“Niyə bəzi uşaqlar yaşlı valideynlərinə hörmət edir, digərləri isə yox?“ psixoloqlardan açıqlama

"Özünü dəyərli bilmədən başqalarından hörmət gözləmək mümkün deyil..."

İnsan bir gün durub artıq ona hörmət edilmədiyini qəfil hiss etmir. Bu hiss yavaş-yavaş, illər ərzində formalaşır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "progorod43.ru"  nəşri yazıb.

Psixoloqlar hesab edir ki, əvvəl xırda bir söz, sonra yarımçıq qalan cümlə, daha sonra isə fikrinin ümumiyyətlə soruşulmaması bunu anlamağa imkan verir. Və bir gün anlayırsan ki, sənin varlığın sanki yalnız "funksiya" kimidir: kömək etməlisən, anlayış göstərməlisən, susmalısan. Hörmət isə hardasa yolda itib. Əksər hallarda bunun kökü uşaqların xarakterində və ya "pis tərbiyə"də yox, valideynin özünü illərlə necə təqdim etməsində gizlənir.

Hörmətsizlik kənardan yox, içəridən başlayır

Biz uzun müddət başqalarının rahatlığını öz rahatlığımızdan üstün tutanda, istəklərimizi susaraq boğanda, öz ehtiyaclarımızı "sonra"ya saxlayanda, tədricən "rahat" insana çevrilirik. Elə birinə ki, onunla hesablaşmamaq olar.

Əgər biz daim özümüzü qurban veririk, "yox" deməyi ayıb hesab edirik, yuxarıdan aşağı danışığı susaraq uduruq, mövqeyimizi müdafiə etmək əvəzinə üzr istəyiriksə, biz ətrafımıza səssiz mesaj ötürürük: "Mənim sərhədlərim yoxdur". Uşaqlar bu mesajı eşidilməyən səs kimi yox, hiss edilən davranış kimi qəbul edir. Hörmətsizlik məhz buradan başlayır.

Dəyişiklik qorxulu, amma mümkündür

- Özünlə üz-üzə qalmaq

Səni incitdikləri anları xatırla. Sözləri, tonu, laqeydliyi. Hansı məqamda içində nəsə qırıldı, amma sən yenə də susdun? Bu susqunluq təsadüfi deyildi - bu, illərin vərdişidir.

- Sərhədlərini tanımaq

Hər insanın dözə bilmədiyi şeylər var. Səsin qaldırılması. Hisslərin lağa qoyulması. Şəxsi məkanın pozulması. Bunlar "xırda şeylər" deyil. Bunlar hörmətin sınaq nöqtələridir.

- Başqa cür danışmağı öyrənmək

İttiham edən sözlər qarşı tərəfi müdafiəyə keçirir. Amma sakit və aydın ifadə edilən hisslər sərhəd yaradır. "Danışığım yarımçıq kəsiləndə özümü dəyərsiz hiss edirəm" - bu cümlə nə hücumdur, nə də yalvarış. Bu, özünü tanıyan insanın səsidir.

Qayğı var, hörmət var - və bunlar eyni şey deyil

Sənə kömək edə bilərlər. Hədiyyə ala bilərlər. Sağlığınla maraqlana bilərlər. Amma yenə də səni dinləməyə, fikrini ciddiyə almağa tələsməyə bilərlər.

Hörmət başqa yerdə: sənin fikrin soruşulanda, doğrudan da dinləniləndə, vaxtın "boş" sayılmayanda, səninlə "uşaqla" yox, bərabər insanla danışıldığı anda üzə çıxır.

Keçmiş fədakarlıqlara görə minnətdarlıq gözləmək insanı yorur və boşluqda saxlayır. Münasibətlər yalnız bu gün qurula bilər. Hörmət də yalnız bu gündən başlaya bilər.

Ən çətin addım özünü dəyərli saymaqdır

Sən özünü yalnız bəxş edən, dözən, anlayan yox, hiss edən və hörmətə layiq insan kimi görməyə başlayanda, ətrafındakılar da bu mövqeyi dəyişməyə məcbur qalır. Bu yol asan deyil. Amma bir həqiqət var: özünü dəyərsiz hiss edən insanın hörmət görməsi mümkün deyil. Hörmət əvvəlcə içəridə başlayır. Sonra səssizcə, amma qaçılmaz şəkildə münasibətlərə sirayət edir.