Makedoniyalı İsgəndər, filosof Diogen və... Avropa İttifaqı

Bu Avropa İttifaqı Azərbaycandan nə istəyir, anlamaq olmur. Ermənistanı dəstəkləmək istəyirsə, bunu niyə Azərbaycanın əleyhinə çevirməyə çalışır?! Başa düşmək çətindir.

Ya da yox, heç də çətin deyil: əvvəl Aİ bölgədə - Cənubi Qafqazda üstün təsiri olan Rusiya ilə rəqabət aparırdı. Bu, məlum və təbii idi. İndi Moskvanın bu regionda nüfuzu, təsiri çox əsaslı şəkildə azalıb. Bu dəfə bölgəyə Türkiyənin və ABŞ-ın təsiri artıb.

Əlbəttə, Aİ Türkiyəni Azərbaycanda zəiflədə bilməz. Gürcüstanda da buna hələ ki nail ola bilmir. İndi Aİ əsas rəqib kimi ABŞ-ı görür. Çünki ABŞ-ın Ermənistana təsiri sürətlə artır. Xüsusilə 8 avqust Vaşinqton görüşlərindən sonra.

Aİ Ermənistanla ABŞ arasında məlum Vaşinqton sənədlərinə qısqanclıqla yanaşır. Bunu dekabrın əvvəlində Aİ ilə Ermənistan arasında imzalanan tərəfdaşlığa dair strateji gündəlik də aydın göstərir.

Aİ bəyan edir ki, bölgədə sülhü dəstəkləyir. Amma açıq və dəqiq yazmır: kiminlə kim arasında sülhü dəstəkləyir. Vaşinqton razılaşmalarına istinad yoxdur. Sülh prosesindən danışarkən Azərbaycanın adı çəkilmir. Üstəlik özünün vasitəçilik rolunu təklif edir.

İki tərəf - Azərbaycan və Ermənistan artıq uzun müddətdir, vasitəçilərin xidmətinə ehtiyac olmadan, birbaşa danışıqlar aparır, problemli məsələləri özləri öz arasında həll etməyə çalışır. Bu dəmdə Aİ böyürdən çıxıb, əlavə problemlər yaradır, yaxud köhnə palan içi tökür. Sənəddəki "Azərbaycanın hərbi əməliyyatlarından sonra köçkün düşmüş Qarabağ erməniləri" ifadəsi bu deməkdir. Yaxud "qaçqınlar" ifadəsi. “Dağlıq Qarabağ ermənilərinin hüquq və təhlükəsizliyi” kimi provokativ ifadə, sadəcə, terminoloji janqlyorluq deyil, bölgədə sülh prosesinə badalaq vurmaq cəhdidir. Bu, həmin sənədə imza atmış Ermənistan hökumətinin sülhün və sabitliyin əldə edilməsindəki səmimiyyətini şübhə altına alır; Azərbaycanın və Ermənistanın xalqlarının maraqlarına ziddir.

Yaxud başqa bir müddəa: Aİ Beynəlxalq Məhkəmələrin qərarlarının tam və dərhal icra edilməsini tələbini irəli sürür. Təbii ki, Ermınistanın iddiaları əsasında Azərbaycana qarşı qərarlardan söhbət gedir. Brüsseldəki siyasətçilər otuz illik işğal, eləcə də, Ermənistanın törətmiş olduğu müharibə cinayətlərini, insanlıq əleyhinə cinayətləri görməməzliyə vurur. Hələ bu azmış kimi, həmin o cinayətləri törətdiyinə görə Bakıda mühakimə olunanları - Gəncəni bombalamaq əmrini vermiş Arayik Arutyunyanı və başqalarını azad etmək tələbini irəli sürür.

Bununla yanaşı "strateji gündəlik" Aİ-nin Ermənistandakı Mülki Müşahidə Missiyasını (əslində kəşfiyyat missiyası) dəstəkləyir. Yəni missiyası Azərbaycanla Ermənistan arasında normallaşma prosesini əngəlləmək olan bu, yumşaq desək, şübhəli struktur Ermənistanda saxlanılır. Ermənistan Aİ-ni öz sərhəd təhlükəsizliyi gündəliyinə daxil edir. Bu isə Azərbaycanla Ermənistan arasında başlanmış və davam edən birbaşa sülh prosesinə ziddir.

Bütün bunlardan sonra sual yaranır: bəs bəyan olunan bölgədə sülhü dəstələmək harda qaldı?!

Bu yerdə məşhur pritça lap yerinə düşür: Makedoniyalı İsgəndərin özünü küçədə günəşə verən filosof Diogenlə dialoqunu yəqin ki, xatırladınız. Fateh filosofa deyir:

- Sizin üçün nə edə bilərəm?

Filosof isə belə cavab verir:

- Kənara çəkil, günəş işığının qarşısını kəsmə.

İndi Brüsselin də sülh üçün tərəflərə köməyi yalnız bu ola bilər: aradan çəkilmək və mane olmamaq. Vəssalam.

Yazıçı-publisist, əməkdar jurnalist Bahəddin Həzi, bizimyol.info