Həlledici mövqe Vaşinqtonun əlindədir: Ukrayna məsələsi daha mürəkkəb və çoxistiqamətli xarakter alıb

Əli Zülfüqaroğlu: ABŞ və Rusiya arasında pərdəarxası razılaşma ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir

Amerika müharibənin gedişindən Avropa İttifaqına qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə edir 

Ukrayna müharibəsi artıq yalnız Rusiya ilə Ukrayna arasında hərbi qarşıdurma olmaqdan çıxaraq, böyük güclərin maraqlar toqquşması müstəvisinə keçib. Müharibənin ilk dövrlərində Ukraynanın ərazi bütövlüyü əsas məsələ kimi önə çıxsa da, bu gün Qərb dövlətlərinin prioritetləri dəyişməkdədir. Xüsusilə ABŞ, Fransa və Böyük Britaniya öz geosiyasi maraqlarını təmin etmək üçün münaqişədən alət kimi istifadə edirlər. Bu kontekstdə ABŞ və Avropa İttifaqı arasında mövcud olan ziddiyyətlər, Vaşinqtonun Rusiyaya qarşı siyasətində dəyişiklik ehtimalları və Qərb daxilindəki strateji parçalanma, müharibənin gedişatına və nəticələrinə birbaşa təsir göstərir.

Bütün bunların fonunda ABŞ prezidenti Donald Trampın son açıqlamaları diqqət çəkir. O, həm Rusiya prezidenti Vladimir Putinin, həm də Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskinin münaqişənin bitməsini istədiyinə inandığını bildirib. Tramp, həmçinin bu savaşın bir vaxtlar III Dünya Müharibəsinə yol aça biləcəyini düşünsə də, hazırda belə bir təhlükənin olmadığını qeyd edib. Bu mövqelər, Vaşinqtonun gələcəkdə tutacağı siyasətin daha praqmatik və razılaşma əsaslı olacağına dair ehtimalları gücləndirir.

Ədalət, Hüquq, Demokratiya (ƏHD) Partiyası İdarə Heyətinin üzvü, siyasi şərhçi Əli Zülfüqaroğlu Sherg.az-a açıqlamasında Ukrayna müharibəsinin başlandığı dövrlə müqayisədə bu gün prioritetlərin tamamilə dəyişdiyini söyləyib: 

"Müharibənin davam etməsini istəyən ölkələr-xüsusilə Fransa və Böyük Britaniya artıq Ukraynanın ərazi bütövlüyünün qorunmasını əsas prioritet kimi görmürlər. Əslində, bu ölkələr daha çox öz maraqlarını təmin etməyə çalışırlar. ABŞ da bu məsələyə öz maraqları kontekstindən yanaşır və müharibənin gedişindən Avropa İttifaqına qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə cəhd edir. Avropa İttifaqı son illərdə daha müstəqil siyasət yürütmək, eyni zamanda hərbi sənayesini gücləndirmək istiqamətində addımlar atır. Bu isə ABŞ-ni narahat edir. Vaşinqton hesab edir ki, Ukrayna müharibəsi Rusiya faktorunu qabardaraq Avropa İttifaqına təhdid formalaşdırır və bu, onun maraqlarına uyğundur. Hazırkı proseslər onu deməyə əsas verir ki, ABŞ və Rusiya arasında pərdəarxası razılaşma ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir. Hər iki tərəf bir-birinin maraqlarını nəzərə almağa çalışır. Eyni zamanda, keçmiş prezident Donald Trampın dövründən bəri Vaşinqtonun Avropa İttifaqına qarşı təzyiqləri artmaqdadır. Avropa ilə Çin arasında artan ticarət dövriyyəsi də ABŞ üçün əlavə təzyiq imkanları yaradır".

Ekspert ABŞ rəhbərliyinin Avropa İttifaqını həm Rusiyaya qarşı sanksiyalar məsələsində, həm də Ukraynaya yardımla bağlı qeyri-səmimilikdə ittiham etdiyinin təsadüfi olmadığını vurğulayıb: 

"Vaşinqtonun bu arqumentləri zəif deyil və prosesin geosiyasi çəkisini artırır. Bütün bu kontekstdə Ukrayna məsələsinin daha mürəkkəb və çoxistiqamətli xarakter aldığını söyləmək mümkündür.

Ən əsası isə, bu savaşda həlledici mövqe məhz Vaşinqtonun əlindədir. ABŞ-nin Rusiya ilə münasibətləri normallaşdırmaq istiqamətində addımlar atması isə, Ukrayna məsələsində Avropa İttifaqı və Böyük Britaniya ilə fikir ayrılıqlarının dərinləşəcəyini göstərir. Bu da bölgədəki proseslərin daha mürəkkəb və çətin idarəolunan mərhələyə daxil olduğunu deməyə əsas verir".