Palçıq vulkanları təbii fəlakətlərin əlamətidir? AÇIQLAMA

"Azərbaycan palçıq vulkanları üzrə siyahıda dünyada ilk yerlərdədir. Ölkədə fəaliyyət göstərən və fəaliyyəti dayanmış təxminən dörd yüz palçıq vulkanı var. Bunlar həm suda, həm quruda, həm də yarımada ərazilərdə yerləşir. Palçıq vulkanları geoloji baxımdan çox maraqlı olsa da, fəsadları da az deyil".
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında ekoloq Ənvər Əliyev deyib.
O, bildirib ki, palçıq vulkanlarının bir xidməti odur ki, onlar əsasən neft-qaz yataqları olan regionlarda meydana çıxır və bəzən indikator rolunu oynayırlar:
"Lakin onların fəsadları da ciddi ola bilər. Məsələn, quruda və ya yarımada ərazilərdə püskürmə zamanı yanğın baş verə bilər, ətraf mühitə ziyan dəyə bilər. Palçığın içindəki metan qazı da təhlükə yarada bilər, çünki bu qaz çox dərin olmur və alışa bilir".
Ekspert bildirib ki, palçıq vulkanlarının ən böyük problemlərindən biri odur ki, quraq sahələrdə torpaq və otlaqların sıradan çıxmasına səbəb olur:
"Ağır gil torpaqlar ətrafa yayılır, heyvanların sahələrinə və kənd təsərrüfatına təsir göstərir. Bəzi yerlərdə isə min illər öncə püskürmüş gil qatları indi torpaq altında problem yaradır. Məsələn, qəbristanlıqlar və yaşayış yerlərində torpaq sürüşməsi baş verə bilər. Meyilli ərazilərdə alt qatdakı gil qatları sürüşərək uzun illər ərzində ziyan törədir".
Onun sözlərinə görə, Xəzər dənizində də palçıq vulkanları mövcuddur:
"Bəzən onların püskürməsi nəticəsində metan qazı və digər qazlar dəniz canlılarına ciddi ziyan verir. Məsələn, 2022-ci ilin payızında minlərlə balıq Dağıstan sahillərinə üzüb və ölüblər. Analizlər göstərdi ki, balıqlar qəflətən qazların təsirindən boğulublar. Bütün bunlar palçıq vulkanlarının fəsadları olsa da, onlar əsasən neft-qaz yataqlarının mövcudluğunu göstərən indikatorlar kimi qiymətləndirilir. Geoloji proseslər olaraq palçıq vulkanları özü-özünə və təhlükəsiz şəkildə baş verir. Ciddi fəlakətlər törətmək ehtimalı azdır. İndiyə qədər ciddi yanğın və fəsad halları qeydə alınmayıb".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az