Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Müasir insan və hərəkət azlığı FOTO

Müasir insan və hərəkət azlığı FOTO

Ses qazeti saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

"İnsan bədənində hərəkət üçün nəzərdə tutulmuş mexanizmdən hərəkətsiz şəkildə, öz təbiətinə zidd istifadə etmək bir çox fiziki və psixi problemə yol açır. Elmdə hərəkət çatışmazlığı hipokineziya adlanır. Bəzi hesablamalara görə, müasir insanlar əcdadlarından təxminən 60% az hərəkət edir. Bunun səbəbləri aydındır: insanlar avtomobildən və ictimai nəqliyyatdan istifadə edir, uzun saatlar oturaq iş görür, əyləncə və ictimai fəaliyyətlərə daha az vaxt ayırır, hətta alış-verişi belə mağazaya getmədən onlayn platformalar vasitəsilə həyata keçirir. Ağıllı cihazlar həyatımızı asanlaşdırsa da, gündəlik fiziki fəaliyyətimizi xeyli məhdudlaşdırır. Nəticədə bədən enerji sərf etmədən qalır və bu, müxtəlif orqan sistemlərində metabolik pozuntulara gətirib çıxarır". Bu fikirləri SİA-ya açıqlamasında Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi, dos. Gülbaba Quliyev bildirib.
Hərəkətsiz bədən: fiziologiyada nə baş verir?
G.Quliyevin sözlərinə görə, elmi araşdırmalar göstərir ki, insulin müqaviməti, tip 2 diabet, ürək-damar xəstəlikləri və bəzi xərçəng növlərinin (məsələn, yoğun bağırsaq və süd vəzi xərçəngi) risk amilləri sırasında hərəkətsizlik mühüm yer tutur. ÜST fiziki hərəkətsizliyi dünyada ölüm hallarının əsas risk amillərindən biri hesab edir. Uzun müddət oturmaq əzələlərin qlükozanı qandan götürmə qabiliyyətini azaldır və yağ mübadiləsini ləngidir. Geniş yayılmış “oturaq həyat gündə bir qutu siqaret qədər zərərlidir” ifadəsi dəqiq riyazi hesablama deyil, hərəkətsizliyin ciddiliyini vurğulayan bənzətmədir. Bundan əlavə, hərəkətsizlik mexaniki zədələrə də səbəb olur: onurğa və oynaq pozğunluqları, artıq çəki, əzələ kütləsinin və gücünün azalması (sarkopeniya) bunlara aiddir.
Hərəkətsizliyin təsiri yalnız bədən xəstəlikləri ilə məhdudlaşmır. Uzun müddət fiziki passivlik əhval-ruhiyyənin pisləşməsi, yuxu pozuntuları və yorğunluq hissi ilə də əlaqələndirilir. Başqa sözlə, hərəkətsizlik fiziki və psixi sağlamlığa eyni anda təsir edən risk amilidir.
Ən sadə və ən sağlam fəaliyyət: gəzintinin fizioloji faydaları
G.Quliyev onu da qeyd edib ki, gəzinti xüsusi avadanlıq, xərc və hazırlıq tələb etmədiyi üçün hər yaşda tətbiq oluna bilən fiziki fəaliyyətdir. Gəzinti zamanı iri əzələ qrupları işə qoşulur, ürək döyüntüsü orta səviyyədə artır və orqanizm aerob rejimdə işləyir. Bu, ən əlçatan və təhlükəsiz yüklənmə növlərindən biridir. Onun əsas faydaları bunlardır:
Qan dövranını sürətləndirir və ürək əzələsini məşq etdirir.
Damar divarından azot oksid (NO) ifrazını artırır; bu molekul damarları genişləndirərək qan təzyiqinin tənzimlənməsinə kömək edir.
Nəfəs almanı və ağciyər ventilyasiyasını dəstəkləyir.
Qan təchizatını və toxumaların oksigenlə təmin olunmasını yaxşılaşdırır, bu da dərinin sağlam və canlı görünməsinə təsir göstərir.
Kalori sərf edir, maddələr mübadiləsini sürətləndirir və yağ yığımının azalmasına kömək edir.
Sağlam qidalanma ilə birlikdə çəkinin nizamlanmasını asanlaşdırır.
30 yaşdan sonra təbii olaraq azalmağa başlayan əzələ kütləsinin qorunmasına yardım edir.
Elastikliyi, oynaq hərəkətliliyini və tarazlıq qabiliyyətini yaxşılaşdırır, yıxılma riskini azaldır.
Sümükləri gücləndirir və osteoporoz (sümük sıxlığının azalması) riskini azaldır.
İnsulin müqavimətini azaldır, əzələlərin insulinə həssaslığını artırır.
Zərərli (LDL) xolesterolun səviyyəsini azaldır, faydalı (HDL) xolesterolun səviyyəsini artırır.

Gəzintinin təsiri yalnız bədənlə məhdudlaşmır, psixi sağlamlıq üçün də əhəmiyyətli nəticələr verir:
Beyində xoşbəxtlik hormonları adlandırılan maddələrin ifrazını artırır, stress səviyyəsini azaldır və rifah halını gücləndirir.
Depressiya və həyəcan pozuntuları riskini azaltmağa kömək edir.
Zehni fəaliyyəti canlı saxlayır, diqqəti və konsentrasiyanı artırır.
Yaddaşı və öyrənmə qabiliyyətini dəstəkləyir.
Yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdırır.
Gündəlik doza və psixoloji dayanıqlıq
Həmsöhbətimiz fikirlərinə əlavə olaraq bildirib ki, fiziki fəaliyyət ən güclü və ən əlçatan profilaktik vasitələrdən biridir. Hərəkət yalnız xəstəliklərin qarşısını almağa kömək etmir, bir çox xroniki xəstəliyin gedişinə də müsbət təsir göstərir. Lakin bu, həkim nəzarətində aparılan müalicəni əvəz etmir, onu tamamlayır. ÜST böyüklər üçün həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli fəaliyyət tövsiyə edir ki, bu da gündə təxminən 30 dəqiqəlik sürətli yerişə uyğundur. Pilləkəndən istifadə etmək, qısa məsafələri piyada qət etmək və hər saatdan bir qısa fasilə vermək bu həddə çatmağa kömək edir; 30 dəqiqəni bir neçə qısa hissəyə bölmək də faydalıdır.
"Daimi idman psixoloji dayanıqlığı da artırır. Psixoloji dayanıqlığı yüksək olan insan stresli hadisələrdən daha az sarsılır və qarşılaşdığı problemləri daha məntiqli və sağlam yollarla həll edə bilir. Fiziki fəaliyyət bu prosesi dəstəkləyir, çünki stresə qarşı orqanizmin fizioloji cavabını tənzimləyir və özünə nəzarət hissini gücləndirir", - deyə G.Quliyev fikrini tamamlayıb.

Afət Tahirqızı

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:89
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 17 Noyabr 2026 09:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see282

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see274

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see269

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see265

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see263

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see259

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see249

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see244

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see229

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see219

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see218

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see208

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see206

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see205

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see202

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see202

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see198

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see196

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see190

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri