Icma.az
close
up
RU
Hitlerin heç vaxt yayımlanmayan filmi: Bakının fəthi

Hitlerin heç vaxt yayımlanmayan filmi: Bakının fəthi

Icma.az, Axar.az saytına istinadən bildirir.

Azərbaycan İkinci Dünya müharibəsi illərində də iri dövlətlərin strateji planlarında mühüm yer tuturdu. Onlar Azərbaycana böyük maraq göstərirdilər.

Bakının və Qafqazın ələ keçirilməsi üçün hazırlanan əsas hərbi əməliyyatın adı “Edelveys” idi. Hitler Bakı neftinə o qədər önəm verirdi ki, generallarına müraciətlə deyirdi: “Əgər biz Bakı neftini ələ keçirməsək, müharibəni uduzacağıq”.

Almanlar Bakını tutacaqlarına o qədər əmin idilər ki, hələ 1941-ci ildə şəhərin gələcək idarəçiliyi üçün struktur qurmuşdular. Qafqaz Reyxskomisarlığı yaradılmış və general fon Nikolas Bakı şəhərinin gələcək hərbi komendantı vəzifəsinə təyin edilmişdi. O, şəhəri hansı binalardan idarə edəcəyini belə xəritə üzərində qeyd etmişdi.

Almaniya Bakı neftini ələ keçirməklə Şərqə - İran körfəzinə və Hind okeanına hərəkət etmək niyyətində idi. Hitlerin tapşırığı əsasında hətta Bakının sənaye və hərbi əhəmiyyətli obyektlərinin dəqiq xəritəsi hazırlanmışdı.

Yozef Göbbelsin rəhbərliyi altında alman təbliğat maşını hələ qələbə qazanılmamış “qələbə filmləri” hazırlayırdı. Bakının ələ keçirilməsini əks etdirən xüsusilə dekorasiyalar vasitəsilə kadrlar hazırlanmışdı ki, şəhər süqut edən kimi dərhal nümayiş etdirilsin.

Bakı 25 sentyabr 1942-ci ildə almanların nəzarətinə keçməli idi. Buna görə də dünyanın ən zəngin neft şəhəri olan Bakının alman torpağı olmasını qarşısına hədəf qoyan Hitler tapşırıq vermişdi ki, bu tarixə xüsusi hazırlıq görülsün.

Mühacir azərbaycanlıların fotoları əsasında İçərişəhərin dar küçələri, Qız qalası və neft buruqlarının maketləri elə dəqiqliklə hazırlanmışdı ki, filmdəki çəkilişlərin həqiqətən Bakıda aparıldığını düşünmək olardı.

1942-ci ilin yaz aylarından ssenarist Hans Vaydemani tərəfindən Bakının 1918-1919-cu illərdə şəkilləri əks olunan poçt markaları, şəkillər və rəsmlərdən istifadə edərək UFA studiyası tərəfindən film çəkilişləri başlanmışdı.

Filmin çəkilişləri zamanı Berlin yaxınlığındakı dekorasiyalarda neft quyularını işə salan “yerli sakinlər” və “neftçilər” rolunu alman aktyorları və bəzi mühacirlər canlandırırdı.

Almanlar Bakı limanını və Xəzər dənizini də filmə daxil etmək istəyirdilər. Bunun üçün Berlindəki göllərin birində Xəzər sahilinin maketi qurulmuşdu.

Almanlar Qafqaza doğru irəliləyəndə özləri ilə Bakı üçün hazırlanmış minlərlə “Qələbə bayrağı” və üzərində alman dilində Bakı küçələrinin adları yazılmış yol nişanları gətirirdilər. Bütün bunlar həmin filmdə “real kadrlar” kimi istifadə olunmalı idi.

Almanların Bakının ələ keçirilməsi üçün böyük bayramda nümayiş etdirilməsi üçün “Bakı qələbəsi” adlı film Hitlerin tapşırığına uyğun olaraq bütün kinostudiyalarda, ön cəbhələrdə və almanların nəzarət etdiyi bütün yerlərdə nümayiş etdirilməli, 25 sentyabr Bakının ələ keçirilməsi günü isə ümumxalq bayram olmalı idi.

Bakının işğalından sonra dövriyyəyə buraxılacaq poçt markaları belə dizayn edilmişdi. Bu markaların üzərində alman qartalı və Bakının mənzərələri əks olunmuşdu.

Almanların bu ideyası həyata keçmədi, amma film çəkildi, sadəcə nümayiş etdirilməsi mümkün olmadı. Hazırda alman hərbi arxivində bu video lent saxlanılır.

Hitler Bakını o qədər arzulayırdı ki, onun şəxsi kitabxanasında Bakı neft sənayesinə dair 19-cu əsrdən qalma alman dilində kitablar və xəritələr tapılmışdı. O, şəhəri sadəcə bir hərbi hədəf deyil, həm də Reyxin iqtisadi ürəyi hesab edirdi.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 09 May 2026 13:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see367

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see366

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see357

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see355

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see350

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see335

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see334

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see318

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see316

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see314

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see303

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see300

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see294

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see284

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see281

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see269

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see265

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see252

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see215

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see214
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri