Gənclər niyə kafe restoranda vaxt keçirməyi əyləncə vasitəsi hesab edir? SOSİOLOQDAN AÇIQLAMA FOTO

Son illər Bakıda gənclərin kafe və restoranlarda daha çox vaxt keçirməsi müşahidə olunur. Bu tendensiya təkcə əyləncə və qidalanma ehtiyacından irəli gəlmir, həm də sosiallaşma və şəxsi sərbəstlik axtarışının bir ifadəsi kimi dəyərləndirilir. Ənənəvi ailə modeli və dar yaşam sahələri gənclərin özlərini ifadə etmələri, fikir mübadiləsi aparmaları və dostları ilə rahat vaxt keçirmələri üçün ictimai məkanlara yönəlməsinə səbəb olur.

Digər tərəfdən, müasir şəhər həyatının ritmi, texnologiyanın təsiri və yeni sosial davranış formalarının yayılması bu prosesə əlavə təkan verir. Kafe və restoranlar artıq sadəcə yemək yeri deyil, həm də sosial şəbəkələrdə paylaşım üçün məkan, görüş yeri və bəzən də iş və təhsil üçün müvəqqəti ofis funksiyası daşıyır.

Bəs Bakıda gənclər niyə daha çox kafe və restoranlarda vaxt keçirir? Ev mühiti yetərsizdir, yoxsa bu, yeni sosiallaşma formasıdır?

Mövzu ilə bağlı sosioloq Lalə Mehralı Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, əslində, bu gün gənclər sosiallaşmanın çox məhdud formalarını tanıyırlar:
“Onlar üçün əyləncə mərkəzləri, əsasən, ticarət mərkəzlərində vitrinlərə baxmaq, kafe və restoranlarda zərərli fast-food qidaları qəbul etmək və internetdə vaxt keçirməklə məhdudlaşır. Hətta bir-birinə demək istədikləri sözləri belə yan-yana oturduqları halda belə sosial şəbəkələr vasitəsilə çatdırırlar.

Gənclər, demək olar ki, sosiallaşmanın yalnız pul xərcləməklə mümkün olduğunu düşünürlər. Halbuki, əllərindəki vəsaiti daha faydalı sosiallaşma formalarına yönəldə bilərlər. Məsələn, kollektiv idman oyunları təşkil edə, pikniklərdə iştirak edə, intellektual masa oyunları və ya debat klublarına qoşula bilərlər. Bunlar həm fiziki, həm də zehni sağlamlıq baxımından daha səmərəlidir və gənclərin ünsiyyət qabiliyyətlərini də inkişaf etdirir.

Lakin bir çox gənc, daha çox qapalı məkanlarda oturaraq, sağlamlıq üçün zərərli olan qidaları qəbul etməyi və telefonla vaxt keçirməyi "sosiallaşmaq" kimi qavrayır. Bu isə həm sağlamlıq, həm də psixoloji inkişaf baxımından ciddi problemlərə yol aça bilər”.

Sosioloq əlavə olaraq deyib ki, digər tərəfdən, bu problemin daha kəskin forması bölgələrdə müşahidə olunur:
“Çünki bölgələrdəki "Gənclər evləri" fəaliyyət göstərmir, imkanlar məhduddur və əksər hallarda qızlar istədikləri vaxt istədikləri yerdə otura bilmirlər. Yəni onların sosiallaşmaq üçün alternativ imkanları çox azdır. Paytaxtda, heç olmasa, müəyyən qədər əyləncə və ictimai məkan tapmaq olur, lakin bölgələrdə bu imkanlar da yetərli deyil.

Əvvəllər olduğu kimi, bu gün də tələbə və şagirdlər üçün düşərgələrin sayı çox azdır. Olanlar da, adətən, pulludur. Halbuki, əvvəllər müxtəlif düşərgələrdə gənclər ya pulsuz, ya da simvolik bir ödənişlə iştirak edə bilər, tətil müddətlərini daha səmərəli və faydalı keçirə bilərdilər. İndi bu imkanlar demək olar ki, yoxdur”.
Lalə Mehralı dövrün gənci nə görürsə, onu təqlid etdiyini də vurğulayıb:

“Gördüyü isə əsasən kafe, restoran, fast-food mədəniyyətidir. Ona görə də düşünür ki, vaxt keçirmək üçün yeganə alternativ bunlardır. Amma əslində bir parkda oturub kitab oxumaq, ya da zehni inkişaf etdirən hər hansı bir fəaliyyətlə məşğul olmaq daha faydalıdır. Təəssüf ki, bu fəaliyyətlər həm az təbliğ olunur, həm də gənclər tərəfindən kifayət qədər cəlbedici hesab edilmir”.

Eltac Zülfüqaroğlu