“Maskın “X“ planı: sosial şəbəkədən “super tətbiq“ə doğru“ BBC

"Məqsəd böyükdür, amma maneələr də az deyil..."

2026-cı ilin yazında "X" (keçmiş "Twitter") platforması maliyyə xidmətlərini istifadəyə verməyə hazırlaşır. İlon Mask bu addımla tətbiqi təkcə sosial şəbəkə yox, istifadəçilərin gündəlik həyatında əsas rol oynayan çoxfunksiyalı "super tətbiq"ə çevirməyi planlaşdırır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

"X-Money" və genişlənən funksiyalar

Maskın qiymətləndirməsinə görə, yüz milyonlarla aktiv istifadəçi bazası bu transformasiya üçün ciddi imkan yaradır. Yeni "X-Money" xidməti istifadəçilərə pul köçürmələri, ödənişlər, depozitlər və kart əməliyyatları aparmaq imkanı verəcək.

Platforma bu istiqamətdə "Visa" ilə əməkdaşlıq edir və həm fiziki, həm də virtual kartların buraxılması nəzərdə tutulur. İlkin mərhələdə istifadəçilərə bonuslar, keşbek və hətta depozit faizləri kimi təşviqlər təklif edilə bilər. Bununla yanaşı, "X" artıq təkcə maliyyə ilə məhdudlaşmır.

Platformaya inteqrasiya olunan süni intellekt köməkçisi Qrok istifadəçilərə həm gündəlik tapşırıqlarda, həm də daha mürəkkəb proseslərdə kömək etməyi hədəfləyir. Audio və video zənglər, mesajlaşma sistemi və kontent yaradıcıları üçün monetizasiya mexanizmləri də genişləndirilir.

Gələcəkdə onlayn ticarət, video platforma və fərdiləşdirilmiş xidmətlərin əlavə olunması planlaşdırılır. Maskın ideyası aydındır: bir tətbiq daxilində həm ünsiyyət, həm maliyyə, həm də gündəlik xidmətləri birləşdirmək. Bu model əsasən "WeChat" təcrübəsinə əsaslanır.

Qərb bazarında çətinliklər

Lakin ekspertlər bildirir ki, "WeChat" modelini Qərbdə təkrarlamaq asan deyil. Çində bu tətbiqin uğuru həm dövlət dəstəyi, həm də rəqabətin məhdud olması ilə bağlı idi. Qərb ölkələrində isə istifadəçilər artıq müxtəlif platformalara bölünüb və texnoloji nəhənglər arasında ciddi rəqabət mövcuddur.

Bundan əlavə, "X"-in reputasiyası da problemlidir. Platformada dezinformasiya, nifrət nitqi və süni intellektlə bağlı qalmaqallar onun etibarlılığına təsir edib. Bu isə xüsusilə maliyyə xidmətləri kimi həssas sahədə istifadəçi etimadını zəiflədə bilər.

Tənzimləmə və hüquqi baryerlər

Ən ciddi maneələrdən biri isə dövlət tənzimləmələridir. "X" artıq Avropa İttifaqında cərimələrlə üzləşib və əlavə araşdırmalar davam edir. Maliyyə xidmətlərinin işə salınması isə daha sərt qaydalar tələb edir. ABŞ-da belə fəaliyyət üçün ayrı-ayrı ştatlardan icazə almaq lazımdır və bu proses hələ tam başa çatmayıb.

Eyni zamanda, süni intellektin fəaliyyəti ilə bağlı qalmaqallar, o cümlədən məzmun təhlükəsizliyi və məlumat sızmaları tənzimləyici qurumların platformaya yanaşmasını daha da sərtləşdirir.

Beləliklə, "X" platformasının "super tətbiq"ə çevrilməsi ideyası texnoloji baxımdan mümkün olsa da, onun reallaşması bir sıra ciddi şərtlərdən asılıdır: istifadəçi etimadı, hüquqi uyğunluq və bazar rəqabəti. İlon Maskın planı ambisiyalıdır, lakin bu transformasiya qısa müddətdə deyil, mərhələli və çətin bir proses kimi görünür.