Mərkəzi Bankdan xarici valyutaların dəyişdirilməsi ilə bağlı QƏRAR: Artıq mümkün olmayacaq

Mərkəzi Bank ölkədə fəaliyyət göstərən bəzi valyuta mübadiləsi şirkətləri ilə bağlı mühüm qərar qəbul edib. Qurumun yaydığı məlumata görə, “Delta Capital”, "Meta-Kapital" və “Zuhur” adlı valyuta mübadiləsi şirkətlərinin lisenziyalarının qüvvəsi dayandırılıb. Bu addımın atılmasına səbəb kimi mövcud qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunmaması və maliyyə bazarında şəffaflığın təmin edilməsinə dair zərurət göstərilir. Qeyd edək ki, Mərkəzi Bank son dövrlərdə valyuta əməliyyatları bazarına nəzarəti gücləndirib və qanunsuz fəaliyyətlərin qarşısını almaq üçün daha sərt tədbirlər həyata keçirir.

Məsələ ilə bağlı danışan iqtisadçı Akif Nəsirli News24.az-a bildirib ki, Mərkəzi Bankın valyuta mübadiləsi şirkətlərinin lisenziyalarını dayandırması bir neçə ehtimal üzərində izah oluna bilər:

"Rəsmi səbəb kimi qanun pozuntuları göstərilir. AMB adətən, belə hallarda AML/CFT (pul yuyulmasına və terrorizmin maliyyələşməsinə qarşı tələblərin pozulması), mühasibat uçotu şəffaflığı, hesabatlılıq və ya kapital tələblərinin yerinə yetirilməməsi kimi səbəbləri əsas gətirir.Ola bilər ki, həmin şirkətlərdə qeyri-leqal əməliyyatlar, hesabatlılıq problemləri və ya “qara bazar”a bağlılıq aşkarlanıb. Vətəndaşların banklara yönəldilməsi ehtimalı da böyükdür". 

İqtisadçı bildirib ki, son illər Mərkəzi Bankın siyasətində valyuta əməliyyatlarını daha çox bank sektoruna cəmləmək tendensiyası görünür:

"Banklar üzərindən valyuta mübadiləsi həm daha ciddi nəzarət altında olur, həm də hökumət üçün maliyyə axınlarını izləmək daha asandır. Bu addım qeyri-bank mübadilə məntəqələrinin fəaliyyətini tədricən məhdudlaşdıraraq, vətəndaşları birbaşa kommersiya banklarına yönləndirmək məqsədi daşıya bilər.Valyuta bazarında rəqabətin azalması və yalnız bankların üstün mövqeyə çıxması müştərilər üçün daha az seçim deməkdir". 

Nəsirlinin sözlərinə görə, bankların xidmət haqları və kurs fərqləri daha da yüksələ bilər. Bu isə vətəndaş üçün əlavə xərc yarada bilər:

"Nəticədə qısa müddətdə bəzi bölgələrdə valyuta mübadiləsinə çıxış çətinləşə bilər, çünki bank filiallarının sayı məhduddur. Uzun müddətdə isə Mərkəzi Bank tamamilə banklar üzərindən valyuta əməliyyatlarını idarə etməyi hədəfləyə bilər. Yəni, rəsmi səbəb qanun pozuntusu olsa da, paralel olaraq bu qərar vətəndaşları bank xidmətlərindən istifadə etməyə sövq edən strateji addım kimi də görünür".

Aqil Qarayev