Icma.az
close
up
RU
Fars körfəzində yeni fəlakət yaxınlaşır: Ekoloji risk barədə xəbərdarlıq

Fars körfəzində yeni fəlakət yaxınlaşır: Ekoloji risk barədə xəbərdarlıq

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Hörmüz boğazında gərginliyin artması ciddi ekoloji fəlakətə səbəb ola bilər. İranın elan etdiyi blokada və neft tankerlərinə hücumlar nəticəsində regionda böyük miqyaslı çirklənmə riski yaranıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Almaniyanın "Spiegel" nəşri yazır.

Hörmüz boğazı Fars körfəzini Hind okeanı ilə birləşdirən və körfəzdən yeganə çıxış yolu hesab olunan strateji su yoludur. Bu marşrutdan dünya üzrə neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin təxminən 1/5-i keçir. Eyni zamanda sənaye malları daşıyan çoxsaylı yük gəmiləri də bu boğazdan istifadə edir.

İran tərəfindən blokada elan edildikdən sonra yüzlərlə gəmi neft və mayeləşdirilmiş qaz yüklərini daşımaq üçün keçid imkanı gözləyir. Mütəxəssislərin fikrincə, bu vəziyyət enerji daşıyıcılarının və ərzaq məhsullarının qiymətlərinin artmasına səbəb olur. Xüsusilə Almaniya kimi idxalçı ölkələrdə bu təsir daha aydın hiss edilir.

Ekoloji risklər

Ekoloqlar xəbərdarlıq edir ki, tankerlərə hücumlar davam edərsə, dənizə neft və zəhərli kimyəvi maddələrin sızması qaçılmaz ola bilər. Böyük neft ləkəsinin yaranması yalnız zaman məsələsi hesab olunur.

Böyük Britaniyanın Dəniz Təhlükəsizliyi İdarəsinin məlumatına görə, cümə axşamı səhər saatlarında İraq və Küveyt sahilləri yaxınlığında ABŞ-a məxsus neft tankerində partlayış baş verib. Xoş təsadüf nəticəsində gəmi hələ boş olduğu üçün hadisə ekoloji nəticələr doğurmayıb.

Buna baxmayaraq, İran digər gəmilərə hücumları davam etdirir. Neft emalı zavodları və boru kəmərləri də təhlükə altındadır. Mütəxəssislər bildirir ki, hətta neft sızması baş verməsə belə, ətraf mühitə dəyən zərər artıq yüksək səviyyədədir.

Məqalədə qeyd olunur ki, hücumlar bu templə davam edərsə, yüklü tanker partlayışı olmasa belə, ətraf mühitə böyük zərər dəyə bilər.

Yük daşımayan zədələnmiş tankerlər belə müxtəlif çirkləndirici maddələri dənizə buraxa bilər. Neft və yanacaq qalıqları ilə yanaşı, ağır metallar, dioksinlər və uzun illər parçalanmayan kimyəvi maddələr də suya qarışa bilər. "CEOBS" təşkilatının məlumatına görə, regionda ekoloji ziyanın real miqyasını və yerli əhalinin üzləşdiyi təhlükələri qiymətləndirmək olduqca çətindir.

Digər strateji keçidlər də risk altındadır

Beynəlxalq Enerji Agentliyi (IEA) uzun illərdir Fars körfəzindəki geosiyasi risklər barədə xəbərdarlıq edir. Lakin Hörmüz boğazı yeganə riskli nöqtə deyil.

Agentliyin məlumatına görə, Cənub-Şərqi Asiyada yerləşən və eni təxminən 40 kilometr olan Malakka boğazı Çinin neft tədarükünün 80 faizinin daşındığı əsas marşrutdur. ABŞ üçün həyati əhəmiyyət daşıyan Panama kanalı isə ən dar nöqtəsində təxminən 90 metr enindədir. Asiya ilə Avropa arasındakı ticarətin 40 faizi isə Yəmən və Eritreya arasında yerləşən, eni 30 kilometrdən az olan Bab əl-Məndəb boğazından keçir. Son aylarda Yəməndəki husilər bu marşrutda ticarət gəmilərinə və tankerlərə hücumlar həyata keçirir.

Bundan əlavə, Rusiyanın "kölgə donanması" adlandırılan tanker şəbəkəsi də əlavə risk yaradır. Bu, Qərb sanksiyalarından yan keçmək üçün dünya okeanlarında Rusiya neftini daşıyan yüzlərlə köhnə tankerə verilən addır. Onların bir çoxu lazımi sığortaya malik deyil, transponderləri söndürülüb və texniki vəziyyəti şübhəlidir. Ekspertlərin fikrincə, belə gəmilərin hər biri potensial ekoloji fəlakət mənbəyi hesab olunur.

Aralıq dənizində baş verən son hadisə də bu riskləri təsdiqləyir. Bir neçə gün əvvəl uzunluğu 277 metr olan mayeləşdirilmiş təbii qaz tankeri "Arktik Metaqaz" alovlanıb. Gəminin Rusiyadan Çinə doğru hərəkət etdiyi ehtimal olunur. Müşahidəçilər hadisənin Ukraynaya məxsus dəniz pilotsuz aparatı tərəfindən həyata keçirilmiş hücum nəticəsində baş verə biləcəyini bildirirlər. Zədələnmiş gəminin taleyi hələ də dəqiq məlum deyil. Bəzi məlumatlara görə, o, Liviya sahilləri yaxınlığında batıb.

Mütəxəssislər xatırladır ki, təbii qaz əsasən metandan ibarətdir və bu qaz güclü istixana effekti yaradan maddələrdən biridir.

Nəşrin müəllifləri yekunda bildirirlər ki, dünya iqtisadiyyatının neft və qazdan asılılığı təkcə iqlim üçün deyil, həm də qlobal təhlükəsizlik üçün ciddi risk yaradır. Tankerlərin bütün dünyanı dolaşması geosiyasi gərginlik şəraitində Qərbin enerji təminatının "Axilles dabanı" hesab olunur. Belə nəhəng gəmilərlə bağlı qəzalar ekosistemləri çirkləndirə, ekipajların və yerli sakinlərin həyatını təhlükə altına qoya və istehlak qiymətlərinin daha da artmasına səbəb ola bilər.

Hörmüz boğazının bağlanması

Ekspertlər hesab edir ki, Hörmüz boğazının bağlanması nəticəsində yaranan böhran qlobal iqtisadiyyatda ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Bu vəziyyət inflyasiyanın artmasına, yüksək texnologiyalı avadanlıqların istehsalında problemlərə və neft yataqlarında yanğın riskinin yüksəlməsinə gətirib çıxara bilər.

Mütəxəssislərin fikrincə, real təsirlər bir qədər gec hiss olunsa da, həm Fars körfəzi ölkələri, həm də dünya iqtisadiyyatı üçün son dərəcə destabilizasiyaedici ola bilər.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 07 Mart 2026 15:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri