İqlimşünaslar: Qasırğalar okeanı soyutmaq qabiliyyətini itirib

Bakı, 4 iyun, AZƏRTAC

Qasırğa zamanı güclü küləklər okeanı qarışdırıb soyudur, həftələrlə eyni qala bilən və sonrakı fırtınaları zəiflədə bilən soyuq su zolağını geridə qoyur. Bununla belə, okeanın bəzi ərazilərində bu soyuq izlər indi əvvəlkindən daha sürətlə yox olur.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Vaşinqtonda yerləşən Sakit Okean Şimal-Qərb Milli Laboratoriyasında soyuq izlərin necə dəyişdiyini anlamaq üçün 1981-ci ildən 2020-ci ilədək Atlantik okeandakı qasırğalarının cığırları boyunca dəniz səthinin temperaturu təhlil edilib, nəticələr “npj Climate and Atmospheric Science”də paylaşılıb.

Məlum olub ki, ən çox qasırğaların əmələ gəldiyi mərkəzi Atlantikada siklonlar okeanı əvvəlki kimi güclü şəkildə - orta hesabla 0,26°C soyudur. Lakin 2001-ci ildən soyuq izlər daha sürətlə yoxa çıxmağa başlayıb. İndi, onlar bir qayda olaraq, sonrakı fırtınaları zəiflətmək üçün kifayət qədər uzun müddət qalmırlar.

Tropik siklonlar və qasırğalar enerjisini okeanın istiliyindən alır. Dəniz səthi nə qədər isti olarsa, fırtınaların potensial intensivliyi bir o qədər çox olar. Öz növbəsində fırtınalar hərəkət edərkən okeanı sərinləşdirir. Bu, sonrakı fırtınaları enerjidən məhrum edə bilər. “Soyuq izin bərpa müddətinin azalması, iqlim dəyişikliyindən ümumi istiləşmə ilə yanaşı, qasırğanın gücünə əlavə təkan verə bilər”, - deyə Delaver Universitetinin iqlimşünası Şuay Van izah edir.

Tədqiqatçıların qiymətləndirmələrinə görə, 1980-ci ildən bəri insanın səbəb olduğu iqlim dəyişikliyi nəticəsində yoxa çıxan soyuq izlərin okeanların fırtına aktivliyinin artmasına verdiyi töhfə dəniz səthinin temperaturunda ümumi artımın 9 faizinə çatıb.

“Biz ehtimal edirik ki, siklonlar gələcəkdə dəniz səthinin temperaturunun ümumi artması səbəbindən daha da güclü ola bilər. Soyuq izin bərpa müddəti qısalmağa davam edərsə, bu, mütləq effekti gücləndirəcək”, - deyə Van vurğulayıb.

Tədqiqatçıların fikrincə, soyuq izlərin qısalması böyük ehtimalla iqlim dəyişikliyi ilə bağlıdır ki, bu da passatları - fırtına keçdikdən sonra okeanı soyudan küləkləri zəiflədir.