Icma.az
close
up
RU
İqlim dəyişikliyi arıları mikroplastik daşıyıcılarına çevirə bilər Araşdırma

İqlim dəyişikliyi arıları mikroplastik daşıyıcılarına çevirə bilər Araşdırma

Icma.az, Moderator.az portalına istinadən məlumat yayır.

İqlim dəyişikliyi planetdəki bütün canlılar üçün ciddi sınağa çevrilib. Xüsusilə temperatur və rütubət dəyişikliklərinə həssas olan həşəratlara ciddi təsir göstərir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "nauka.ru" nəşri yazıb.

İqlim istiləşməsi arıların yayılma arealını dəyişəcək

Tomsk Dövlət Universitetinin bioloqları əsrin sonuna qədər on kağız arısı növünün (Vespidae) taleyini öyrənmək üçün kompüter modelləşdirməsi aparıblar. Araşdırmaya görə, iqlim dəyişiklikləri arıları şimala doğru köçməyə məcbur etməklə yanaşı, onların mikroplastik yayılmasında da rolunu artıra bilər.

Alimlər qeyd edir ki, arılar ekosistem üçün vacib canlılardır. Onlar meşə və bağ zərərvericilərini məhv edir, eyni zamanda bitkilərin tozlanmasında iştirak edirlər. Buna görə də onların yayılma arealındakı dəyişiklik bütün ekosistemə təsir göstərə bilər.

Tədqiqatın nəticələrinə əsasən, Rusiyanın şimal və şərqində temperaturun yüksəlməsi bəzi arı növlərinin yeni ərazilərə yayılmasına şərait yaradacaq. Adi şeşə arısı, alman arısı və adi arı kimi dözümlü növlər Sibir və subarktik zonalarda geniş yayıla biləcək. Lakin bəzi həssas növlərin yaşayış sahələri azalacaq və onlar yeni iqlim şəraitinə uyğunlaşmaqda çətinlik çəkəcəklər.

Arılar mikroplastiki yeni ərazilərə daşıya bilər

Alimlər hesab edir ki, arıların yayılma arealının dəyişməsi mikroplastikin də yayılma yollarını dəyişəcək. Kağız arıları yuvalarını ağac liflərindən hazırladıqları üçün bu adı alıblar. Onlar ağac hissəciklərini çeynəyərək tüpürcəkləri ilə qarışdırır və yüngül, möhkəm material əldə edirlər. Lakin müasir dövrdə insan fəaliyyəti nəticəsində ətraf mühitdə çoxalan plastik hissəciklər də onların yuvalarına daxil olur.

Arılar bəzən yuvalarının divarlarında sintetik liflər və plastik hissəciklərdən istifadə edirlər. Bundan əlavə, insan yaşayış yerləri və tullantı sahələri yaxınlığında qida axtararkən mikroplastikləri də udurlar. Bu hissəciklər onların orqanizmində toplanır və daha sonra ətraf mühitə yayıla bilər.

Alimlərin fikrincə, şimala doğru yayılan arılar mikroplastiki əvvəllər toxunulmamış tayqa və tundra ekosistemlərinə daşıya bilərlər. Arıları yeyən quşlar, suda-quruda yaşayanlar və kiçik məməlilər isə həmin plastik hissəcikləri qida zəncirinə daxil edəcəklər.

İqlim dəyişikliyi və çirklənmə bir-birini gücləndirir

Tədqiqatçılar bildirir ki, əvvəllər qlobal istiləşmə və mikroplastik çirklənməsi iki ayrı problem kimi araşdırılırdı. Yeni araşdırma isə göstərir ki, bu proseslər bir-birini gücləndirə bilər. Arıların gələcək yayılma arealını öyrənmək təkcə bu həşəratların taleyini deyil, həm də çirkləndirici maddələrin qitə miqyasında necə yayılacağını anlamağa kömək edir.

Hazırda alimlər müxtəlif iqlim zonalarından toplanan arı yuvalarını və onların həzm sistemlərini laboratoriyada araşdırırlar. Məqsəd bu həşəratların əvvəllər çirklənməmiş ərazilərə nə qədər plastik daşıya biləcəyini müəyyən etməkdir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 27 İyul 2026 16:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see313

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see313

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see312

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see306

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see289

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see273

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see269

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see264

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see262

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see259

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see257

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see256

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see252

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see250

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see240

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see236

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see229

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see209

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri