Icma.az
close
up
RU
Min bir dərdin dərmanı bilirdik, lakin...

Min bir dərdin dərmanı bilirdik, lakin...

Qafqazinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsi olan çay istehlakı ilə bağlı son elmi araşdırmalar yeni riskləri gündəmə gətirib.

“Qafqazinfo”nun xəbərinə görə, mütəxəssislər bildirirlər ki, geniş istifadə olunan çay paketləri dəmləmə zamanı içkiyə böyük miqdarda mikroplastik və nanoplastik hissəciklər buraxa bilər.

İran və Böyük Britaniyadan olan alimlərin 19 müxtəlif tədqiqat üzərində apardıqları təhlillərə əsasən, tək bir çay paketində milyardlarla plastik hissəcik mövcud ola bilər.

Araşdırmalara görə, quru halda olan bir çay paketində təxminən 1,3 milyard hissəcik olduğu halda, isti su ilə təmas zamanı bu rəqəm 14,7 milyarda qədər yüksələ bilir.

Laboratoriya nəticələri göstərir ki, xüsusilə neylon və PET (polietilen tereftalat) materiallarından hazırlanan çay paketləri yüksək temperaturda dəmləndikdə daha çox mikroplastik buraxır. Bəzi sınaqlarda bir fincan çaya 2,3 milyon mikroplastik və milyardlarla nanoplastik hissəciyin keçdiyi qeydə alınıb.

Mikroplastiklər çox kiçik ölçülü plastik hissəciklərdir və bəzən insan saçından belə nazik ola bilirlər. Nanoplastiklər isə daha da kiçik ölçüdə olub, standart mikroskoplarla belə aşkarlanması çətindir.

Alimlər bildirirlər ki, bu hissəciklər hüceyrə divarlarını keçə, qan dövranına daxil ola və müxtəlif orqanlarda toplana bilər. Son tədqiqatlarda mikroplastiklərin insan qanında, ağciyərlərində, qaraciyərində və hətta bəzi şiş toxumalarında aşkar edildiyi qeyd olunur.

Laboratoriya təcrübələri göstərir ki, mikroplastiklər hüceyrələrdə oksidləşdirici stress yarada bilər. Bu proses DNT, zülal və hüceyrə membranlarına zərər verə bilən reaksiyalara səbəb olur. Uzunmüddətli təsirlərin tam müəyyənləşdirilməsinə ehtiyac olsa da, alimlər bu vəziyyətin xərçəng riskləri ilə əlaqəli ola biləcəyini istisna etmirlər.

Bundan əlavə, mikroplastiklərin “süngər” kimi davranaraq, ətraf mühitdəki zərərli kimyəvi maddələri, o cümlədən, ftalatlar, ağır metalları öz üzərinə toplayaraq, insan orqanizminə daşıya biləcəyi bildirilir. Bu maddələrin hormon balansına təsir göstərdiyi və müxtəlif xəstəliklərlə əlaqəli olduğu məlumdur.

Araşdırmalar göstərir ki, mikroplastik çirklənmə yalnız çay paketləri ilə məhdudlaşmır. Plastik butulkalar, qapaqlar və digər qablaşdırma vasitələri də içkilərə mikroplastik keçməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə son illərdə populyarlaşan müxtəlif içkilərdə bu risk daha geniş müzakirə olunur.

Bununla belə, mütəxəssislər vurğulayırlar ki, çay paketləri mikroplastik emissiyası baxımından ən yüksək göstəricilərdən birinə malikdir.

Alimlər qeyd edirlər ki, bəzi ölçmə metodları yalnız müəyyən ölçüdən böyük hissəcikləri aşkar edə bilir. Bu isə real miqdarın açıqlanan rəqəmlərdən daha yüksək ola biləcəyini göstərir. Daha kiçik nanoplastik hissəciklərin əhəmiyyətli hissəsinin ölçmələrdən kənarda qaldığı ehtimal olunur.

Digər tərəfdən, “bioloji parçalana bilən” və ya “ekoloji” kimi təqdim edilən bəzi çay paketlərinin də tam təhlükəsiz olmadığı bildirilir. Araşdırmalar bu materialların da müəyyən hallarda mikroskopik plastik hissəciklər buraxa bildiyini göstərir.

Statistik məlumatlara görə, bəzi ölkələrdə əhalinin böyük hissəsi hər gün çay istehlak edir və bu zaman, əsasən, çay paketlərindən istifadə olunur. Bu isə potensial təsirin geniş miqyasda ola biləcəyini göstərir.

Mütəxəssislər mikroplastik təsirini tam aradan qaldırmağın hazırda mümkün olmadığını bildirsələr də, gündəlik vərdişlərdə ediləcək dəyişikliklərlə bu riski azaltmağın mümkün olduğunu qeyd edirlər.

Tövsiyə olunan əsas tədbirlər bunlardır:

- Çay paketləri əvəzinə yarpaq çaydan istifadə etmək,

- Plastik tərkibli paketlərdən uzaq durmaq, kağız əsaslı alternativlərə üstünlük vermək,

- Çayı mikrodalğalı sobada qızdırmamaq,

- Mümkün olduqda süzülmüş və ya təmizlənmiş sudan istifadə etmək.

Bəzi araşdırmalar çay paketlərini istifadə etməzdən əvvəl qısa müddət yumağın ayrılan hissəcikləri azalda biləcəyini göstərsə də, bu metodun xüsusilə plastik paketlərdə məhdud təsirə malik olduğu bildirilir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, çay ümumilikdə sağlam içki olaraq qalır. Lakin istehlak zamanı istifadə olunan materiallara diqqət yetirmək və daha təhlükəsiz alternativlərə üstünlük vermək vacib hesab olunur.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:215
embedMənbə:https://qafqazinfo.az
archiveBu xəbər 28 Aprel 2026 07:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see319

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see319

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see316

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see312

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see294

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see293

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see278

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see275

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see269

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see269

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see267

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see265

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see259

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see256

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see254

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see243

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see240

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see235

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see219

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri