Icma.az
close
up
RU
İstehlakçı ilə birbaşa əlaqə qurulması zəruridir EKSPERT FİKRİ

İstehlakçı ilə birbaşa əlaqə qurulması zəruridir EKSPERT FİKRİ

Sia Az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

"Mövsümi kənd təsərrüfatı məhsullarının satışında bazar mexanizmi əsasən azad sahibkarlıq prinsipləri əsasında fəaliyyət göstərir. Bununla belə qiymətlərin formalaşmasına təsir edən bir sıra mühüm amillər mövcuddur. Bu amillər arasında ilk növbədə tələb və təklif nisbəti, iqlim və hava şəraiti, məhsuldarlıq səviyyəsi kimi faktorlar ön plana çıxır. Prinsip etibarilə, qiymətlərin formalaşması əsasən tələb və təklif əsasında tənzimlənməlidir. Lakin azad bazar iqtisadiyyatında sahibkar məhsulunu istədiyi qiymətə təklif etməkdə sərbəstdir". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında iqtisadçı ekspert Günay Hüseynova deyib.

Onun sözlərinə görə, bəzən sahibkarlar süni şəkildə qıtlıq yaradaraq bazarda təklifi məhdudlaşdırır və bu yolla qiymətlərin süni surətdə artmasına səbəb olurlar: "Bu kontekstdə sahibkar üçün əsas maraq istehlakçının həmin məhsulu əldə edib-etməməsi deyil, daha yüksək gəlir əldə etməkdir. Tez xarab olmayan və keyfiyyətli məhsullar (məsələn, 1-ci sort və premium kateqoriyalı meyvə-tərəvəz) əsasən topdansatışla xarici bazarlara yönləndirilir. Nəticədə daxili bazarda aşağı keyfiyyətli məhsul az miqdarda qalır və bu da qiymətlərin artmasına gətirib çıxarır. Qeyd etmək lazımdır ki, tez xarab olan məhsullar – məsələn, tut və ya əncir – logistik səbəblərlə bu cür ixrac proseslərində iştirak edə bilmədiyindən bu məhsullarla bağlı bu yanaşma keçərli deyil.

Mövcud vəziyyət bir sıra sosial-iqtisadi nəticələr doğurur. Belə ki, ixracatın stimullaşdırılması və sahibkarların maksimum mənfəət əldə etmək istəkləri fonunda daxili bazarda qiymətlər artır və nəticədə orta və aşağı gəlir qruplarından olan vətəndaşlar üçün meyvə-tərəvəz məhsullarının mövsümün əvvəlində (nübar dövründə) əldə olunması artıq lüks hesab olunur".

Ekspert bildirib ki, bazar mexanizminin daha effektiv və ədalətli işləməsi üçün kənd təsərrüfatı istehsalçısı (kəndli) ilə istehlakçı arasında birbaşa əlaqə qurulması zəruridir: "Hal-hazırda məhsullar dəyər-dəyməzinə topdansatışla alınaraq əsasən xarici bazarlara yönəldilir. Daxili bazarda isə az miqdarda məhsul qaldığı üçün bu məhsullar yüksək qiymətlərlə təklif olunur.

Bu problemlərin aradan qaldırılması və bazarda tənzimlənmənin daha effektiv həyata keçirilməsi məqsədilə regionlarda fəaliyyət göstərən Aqrar İnkişaf Mərkəzlərinin səlahiyyət çərçivəsinin genişləndirilməsi məqsədəuyğun olardı. Belə ki, bu mərkəzlər vasitəsilə məhsullar standart tariflə kəndlidən qəbul edilə bilər və ilkin olaraq daxili bazara yönəldilə bilər. Bu sahədə Türkiyə təcrübəsi nümunə göstərilə bilər. Belə ki, Türkiyədə "Hal" adlanan meyvə-tərəvəz bazarları fəaliyyət göstərir və hər bir bölgənin kəndlisi öz məhsulunu həmin bazarlara təhvil verə bilir. Eyni zamanda, “Tarım Kredi Kooperatifi” adlı dövlətə məxsus satış şəbəkəsi vasitəsilə məhsulların vətəndaşa münasib qiymətlərlə çatdırılması təmin olunur.

Ümumiyyətlə, iqtisadçılar olaraq biz azad sahibkarlığın inkişafını dəstəkləyirik. Lakin bəzi sahələr var ki, xüsusilə zəruri istehlak mallarına olan tələbatın qarşılanması istiqamətində dövlətin tənzimləyici və nəzarətedici rolu vacib hesab olunur.

Hazırda ölkəmizdə qiymətlərin və bazar proseslərinin tənzimlənməsi İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilir. Bununla belə, tənzimləmə əsasən alternativ vasitələrlə aparılır və azad sahibkarlığın qorunması məqsədilə ciddi inzibati müdaxilələrdən çəkinilir. Əslində, bu sahədə daha sistemli yanaşmaya ehtiyac vardır. Belə ki, müxtəlif dövlət qurumlarının birgə fəaliyyət göstərməsi ilə mütəmadi monitorinqlərin aparılması, gigiyenik normalara əməl olunması, istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi, çəkidə aldatma hallarının qarşısının alınması və qeydiyyatsız nəzarət-kassa aparatlarından istifadə hallarının qarşısının alınması məqsədilə Dövlət Vergi Xidməti ilə koordinasiyalı fəaliyyət məqsədəuyğun olardı"- deyə o əlavə edib.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:135
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 04 İyun 2025 11:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see319

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see319

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see316

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see312

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see294

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see293

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see278

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see275

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see269

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see269

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see267

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see265

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see259

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see256

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see254

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see243

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see240

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see235

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see219

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri