İlin 9 ayı donan kənd: Min illik ənənə ilə həyatda qalırlar

Türkiyənin şərqində, coğrafi şəraitin ən çətin olduğu bölgələrdə elə kəndlər var ki, orada zaman sanki dayanıb. Arpaçay və ətrafındakı bu kəndlərdə sakinlər mənfi 30-40 dərəcəyə çatan şaxtaya müasir texnologiyadan çox, əcdadlarından qalan min illik üsullarla sinə gərirlər.

Milli.Az xəbər verir ki, bu kəndlərdə qış mövsümü ilin 9 ayı davam edir. Çayların, göllərin və hətta daxili su borularının donduğu bu mühitdə həyat tamamilə fərqli bir rejimdə axır. İnsanlar qışa hazırlığı yay aylarından başlayır, çünki qar yolları kəsəndə aylarla xarici dünya ilə əlaqə minimuma enir.

Müasir isitmə sistemlərinin belə aciz qaldığı şaxtalarda kəndlilər hələ də min il əvvəlki üsullara sığınırlar:

Təzək (Heyvan peyini): Odun və kömürün bahalı olduğu və daşınmasının çətinləşdiyi yerlərdə qurudulmuş təzək ən əsas yanacaq növüdür. O, həm evi qızdırır, həm də təndirdə çörək bişirmək üçün istifadə olunur.

Təndir evləri: Evlərin bir küncü və ya ayrı bir otağı təndir üçün ayrılır. Təndirin istisi həm yemək bişirir, həm də döşəmənin altından keçən kanallarla bütün evi isidir.

Bölgədəki Çıldır gölü və ətrafındakı su hövzələri donanda sakinlər balıq ehtiyaclarını qarşılamaq üçün buzun üzərinə çıxırlar. Buzu deşərək tor atmaq və ya qarmaqla balıq tutmaq həm bir dolanışıq mənbəyi, həm də min illik bir mədəni irisdir.

Bu qədər çətin şəraitdə təkbaşına sağ qalmaq qeyri-mümkündür. Kəndlilər "iməclik" adlanan qədim ənənə ilə bir-birinə kömək edirlər:

Damların çökməməsi üçün bütün kənd cavanları birlikdə evlərin üzərini təmizləyir.

Yaydan hazırlanan qovurmalar, turşular və un məmulatları ehtiyacı olanlarla bölüşülür.

Sakinlərin yeganə gəlir mənbəyi heyvandarlıqdır. Diz boyu qarın içində heyvanları yemləmək, onları dondurucu soyuqdan qorumaq üçün tövlələrin istiliyini saxlamaq günün ən ağır işidir.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az