Həftədə niyə 7 gün var Bunu kim icad edib?

Həftədə 7 gün açıq-aydın norma kimi görünür, amma bu, həmişə belə olmayıb. Müxtəlif dövrlərdə sivilizasiyalar həftələri fərqli şəkildə - beş gündən on üç günə qədər sayırdılar.

Medicina.az xəbər verir ki, bir il Yer kürəsinin Günəş ətrafında hərəkəti, bir ay Ayın fazaları və bir gün isə gündüz və gecənin növbələşməsi ilə izah edilə bilər. Lakin bir həftədə işlər daha mürəkkəbdir: yeddi gün nə ayı, nə də ili rahatlıqla bölmür.

Tədqiqatçılar bilirlər ki, ən qədim təqvimlərdə həftələr ümumiyyətlə olmayıb. İnsanlar əsasən ay dövrünə — təxminən 29-30 günə etibar edirdilər. Daha sonra günlər və aylar arasında daha qısa fasilələr yarandı.

Məsələn, Stounhencdə 30 günlük aylar üç 10 günlük dövrə bölünə bilərdi. Qədim Misirdə on günlük dövr də istifadə olunurdu. Assuriyada Hamuştum kimi tanınan bir dövr var idi, lakin alimlər hələ də onun uzunluğu barədə mübahisə edirlər. Ehtimal olunur ki, altı ilə on gün arasında idi.

Babil yeddi günlük dövrün mənbəyi hesab olunur. Babillilər əsasən yeddi günlük ritmdən istifadə edirdilər, baxmayaraq ki, onların "həftələri" bəzən təqvimi ayla uyğunlaşdırmaq üçün doqquz və ya on gün ola bilərdi.

Onlar hər 7-ci günü Sapattu adlandırırdılar, tədqiqatçıların sonradan Şənbə kimi adlandırdıqları gün.

Bibliya ənənəsi yeddi günlük həftənin ən məşhur kodifikasiyasıdır. Yaradılış kitabında dünya 6 gündə yaradılır və yeddinci gün istirahət gününə Şənbəyə çevrilirdi. Yəhudilik və daha sonra Xristianlıq, Roma İmperiyası və İslam vasitəsilə yeddi günlük həftə tədricən dünyanın böyük bir hissəsinə yayılmağa başladı.

Çində müxtəlif dövrlərdə bir çox təqvim sistemi mövcud idi və bəziləri 10 günlük dövrədən istifadə edirdi. Mezoamerika xalqlarının 13 günlük dövrləri var idi. Yava adasında beş günlük həftə var idi. Qədim Romada, xristianlığın yayılmasından əvvəl, bazar günləri ilə əlaqəli səkkiz günlük dövrədən istifadə olunurdu.

Aygün Musayeva