Icma.az
close
up
RU
Heyvana edilən zülm cəzasız qalmamalıdır

Heyvana edilən zülm cəzasız qalmamalıdır

Icma.az, Gununsesi portalına istinadən məlumat yayır.

Bakının Qaradağ rayonunda itin hündürmərtəbəli binadan yerə atılması ilə bağlı yayılan görüntülər cəmiyyətdə ciddi narazılıq yaradıb. Hadisə ilə bağlı saxlanılan şəxsin heyvanla rəhmsiz rəftar etdiyinə görə 25 sutka inzibati qaydada həbs olunması isə müzakirələri daha da genişləndirib.

Burada məsələ yalnız bir itin başına gələn faciə deyil. Məsələ insanın özündən zəif və müdafiəsiz canlıya münasibətidir.

Bir heyvanı hündürmərtəbəli binadan atmaq sadəcə “heyvana qarşı pis davranış” kimi qiymətləndirilə biləcək adi hadisə deyil. Bu, canlıya qarşı amansızlığın son həddidir. İnsan özündən zəif bir canlıya belə qəddarlıq göstərə bilirsə, cəmiyyət olaraq bunun qarşısında hansı mövqeni tutduğumuzu da düşünməliyik.

Bu hadisədən sonra cəmiyyətdə səslənən əsas suallardan biri də budur: Belə əməllərə görə cəzalar kifayət qədər sərtdirmi?

Hazırda Azərbaycan qanunvericiliyində heyvanlarla rəhmsiz rəftara görə müxtəlif cəzalar nəzərdə tutulur. Heyvana ağrı, əzab və işgəncə verilməsi, döyülməsi və ya döyüşdürülməsi cərimə ilə, əməlin nümayişkaranə şəkildə törədilməsi daha yüksək cərimə ilə, heyvanın şikəst edilməsi isə daha böyük məbləğdə cərimə ilə nəticələnə bilər. Heyvanın tələf olması halında isə 1500-2000 manat cərimə və ya işin hallarından asılı olaraq bir ayadək inzibati həbs tətbiq edilə bilər.

Ancaq cəmiyyətin reaksiyası göstərir ki, insanlar artıq yalnız cərimə və qısa müddətli inzibati həbslə kifayətlənmək istəmirlər.

Bunun səbəbi sadədir: cəza yalnız baş vermiş hadisəyə reaksiya deyil, gələcək hadisələrin qarşısını almaq vasitəsidir.

Əgər insan bilirsə ki, heyvana işgəncə verməyin, onu öldürməyin və ya hündürlükdən atmağın nəticəsi ciddi hüquqi məsuliyyət olacaq, bu, ən azı müəyyən dərəcədə çəkindirici təsir göstərə bilər.

Dünyanın müxtəlif ölkələrində bu məsələyə yanaşma da sərtləşir. Məsələn, Türkiyədə heyvanların qorunması ilə bağlı qanunvericilikdə ev və ya evcil heyvanı qəsdən öldürməyə görə 6 aydan 4 ilədək, heyvana işgəncə və zalımcasına rəftar etməyə görə isə 6 aydan 3 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulur.

Əlbəttə, Azərbaycan üçün də eyni rəqəmləri olduğu kimi tətbiq etmək məsələyə ən doğru yanaşma olmaya bilər. Amma Türkiyə nümunəsi göstərir ki, heyvana qarşı ağır zorakılığın yalnız inzibati xəta kimi deyil, müəyyən hallarda cinayət əməli kimi qiymətləndirilməsi mümkündür.

Bəlkə də, Azərbaycanda da qanunvericilikdə belə bir yanaşma müzakirə olunmalıdır: heyvanın sadəcə şikəst edilməsi ilə onun qəsdən, qəddar üsulla öldürülməsi eyni hüquqi qiymətləndirməni almamalıdır. Xüsusilə zorakılığın videoya çəkilərək yayılması, işgəncənin nümayişkaranə xarakter daşıması, heyvanın xüsusi amansızlıqla öldürülməsi kimi hallar ayrıca ağırlaşdırıcı hallar kimi nəzərə alına bilər.

Çünki söhbət sadəcə bir heyvanın hüququndan getmir. Söhbət cəmiyyətin zorakılığa münasibətindən gedir.

Bu gün heyvana qarşı qəddarlıq nümayiş etdirən davranışa “onsuz da heyvandır” deyərək göz yumsaq, sabah başqa zorakılıq formalarına da eyni laqeydliklə yanaşmaq təhlükəsi yaranır. Məhz buna görə heyvanlara münasibət həm də cəmiyyətin mərhəmət və məsuliyyət səviyyəsinin göstəricisidir.

25 sutkalıq inzibati həbs bu konkret hadisədə qanunun tətbiq etdiyi tədbirdir. Lakin cəmiyyətdə yaranan müzakirə daha böyük bir suala diqqət çəkir: Azərbaycanın heyvanların müdafiəsi ilə bağlı qanunvericiliyi daha da sərtləşdirilməlidirmi?

Məncə, ağır və qəsdən törədilən heyvan zorakılığı hallarında daha ciddi məsuliyyətin tətbiqi müzakirə olunmalıdır. Amma məqsəd sadəcə cəzanı artırmaq olmamalıdır. Cəza ilə yanaşı, heyvanların müdafiəsi mexanizmləri, nəzarət, hüquq-mühafizə orqanlarının reaksiyası və maarifləndirmə də gücləndirilməlidir.

Çünki qanunun sərt olması qədər onun işləməsi də vacibdir.

Bir canlıyı hündürmərtəbəli binadan yerə atmaq adi hadisə deyil. Buna adi münasibət göstərmək də olmaz. Cəmiyyətin bu məsələdə sərt mövqe ortaya qoyması əslində yalnız heyvanları deyil, insani dəyərləri müdafiə etməkdir.

Bəzən bir itin müdafiəsizliyi bizə öz vicdanımızın nə qədər güclü, yaxud zəif olduğunu göstərir. Və belə hadisələrdən sonra veriləcək ən mühüm sual bəlkə də budur:

Biz heyvanlara qarşı zorakılığa nə qədər dözümlüyük və qanun bu dözümsüzlüyü nə qədər aydın göstərir?

Elmar

Gununsesi.info

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 07 Oktyabr 2026 15:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see353

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see293

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see292

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see291

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see283

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see275

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see268

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see267

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see266

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see253

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see248

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see247

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see245

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see244

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see235

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see234

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see232

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see222

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri