General Məhəmməd Həddad kim idi?

Ötən gün Liviyanı və regionu sarsıdan ağır bir xəbər yayıldı. Liviyanın Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi general Məhəmməd Həddad Türkiyə ərazisində baş verən təyyarə qəzasında həlak olub.

Turkustan.az bildirir ki, rəsmi mənbələrin məlumatına görə, qəza Ankara yaxınlığında qeydə alınıb və təyyarədə olan bütün sərnişinlər həyatını itirib. Hadisə ilə bağlı araşdırma aparılır. Bu faciə Liviyada dövlət səviyyəsində matəm kimi qarşılanıb və generalın ölümü ölkənin hərbi-siyasi gələcəyi baxımından ciddi itki kimi dəyərləndirilib.

General Məhəmməd əl-Həddad (Mohamed Al-Haddad) Liviyada son illərin ən önəmli hərbi fiqurlarından biri, ölkənin parçalanmış siyasi–hərbi sistemində nisbi balans və dialoq tərəfdarı kimi tanınan şəxsiyyətlərdəndir. O, Liviya Milli Ordusunun (GNU-yə bağlı silahlı qüvvələrin) Baş Qərargah rəisi vəzifəsini icra edib və bu status ona həm daxildə, həm də beynəlxalq müstəvidə mühüm rol qazandırıb.

O, uzun illər Liviyanın hərbi strukturlarında xidmət etmiş, peşəkar zabit kimi tanınmışdı. Xüsusilə 2011-ci ildən sonra – Müəmmər Qəddafinin devrilməsindən sonra ölkədə yaranan xaos və silahlı qruplaşmalar fonunda Həddad mərkəzləşmiş və mülki hakimiyyətə tabe ordu modelini müdafiə edən generallar sırasında ön plana çıxmışdı.

O, Tripolidə yerləşən və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınan hökumətə bağlı silahlı qüvvələrin Baş Qərargah rəisi vəzifəsini icra edib. Bu postda olduğu müddətdə əsas məqsədi parçalanmış hərbi strukturları vahid komandanlıq altında toplamaq və silahlı qarşıdurmaların miqyasını azaltmaq olub.

Liviya uzun illərdir iki əsas hərbi-siyasi mərkəz arasında bölünüb. Bir tərəfdə Tripoli hökuməti, digər tərəfdə isə şərqdə general Xəlifə Həftərin nəzarətində olan qüvvələr dayanırdı. Bu mürəkkəb mənzərədə Məhəmməd Həddad tam müharibə ritorikasından daha çox dialoq və atəşkəs xəttinə üstünlük verən hərbi rəhbər kimi tanınırdı.

Xüsusilə 2020-ci ildən sonra əldə olunan nisbi sabitlikdə və atəşkəs mexanizmlərinin işləməsində onun da adı çəkilirdi. O, Liviyada silahlı toqquşmaların azalmasını ölkənin gələcəyi üçün yeganə real yol hesab edən generallardan biri idi.

General Həddad beynəlxalq platformalarda da Liviyanın rəsmi hərbi təmsilçilərindən biri olub. O, BMT-nin dəstəklədiyi hərbi dialoq mexanizmlərində, xüsusilə 5+5 Hərbi Komitəsində iştirak edib. Xarici dövlətlərlə münasibətlərdə nisbətən praqmatik və ehtiyatlı mövqeyi onun beynəlxalq aləmdə “mötədil general” imicini formalaşdırmışdı.

General Məhəmməd Həddadın təyyarə qəzasında faciəvi şəkildə həlak olması təkcə bir hərbi rəhbərin itkisi deyil, həm də Liviyada sabitlik və dialoq tərəfdarı olan bir xəttin zəifləməsi kimi qiymətləndirilir. Onun həyatı və fəaliyyəti ölkənin son illərdə yaşadığı mürəkkəb proseslərin aynası idi. Həddad Liviya tarixində müharibədən çox nizam-intizamı, xaosdan çox dövlətçiliyi önə çəkən generallardan biri idi. /yenisabah.az/