“Kitabımı oxumayıb mənimlə şəkil çəkdirirlər, belə getsə kitab oğurlayacam” Kitab qiymətləri niyə “od tutub, yanır”? ARAŞDIRMA+ÖZƏL

Bu gün Azərbaycanda kitab qiymətləri heç də ucuz deyil. Elə buna görədir ki, bir insan kitabı oxuyandan sonra digər dostlarına vermək məcburiyyətində qalır. Çünki qiymət bahalığına görə onlar yeni kitablar ala bilmirlər. Moderator.az əməkdaşı mövzunu araşdırmaq üçün bir neçə kitab mağazası ilə əlaqə saxlayıb. Apardığımız sorğudan belə nəticəyə gəlmək olar ki, kitab mağazalarında həqiqətən də qiymətlər “od tutub, yanır”. Böyüklər üçün kitabların qiymət 10-12 manat arasında, uşaqlar üçün isə 4-5 manatdan 7-8 manata qədər dəyişir. Psixologiya və inglis dili öyrənmək üçün satılan kitabların qiyməti isə 20 manatdan yuxarıdır. Qiymət bahalığına görə əksər oxucular dünya ədəbiyyatından əsərləri Türkiyədən sifarişlə gətizdirirlər. Bu zaman isə qiymət nisbətən ucuz başa gəlir.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri Anar Moderator.az-a açıqlamasında kitab qiymətlərinin bahalığından və Kitab sərgisi çərçivəsində satılan kitablardan danışıb:

“Mən 11-ci Kitab Sərgisində gedib iştirak etməmişəm. Yalnız yazıçı Elçinə aid bir tədbir oldu, o zaman gedib iştirak etdim. Sərgidən xəbərim yoxdur. Məncə bu kimi festivalların, sərgilərin təsiri çox olur. Olmasa hərhalda bu qədər xərc çəkib sərgi keçirməzlər. O ki, qaldı kitabların qiymətinin baha olmasına... Təki kitab oxusunlar. Diqqətli oxucu azalıb. Həmin pulu o qədər yerlərə xərcləyirlər ki, kitaba versələr daha yaxşı olar. Əgər insanlar kitabların qiymətinin baha olmasından şikayətlənirlərsə, təki qiymətləri onlar üçün ucuzlaşdırsınlar. Mənim bu mövzu haqqında heç bir təklifim yoxdur. Yazıçılar Birliyinin o qədər dərdi var ki, bununla da məşğul olmalıdırlar? Bu ticarətin, nəşriyyatların problemidir. Onlar kitab çap edirlərsə, onun xərcini çıxarmalıdırlar. Sovet illərində havayı kitab buraxırdılar. Satılsa da, satılmasa da. İndi bazar iqtisadiyyatı dövrüdür. Yüz dəfə müraciət edib, bununla bağlı təkliflər versən də heç bir mənası yoxdur. Bizim vaxtımızda hamı kitab oxuyurdu, qiymətinə fikir vermirdilər. İndi oxucuları şəkil çəkdirənlər əvəz ediblər. Mən sərgiyə getdim, hər tərəfdən üstümə töküldülər ki, şəkil çəkdirsinlər. Mənim kitabımı oxumayan adamlar niyə mənimlə şəkil çəkdirirlər bunu anlamıram?! Mənə lazımdır ki, oxucum var. Yoxsa mənimlə şəkil çəkdirib sosial şəbəkəyə qoymağın bir mənası yoxdur” deyə Anar bildirib.

AYB-nin üzvü, yazıçı, Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının ədəbi hissə müdiri Elçin Məhərrəm saytımıza açıqlamasında bildirib ki,kitabların qiymətinin baha olması onu da narahat edən əsas məsələlərdən biridir:

“Mən özümü hələ yaxşı yazıçı, dramaturq adlandırmasam da, yaxşı oxucu adlandıra bilərəm. Özümün şəxsi kitabxanam var. Hər ay bu kitabxanaya mütləq və mütləq yeni kitab əlavə edilməlidir. Əvvələr aldığım maaşla ayda 4-5 kitab alırdımsa, indi bu say azalıb. Belə getsə məcbur olub, kitabxanalardan oğurlayacam. Onsuz da kitab oxuyan azdır, bu azlığın əlində olan imkanları da məhdudlaşdırmaq olmaz. Məncə kitablarla bağlı qiymət artımına nəzarət edən ayrıca qurum yaradılsa pis olmaz” deyə o bildirib.

Gənc yazıçı klassik və müasir xarici müəlliflərin əsərlərini öz dilimizdə tapa bilmədiyini bildirib:

“Xarici müəllifləri öz dilimdə oxumaq istəyirəm, çünki bədii mətni təhlil edəcək qədər xaric dil bilgilərinə sahib olmadığım üçün buna məcburam. Yəni istəmək yox, məcburiyyət demək daha doğru olar. Amma dilimizdə istədiyim müəllifin əsərini tapmaqda çətinlik çəkirəm. Misal üçün, mən bu yaxınlarda yazıçı, dramaturq M.Bulqakovun "Teatral roman" ( bəzi mənbələrdə "Bir ölünün qeydləri") əsərini öz dilimizdə axtardım, amma tapa bilmədim. Bulqakovun bəhs etdiyi bir dramaturqun teatrda başına gələn absurd hadisələri, məkanın fərdi canından bezdirən distopik ab-havasını, senzuraları, teatrdaxili intriqaları oxumaq üçün əsərin türkçə tərcüməsinə müraciət etdim. Axı niyə sevimli Bulqakovun 1936-ci ildə yazdığı romanını 2025-ci ildə öz dilimizdə tərcüməsini tapmaqda çətinlik çəkirəm? Bəlkə də var, amma mən tapmadım. Məncə tərcüməçilərə yaxşıca qonorar verilsə, konkret bir plana tabe tutulsalar, onda dünyanı narahat edən mövzulardan da xəbərimiz daha tez olar. Bu günlərdə "Ölü xatirələr dükanı" adlı hekayələr və pyeslərdən ibarət kitabım çapdan çıxdı. 11- ci Beynəlxalq Kitab Sərgisində imza günü etdim. Bir imza gününü də 24 oktyabrda Mingəçevirdə edəcəm” deyə Elçin Məhərrəm bildirib.