etmək üçün nəzərdə tutulmuş BP-nin 240 MVt gücündə Cəbrayıl günəş stansiyası kimi hibrid simvolik və strateji layihələr olacaq”.

Bunların yalnız ilk addımlar olduğunu vurğulayan Riçard Qiasi əlavə edib ki, artıq istiqamət aydındır: Azərbaycan öz təbiət üstünlüklərini tullantıları azalda bilən, ixrac üçün daha çox həcmdə qaz təmin edən və ilk növbədə, neftə yönəlmiş iqtisadiyyatı yaşıl enerjiyə doğru şaxələndirəcək real gücə çevirməyə başlayır.