Formalizmə xidmət edən format: Minsk qrupunun ləğvi regional reallıqların tanınmasıdır

"2025-ci il sentyabrın 1-i beynəlxalq diplomatiya tarixində mühüm dönüş nöqtəsi kimi yadda qaldı. ATƏT-in Nazirlər Şurası uzun illər fəaliyyət göstərən, lakin son dövrlərdə getdikcə formal xarakter daşıyan Minsk qrupunun fəaliyyətinə rəsmən son qoydu. Bu qərar yalnız bir institutun bağlanması deyil, eyni zamanda, beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni reallıqların tanınması deməkdir".

Bunu Oxu.Az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Mehriban Vəliyeva deyib.

O bildirib ki, 1992-ci ildə yaradılan Minsk qrupu Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli üçün əsas beynəlxalq platforma rolunu oynayırdı:

"Lakin 30 ilə yaxın müddətdə qurumun fəaliyyəti nəticəsiz danışıqlarla yadda qaldı. Müxtəlif dövlətlərin həmsədrliyi institutun neytrallığını şübhə altına saldı, qərarların icrasız qalması isə onun effektivliyini ciddi şəkildə zəiflətdi. 2020-ci ilin 44 günlük müharibəsindən sonra regionda tamamilə yeni siyasi-hərbi mühit formalaşdı. Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa etdi, nəticədə Minsk qrupunun mövcudluq zəminləri əhəmiyyətini itirdi. 2025-ci ildə ATƏT-in atdığı addım faktiki olaraq bu reallıqların beynəlxalq miqyasda təsdiqi oldu".

"Minsk qrupunun ləğvi Azərbaycan üçün mühüm siyasi və diplomatik nailiyyət sayılır. Çünki bu qərar Azərbaycanın illərlə səsləndirdiyi mövqeyi - münaqişənin artıq tarixə qovuşduğunu və yeni əməkdaşlıq mərhələsinin başlandığını təsdiqlədi. Bundan sonra Cənubi Qafqazda sülh gündəliyinin müəyyənləşdirilməsi birbaşa region dövlətlərinin siyasi iradəsinə bağlı olacaq", - deputat əlavə edib.

Millət vəkilinin sözlərinə görə, bu hadisə həm də beynəlxalq vasitəçilik təcrübəsinə dərsdir:

"Minsk qrupu nümunəsi göstərdi ki, illərlə nəticə verməyən və tərəflərin etimadını itirən formatların yaşaması yalnız siyasi formalizmə xidmət edir. ATƏT-in qərarı beynəlxalq təşkilatların daha çevik, ədalətli və nəticəyönümlü mexanizmlərə ehtiyacını ortaya qoydu. Minsk qrupunun fəaliyyətinin dayandırılması Cənubi Qafqazda yeni əməkdaşlıq imkanlarının açılmasına şərait yaradır. Bu mərhələdə Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan arasında birbaşa dialoq mexanizmləri formalaşa, regiondakı əsas tərəfdaş dövlətlər - Türkiyə, Rusiya, İran və Avropa İttifaqı ilə yeni əməkdaşlıq formatları aktuallaşa, iqtisadi inteqrasiya, nəqliyyat-kommunikasiya layihələri və sülh sazişi istiqamətində real addımlar atıla bilər".

"ATƏT-in Minsk qrupunu ləğv etməsi beynəlxalq diplomatiyada uzun illərdən bəri davam edən formalizmin sonu və regional reallıqların tanınmasıdır. Bu qərar həm Azərbaycan üçün strateji qələbə, həm də Cənubi Qafqaz üçün yeni sülh və əməkdaşlıq mərhələsinin başlanğıcıdır", - parlamentari fikrini yekunlaşdırıb.

Mərahim Nəsib