Kartlardan fırıldaqçılıq edənlərdən necə qorunaq? Mütəxəssis RƏYİ

Son vaxtlar bank hesablarından və kartlarından oğurluq halları artıb. Bu məsələ təkcə ölkəmizdə yox, bütün dünyada ciddi problemə çevrilib. Bank hesablarından və kartlarından oğurluq edilməməsi üçün istifadəçilər və banklar hansı təhlükəsizlik tədbirləri görməlidir?
Mövzu ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlama verən informasiya texnologiyaları üzrə mühəndis-tədqiqatçı, ekspert Bəhruz Əliyev bildirib ki, statistikalardan müşahidə edildiyi kimi, son illərdə hesablarından və kartlardan oğurluq halları dünya miqyasında artıb:
“Bu, həm fərdi istifadəçilər, həm də banklar üçün ciddi təhlükəsizlik probleminə çevrilib. Oğurluq halları çox vaxt texnoloji alətlərin və kiberhücumların inkişafı ilə əlaqədardır. Bu vəziyyətdə həm istifadəçilərin, həm də bankların müvafiq təhlükəsizlik tədbirləri görməsi vacibdir. İstifadəçilər bank hesabı və kartlar üçün kompleks və təkrarlanmayan parollar yaratmalıdırlar. Şifrələr ən azı 8 simvoldan ibarət olmalı, böyük və kiçik hərflər, rəqəmlər və xüsusi simvolları əhatə etməlidir.  Eyni zamanda bank hesablar  və kartlar  üçün iki faktorlu doğrulamanı (2FA) aktiv etmək lazımdır. Bu funksiya hesabınıza yalnız şifrə daxil olmaqla deyil, həm də əlavə bir doğrulama mərhələsi tələb edir (SMS və ya mobil tətbiq vasitəsilə göndərilən kod). Başqa tədbirlərdən biri də banka aid şübhəli e-poçtlar və ya SMS-lər gəlirsə, bu mesajların linklərinə vurmamağı və ya telefon nömrələrinə zəng etməməyi tövsiyə edirəm. Bu tip mesajlar adətən fişing hücumları üçün istifadə olunur. Əgər kimsə hər  hansı şübhəli əməliyyat gördüsə, dərhal bankla əlaqə saxlasın. Ayrıca, tətbiqdəki yeniləmələri dərhal tətbiq edin, çünki yeni təhlükəsizlik xüsusiyyətləri və təkmilləşdirmələr ola bilər. Publik Wi-Fi şəbəkələrindən istifadə edərkən təhlükəsiz korperativ VPN (Virtual Private Network) istifadə etmək məsləhətlidir”.
Mütəxəssis bildirib ki, banklar da bəzi tətbiqlərə diqqət etməlidir:

“Banklar müştəriləri üçün iki faktorlu doğrulama və biometrik təhlükəsizlik (barmaq izi, üz tanıma kimi) texnologiyalarını tətbiq etməlidirlər ki, müştərilər daha təhlükəsiz şəkildə əməliyyatlar apara bilsinlər. Müştərilərinin internet bankçılıq istifadə edərkən məlumatlarının şifrələnmiş və təhlükəsiz olmasını təmin etməlidirlər. Ayrıca, istifadəçilərin şübhəli fəaliyyətləri asanlıqla müşahidə edə biləcəyi və bildiriş alacağı sistemlər qurulmalıdır. Banklar şübhəli fəaliyyətləri vaxtında aşkarlamaq üçün güclü “fraud detection” (fırıldaqçılıq aşkarlanması) sistemləri istifadə etməlidir. Bu sistemlər, avtomatik olaraq şübhəli əməliyyatları təhlil edərək, müştəriləri xəbərdar edə bilər. Banklar müştərilərinə təhlükəsizlik tədbirləri barədə müntəzəm olaraq maarifləndirməlidir. Müştəri məlumatları şifrələnməli və həmçinin bank sistemləri öz təhlükəsizlik infrastrukturlarını mütəmadi olaraq yeniləməlidir. Bu təhlükəsizlik tədbirləri həm istifadəçilərin, həm də bankların oğurluq halları ilə mübarizədə uğurlu olmalarını təmin edə biləcək məlumatlardır”.
Leyla Turan
Demokrat.az