Əl əli yudu, əl də qayıtdı...

Etibar CƏBRAYILOĞLU
Əvəz Əvəzov (Əməkdar artist İzaməddin Bağırov) məhəllə ilə gedərkən birdən saatın neçə olduğunu öyrənmək istəyir. Qarşısına çıxan adamdan soruşur. Bu saf, həyatda “yox” deməyi bacarmayan, hər kəsə yaxşılıq etməyə çalışan Əvəz Əvəzov nə bilsin ki, onun faciəsi burdan başlayacaq. Axı ətrafda, cəmiyyətdə təmənnalı, hər fürsətdən öz karı üçün yararlanan, “əl əli yuyar, əl də qayıdıb üzü” prinsipini həyat devizinə çevirən o qədər adamlar var ki...
Diqqət səhnəyə!
“Zəncir” hekayəsi Xalq yazıçısı Anarın məşhur əsərlərindən sayılan “Molla Nəsrəddin-66” silsiləsinə aid əsərlərdəndir. Müəllifin bu hekayəsi əsasında qələmə aldığı “Qaravəlli” müxtəlif illərdə fərqli quruluşlarda ayrı-ayrı teatrlarda tamaşaya qoyulub.

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrı aktuallığını bu gün də qoruyub saxlayan məşhur əsərə müraciət edib. Tamaşaya gənc və istedadlı rejissor Abdulla Elşadlı quruluş verib. Rejissor səhnə əsərini sosial şarj kimi müəyyənləşdirib. Pərdə açılan andan qaravəlliyə, meydan oyunlarına uyğun tamaşa təqdim edilir. Səhnədəki aktyorlar zaldakıların gözləri önündə qiyafələrini dəyişərək bir neçə fərqli obrazda tamaşaçı ilə ünsiyyətə girir, karnaval və klounada elementlərindən istifadə edirlər. Gənc aktyorlar Kamran Muradlı (Yaxşı kişi) və Şəmistan Süleymanlı (Pis kişi) tamaşaçıları səhnədə baş verəcək hadisələrə hazırlayırlar. Hər iki istedadlı aktyor bu işin öhdəsindən gəlməyi bacarır, final səhnəsində qədər tamaşanın ritmini qoruyurlar.
“Qaravəlli”nin əsas yükü Əvəz Əvəzov obrazının üzərinə düşür. Səhnədəki bütün hadisələr onun iştirakı ilə baş verir. Əməkdar artist İzaməddin Bağırovun təqdimatındakı Əvəz Əvəzov öz saflığının, xeyirxahlığının qurbanına çevrilir. Qohumluğu, mehribanlığı da saxta olan, hər şeydə təmənna güdən Əhməd Əhmədovla, ona tapşırılan vəzifəni bacarmayan, işini-gücünü buraxıb qafiyə axtaran, əsl qrafoman Sadıq Sadıqovla (Habil Xanlarov), özünü fiziki qüsurlu kimi göstərib fırıldaqla məşğul olan Məmməd Məmmədovla (Kamran Muradlı), sənətdən uzaq, özü kimi istedadsızları başına toplayıb tamaşa hazırlayan rejissor Abbas Abbasovla (Elay Xasıyev) görüşlər Əvəz Əvəzovu sonda mənəvi cəhətdən məhv edir. İzaməddin Bağırov bu obrazın daxili aləmini, yaşantılarını tamaşaçıya çatdıra bilir.

Sumqayıt teatrının səhnəsində daha çox dramatik rolları ilə diqqət çəkən Habil Xanlarov bu tamaşada yaratdığı Əhməd Əhmədov, Sadıq Sadıqov, Kamal Kamalov komik obrazları fərqli və təbii təqdim edir.
Yeri gəlmişkən, gənc rejissor “Qaravəlli”ni maraqlı aktyor heyəti ilə ərsəyə gətirib. Tamaşanın maraqlı alınmasında Elmir Mehdiyevin (Vəli Vəliyev, Otello), İlham Səfərlinin (Kazım Kazımov), İlahə Səfərovanın (Rəhimə Rəhimova, Dezdamona), Aynur Hümmətovanın (Əzizə Əzizova, Gülab Gülabova), Ramazan Xanlarovla Etibar Cəbiyevin (şəhər sakinləri) öz payı var.
“Öyrədərək öyrənirəm”
“Qaravəlli” tamaşası Mədəniyyət Nazirliyinin “Öyrədərək öyrənirəm” layihəsi çərçivəsində hazırlanıb. Quruluşçu rejissor Abdulla Elşadlı artıq bu layihə çərçivəsində müxtəlif teatrlarda tamaşa hazırlayıb. Dövlət Akademik Rus Dram Teatrının aktyoru Abdulla Elşadlı “Qaravəlli”yə verdiyi maraqlı quruluşla həm də istedadlı rejissor olduğunu növbəti dəfə isbatlaya bildi. Gənc istedada inandıqlarına, şərait yaratdıqlarına görə Mədəniyyət Nazirliyinə və Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının rəhbərliyinə təşəkkür etmək yerinə düşər.

Tamaşadakı dekorasiyalar- uçuq-sökük divarlar cəmiyyətdəki mənəvi aşınmanı simvolizə edir. Bu baxımdan quruluşçu rəssam Nizami Dadaşovun işi diqqət çəkir. Elay Xasıyevin musiqi tərtibatçısı kimi də işi qeyd olunmalıdır. Tamaşanın rejissoru Rəvan Hüseynzadədir. Ritmika Ramazan Xanlarova məxsusdur. Musiqiləri ilə “Dərviş” qrupu ifa edib.
Çox istərdik ki, Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında uğurla ərsəyə gətirilən “Qaravəlli” yeni teatr mövsümündə həm Bakıdakı, həm də ölkənin müxtəlif şəhərlərindəki tələbkar tamaşaçılar qarşısında oynanılsın.