Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Moskva geri çəkildi, Pekin hərəkətə keçdi İranı bu saziş xilas edəcək?

Moskva geri çəkildi, Pekin hərəkətə keçdi İranı bu saziş xilas edəcək?

Icma.az, GlobalInfo portalına istinadən məlumat yayır.

ABŞ–İran münasibətlərində gərginliyin yenidən hərbi eskalasiya həddinə çatması və Prezident Donald Trampın Tehranı açıq şəkildə zərbə ilə hədələməsi beynəlxalq gündəmdə Çin amilini yenidən ön plana çıxarıb. Vaşinqton–Tehran qarşıdurması adətən regional və transatlantik kontekstdə müzakirə edilsə də, prosesin qlobal ölçüsü, xüsusilə də Pekinin maraqları çox zaman lazımi diqqətdən kənarda qalır. Halbuki ekspertlər Çinin hazırda İranın əsas strateji tərəfdaşlarından biri olmaqla yanaşı, onun neft ixracının başlıca alıcılarından sayıldığını bildirir.

Bundan əlavə, Pekin və Tehran arasında uzunmüddətli və sistemli əməkdaşlığın hüquqi çərçivəsini formalaşdıran 25 illik strateji saziş mövcuddur. Təməli hələ 2016-cı ildə qoyulan və 2021-ci ildə rəsmiləşdirilən bu razılaşma enerji, infrastruktur, nəqliyyat, təhlükəsizlik və investisiya sahələrini əhatə edir. Məhz bu kontekstdə mümkün ABŞ hərbi müdaxiləsinin təkcə İran üçün deyil, Çin üçün də ciddi iqtisadi və geosiyasi nəticələr doğuracağı istisna edilmir.

İrana hücum olarsa, Çin buna necə reaksiya verəcək?

Globalinfo.az-a danışan Orta Doğu Araşdırmalar Mərkəzinin sədri, siyasi şərhçi Sədrəddin Soltan bildirib ki, İran ilə Çin arasında əhatəli müqavilə 2021-ci ilin mart ayında imzalanıb:

“Müqavilə 25 illik dövrü əhatə edir. Onun ümumi dəyəri təxminən 200 milyard dollar təşkil edir. Razılaşma energetika, sosial-iqtisadi sahələr, eləcə də hərbi əməkdaşlığı nəzərdə tutur. Beş il əvvəl İran hakimiyyəti üçün bu müqavilə böyük uğur kimi qiymətləndirilirdi. İndiyə qədər İran ilə Çin arasında müqavilənin icrası çərçivəsində həm energetika, həm də hərbi sahədə müəyyən razılaşmalar həyata keçirilib.

On iki günlük müharibədən sonra bu istiqamətdə əlaqələr daha da intensivləşdi. Çünki Rusiya İran üçün hava hücumundan müdafiə sistemləri və döyüş təyyarələrinin verilməsini gecikdirirdi. Müharibədən sonra İran hakimiyyəti Rusiyanın bu davranışından narazılığını gizlətmədi və Moskvanı tədricən Çinlə əvəzləməyə başladı. Çin İranı hava hücumundan müdafiə sistemləri və döyüş təyyarələri ilə təmin etdi. Bu alışların əhəmiyyətli hissəsi neft barteri yolu ilə həyata keçirildi.


Sədrəddin Soltan 

İran neftinə ABŞ tərəfindən sanksiyaların tətbiq edilməsi və Tehrana silah satışına dair məhdudiyyətlər Çin–İran arasında 25 illik müqavilənin icrasında problemlər yaradır. ABŞ Pekini İranla müəyyən istiqamətlərdə əməkdaşlığa görə tarifləri artırmaqla hədələyir. Donald Trampın Çini İranı dəstəkləməkdən çəkindirməyə çalışmasının səbəbi də budur. Venesuelada Nikolas Maduro ilə bağlı proseslər də Çini çətin vəziyyətə salır. Eyni zamanda ABŞ-ın İranın “kölgə donanması”nı sıradan çıxarması Pekin üçün əlavə risklər yaradır. Çünki Çin ilə İran arasında neft ticarətinin bir hissəsi məhz qara bazar və kölgə donanmalar vasitəsilə həyata keçirilirdi.

Pekin perspektivdə ABŞ ilə İran arasında razılaşmanın əldə olunmasına üstünlük verəcək. Bundan əvvəl Hindistanda oxşar situasiya yaşanmışdı və hazırda Hindistan ABŞ-ın təklif etdiyi şərtlər əsasında hərəkət edir”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:123
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 09 Fevral 2026 12:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see284

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see281

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see267

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see260

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see250

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see250

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see244

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see242

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see236

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see236

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see235

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see226

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see222

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see220

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see220

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see217

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see205

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see198

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri