Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Fars körfəzində yeni fəlakət yaxınlaşır: Ekoloji risk barədə xəbərdarlıq

Fars körfəzində yeni fəlakət yaxınlaşır: Ekoloji risk barədə xəbərdarlıq

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Hörmüz boğazında gərginliyin artması ciddi ekoloji fəlakətə səbəb ola bilər. İranın elan etdiyi blokada və neft tankerlərinə hücumlar nəticəsində regionda böyük miqyaslı çirklənmə riski yaranıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Almaniyanın "Spiegel" nəşri yazır.

Hörmüz boğazı Fars körfəzini Hind okeanı ilə birləşdirən və körfəzdən yeganə çıxış yolu hesab olunan strateji su yoludur. Bu marşrutdan dünya üzrə neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin təxminən 1/5-i keçir. Eyni zamanda sənaye malları daşıyan çoxsaylı yük gəmiləri də bu boğazdan istifadə edir.

İran tərəfindən blokada elan edildikdən sonra yüzlərlə gəmi neft və mayeləşdirilmiş qaz yüklərini daşımaq üçün keçid imkanı gözləyir. Mütəxəssislərin fikrincə, bu vəziyyət enerji daşıyıcılarının və ərzaq məhsullarının qiymətlərinin artmasına səbəb olur. Xüsusilə Almaniya kimi idxalçı ölkələrdə bu təsir daha aydın hiss edilir.

Ekoloji risklər

Ekoloqlar xəbərdarlıq edir ki, tankerlərə hücumlar davam edərsə, dənizə neft və zəhərli kimyəvi maddələrin sızması qaçılmaz ola bilər. Böyük neft ləkəsinin yaranması yalnız zaman məsələsi hesab olunur.

Böyük Britaniyanın Dəniz Təhlükəsizliyi İdarəsinin məlumatına görə, cümə axşamı səhər saatlarında İraq və Küveyt sahilləri yaxınlığında ABŞ-a məxsus neft tankerində partlayış baş verib. Xoş təsadüf nəticəsində gəmi hələ boş olduğu üçün hadisə ekoloji nəticələr doğurmayıb.

Buna baxmayaraq, İran digər gəmilərə hücumları davam etdirir. Neft emalı zavodları və boru kəmərləri də təhlükə altındadır. Mütəxəssislər bildirir ki, hətta neft sızması baş verməsə belə, ətraf mühitə dəyən zərər artıq yüksək səviyyədədir.

Məqalədə qeyd olunur ki, hücumlar bu templə davam edərsə, yüklü tanker partlayışı olmasa belə, ətraf mühitə böyük zərər dəyə bilər.

Yük daşımayan zədələnmiş tankerlər belə müxtəlif çirkləndirici maddələri dənizə buraxa bilər. Neft və yanacaq qalıqları ilə yanaşı, ağır metallar, dioksinlər və uzun illər parçalanmayan kimyəvi maddələr də suya qarışa bilər. "CEOBS" təşkilatının məlumatına görə, regionda ekoloji ziyanın real miqyasını və yerli əhalinin üzləşdiyi təhlükələri qiymətləndirmək olduqca çətindir.

Digər strateji keçidlər də risk altındadır

Beynəlxalq Enerji Agentliyi (IEA) uzun illərdir Fars körfəzindəki geosiyasi risklər barədə xəbərdarlıq edir. Lakin Hörmüz boğazı yeganə riskli nöqtə deyil.

Agentliyin məlumatına görə, Cənub-Şərqi Asiyada yerləşən və eni təxminən 40 kilometr olan Malakka boğazı Çinin neft tədarükünün 80 faizinin daşındığı əsas marşrutdur. ABŞ üçün həyati əhəmiyyət daşıyan Panama kanalı isə ən dar nöqtəsində təxminən 90 metr enindədir. Asiya ilə Avropa arasındakı ticarətin 40 faizi isə Yəmən və Eritreya arasında yerləşən, eni 30 kilometrdən az olan Bab əl-Məndəb boğazından keçir. Son aylarda Yəməndəki husilər bu marşrutda ticarət gəmilərinə və tankerlərə hücumlar həyata keçirir.

Bundan əlavə, Rusiyanın "kölgə donanması" adlandırılan tanker şəbəkəsi də əlavə risk yaradır. Bu, Qərb sanksiyalarından yan keçmək üçün dünya okeanlarında Rusiya neftini daşıyan yüzlərlə köhnə tankerə verilən addır. Onların bir çoxu lazımi sığortaya malik deyil, transponderləri söndürülüb və texniki vəziyyəti şübhəlidir. Ekspertlərin fikrincə, belə gəmilərin hər biri potensial ekoloji fəlakət mənbəyi hesab olunur.

Aralıq dənizində baş verən son hadisə də bu riskləri təsdiqləyir. Bir neçə gün əvvəl uzunluğu 277 metr olan mayeləşdirilmiş təbii qaz tankeri "Arktik Metaqaz" alovlanıb. Gəminin Rusiyadan Çinə doğru hərəkət etdiyi ehtimal olunur. Müşahidəçilər hadisənin Ukraynaya məxsus dəniz pilotsuz aparatı tərəfindən həyata keçirilmiş hücum nəticəsində baş verə biləcəyini bildirirlər. Zədələnmiş gəminin taleyi hələ də dəqiq məlum deyil. Bəzi məlumatlara görə, o, Liviya sahilləri yaxınlığında batıb.

Mütəxəssislər xatırladır ki, təbii qaz əsasən metandan ibarətdir və bu qaz güclü istixana effekti yaradan maddələrdən biridir.

Nəşrin müəllifləri yekunda bildirirlər ki, dünya iqtisadiyyatının neft və qazdan asılılığı təkcə iqlim üçün deyil, həm də qlobal təhlükəsizlik üçün ciddi risk yaradır. Tankerlərin bütün dünyanı dolaşması geosiyasi gərginlik şəraitində Qərbin enerji təminatının "Axilles dabanı" hesab olunur. Belə nəhəng gəmilərlə bağlı qəzalar ekosistemləri çirkləndirə, ekipajların və yerli sakinlərin həyatını təhlükə altına qoya və istehlak qiymətlərinin daha da artmasına səbəb ola bilər.

Hörmüz boğazının bağlanması

Ekspertlər hesab edir ki, Hörmüz boğazının bağlanması nəticəsində yaranan böhran qlobal iqtisadiyyatda ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Bu vəziyyət inflyasiyanın artmasına, yüksək texnologiyalı avadanlıqların istehsalında problemlərə və neft yataqlarında yanğın riskinin yüksəlməsinə gətirib çıxara bilər.

Mütəxəssislərin fikrincə, real təsirlər bir qədər gec hiss olunsa da, həm Fars körfəzi ölkələri, həm də dünya iqtisadiyyatı üçün son dərəcə destabilizasiyaedici ola bilər.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:221
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 07 Mart 2026 15:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see338

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see320

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see315

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see298

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see294

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see291

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see282

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see274

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see263

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see258

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see247

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see245

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see241

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see237

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see230

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see221

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see219

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see216

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see215

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri