Icma.az
close
up
RU
Müəllim niyə müqəddəs deyil? Orxan Saffari yazır…

Müəllim niyə müqəddəs deyil? Orxan Saffari yazır…

Gununsesi saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Əlbəttə, müqəddəslik anlayışı təkcə Allah və din ilə bağlı deyil. İnsanlar tarixən öz yaratdıqları anlayışlara da xüsusi anlam yükləməyə çalışıblar.

Məsələn, “müəllim müqəddəsdir”, “müəllimlik müqəddəs peşədir” anlayışları kimi.

Ancaq maraqlıdır, müəllim və müəllimlik həqiqətənmi müqəddəsdir?

Niyə bu şəxslərə və peşəyə müqəddəs kimi baxılmalıdır?

Bəlkə, problem müqəddəs anlayışının özündədir?

Sonda deyiləni əvvəldə deməyin hər zaman faydalı olduğu üçün demək lazımdır:

Əslində, bütün cəmiyyətlərdə müqəddəs bilinən əksər peşələr və şəxslər birmənalı olaraq siyasi məsələdir.

İnsanın yaratdığı hansısa anlayış, nəsnə necə müqəddəs ola bilər?

Ümumiyyətlə, siyasi sistemlər kütləvi idarəetmə üçün ta əzəldən bu cür anlayışlar yaratmağa məcbur və maraqlı olub.

Çünki müqəddəslik toxunulmazlıq, nüfuz deməkdir. Müqəddəs olan tənqid edilmir, sual altına alınmır, səhv edə bilməz, qanundur. Bu isə idarəetmənin ən əsas üsullarındandır.

Əslində isə, insan olan yerdə müqəddəslik yox, olsa-olsa məsuliyyət və vicdan ola bilər.
Müqəddəslik itaətdir və bu da siyasi rejimlərin əsas rçaqıdır.

“Müqəddəs müəllim”, “müqəddəs peşə” qulağa xoş səslənsə də, bu, daha çox insanın öz yaratdığı sosial iyerarxiyanın ideoloji maskasıdır.

Məsələn, siyasi olaraq belə də izah etmək olar:

Əvvəlcə, müəllimə “müqəddəs” damğası vurulur. Belə olduqda, onu tənqid etmək, sual altına almaq mümkünsüzləşir, sözü və obrazı qanunlaşır. Sistemlər müəllimi müqəddəsləşdir, onu mübarək fiqur kimi təqdim edir, sonra isə məhz onun vasitəsilə uşaqlara itaəti, qorxunu, sistemə bağlılığı öyrədir. Konkret olaraq çərçivəyə salır. Bütün bunlar isə, əlbəttə, siyasət, kollektiv idarəetmədir.

Psixologiyada “otoritar şəxsiyyət” anlayışı var. Bu, güc, nəzarət və tabe etdirmə ilə özünü möhkəmləndirən obrazdır. Müasir təhsil sistemində “müqəddəs müəllim” obrazı məhz bu psixoloji modelin məhsuludur.
Müəllimlik vacib peşədir. Peşə isə status yox, daha çox davranışdır.

Müəllimliyin doğrudan da müqəddəs olmasının ziyanları var. Məsələn, müqəddəs müəllim anlayışında avtoritar sistem doğulur, insan müstəqil fikir formalaşdıra bilmir, müəllim özünü toxunulmaz hesab edir, qorxu mühiti yaranır və.s.

Müəllimin müqəddəs olması məsələsi, bəlkə də, fəlsəfə tarixində təkcə Sokrata aid edilə bilər. Çün, öyrətdikləri qarşılığında tələbələrdən pul almayan, hətta özünü buna rəğmən müəllim hesab etməyən, bilgi satmadığını bildirən tək şəxs Sokrat olub. Bu, onu digər filosoflardan, sofistlərdən, bir sözlə, hər kəsdən fərqləndirən ən böyük xüsusiyyət olub. Sokrat bununla həm müəllimin müqəddəs olduğunu göstərirdi, həm də elə olmadığını.

Bir sözlə, nə müəllim, nə də müəllimlik müqəddəs deyil. Bu anlayış daha çox sosial məsuliyyətdir.

Əlbəttə, bir çox peşəyə nəzərən daha vacib və əhəmiyyətli bir anlayışdır. Daha dəqiq, artıq onsuz mümkün deyil.

Sözsüz, müəllim və müəllimlik dəyərdir. Amma dəyər yaratmaq üçün ilahiliyə yox, insaniliyinə ehtiyac var.
Sosial məsuliyyət o deməkdir ki, sən başqalarının həyatına təsir edirsən, amma bu təsir sənin şəxsi mənliyini ucaldan bir “ilahi iş” olmur.

O, sadəcə bir borcdur: müqavilə əsasında olan, qarşılığı verilən borc.

Xülasə, həqiqi müəllim müqəddəsliyi deyil, borcu və vicdanı daşıyır.

Orxan Saffari

Gununsesi.info

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 29 Oktyabr 2025 10:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see304

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see295

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see292

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see288

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see287

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see284

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see274

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see272

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see266

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see265

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see245

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see238

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see236

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see235

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see232

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see226

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see225

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see223

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see221
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri