İranda vəziyyət dəyişdi: Pəhləvilər bacarmışdı, dini hökumət necə edəcək?

Bu günlərdə İranda Məhəmməd Rza Pəhləvi və ailəsinin ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalması, beləliklə şah rejiminin devrilməsinin 47-ci ili tamam olur. Maraqlıdır ki, o dövrdə Pəhləviləri ölkədən getməyə məcbur buraxan qüvvələrin hazırda özlərinin  qurduğu rejimin devrilməsi ilə bağlı müzakirələr gedir.

İrandakı mövcud hökumət Pəhləvilərin aqibətini yaşaya bilərmi? Sözügedən ailənin diplomatik əlaqələri səbəbilə onlara sığınacaq verildi, bəs hazırkı hökumət üçün vəziyyət nə yerdədir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Qabil Hüseynli bildirib ki, 1979-cu ildə Pəhləvilərin devrilməsini dəqiqləşdirən əsas faktorlar xalqın geniş etirazları, iqtisadi böhran, siyasi islahatların olmaması və beynəlxalq təcrid idi:

“Bugünkü vəziyyət bir qədər fərqlidir. İran daxilində etirazlar davam edir, amma rejimin güclü təhlükəsizlik strukturları var. Xarici müdaxilə ehtimalları artır, lakin liderlər üçün dərhal qaçmaq həmişə mümkün olmaya bilər. Onların sağ qalma imkanları həm daxili dəstəyə, həm də xarici ölkələrlə münasibətlərə bağlıdır.

Qabil Hüseynli 

Rejimin devrilib-devrilməyəcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir. Tarix göstərir ki, kütləvi etirazlar, iqtisadi sarsıntılar və geniş narazılıqlar birləşərsə, mövcud liderlərin mövqeyi ciddi risk altına düşə bilər. Lakin hər bir rejim özünü qorumaq üçün yeni strategiyalar, repressiya və diplomatik manevrlər tətbiq edir.

Beləliklə, tarix oxşarlıq göstərə bilər, amma hər dövrün öz reallıqları var. Rejimin devrilməsi ehtimalı mövcuddur, amma bu, daxili və xarici amillərin necə birləşəcəyindən asılıdır”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az