Paşinyan tələsir, Bakıda niyə belə astagəldirlər?

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevə razılaşdırılmış sülh müqaviləsi layihəsinin imzalanması ilə bağlı dərhal məsləhətləşmələrə başlamağı təklif edib. O, artıq sənədi imzalamağa hazır olduğunu da vurğulayıb.

Beləliklə, Ermənistan lideri beynəlxalq ictimaiyyətin tezliklə sülh müqaviləsi bağlamaq çağırışlarına cavab verib. Bununla belə, Azərbaycan öz ilkin şərtlərinin yerinə yetirilməsində israr etməkdə davam edir.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Nezavisimaya qazeta” yazıb.
Rusiya nəşrinin təhlilində qeyd olunub:
“Azərbaycan və Ermənistan tarixi sülh sazişi üzrə danışıqların başa çatdığını elan ediblər. Biz bu mühüm addımı alqışlayırıq və hər iki tərəfi mümkün qədər tez imzalamaq üçün irəliləməyə çağırırıq”, - Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Devid Lammi bildirib.
Ərəb Dövlətləri Liqasının (LAS) Baş Katibliyi də sazişi tam dəstəklədiyini bəyan edib. Təşkilat “iki tərəf arasında bütün həll edilməmiş məsələləri həll edəcək yekun hərtərəfli sülh sazişinin tezliklə imzalanmasına” ümid etdiyini bildirib. Ərəb Liqası əlavə edib ki, diplomatik dialoq uzanan münaqişənin həlli üçün yeganə əlverişli yol olaraq qalır.
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio deyib:
“İndi sülhə sadiq olmaq, müqaviləni imzalamaq, ratifikasiya etmək və Cənubi Qafqaz xalqları üçün yeni tərəqqi dövrünü açmaq vaxtıdır”.
Avropa İttifaqı (Aİ) Şurasının sədri Antonio Kosta da İrəvan və Bakını sazişin imzalanması istiqamətində sürətlə irəliləməyə çağırıb. “Avropa İttifaqı Cənubi Qafqazda davamlı sülh və təhlükəsizlik istiqamətində atılacaq bütün addımları dəstəkləməyə hazırdır”, - o vurğulayıb.
Yeri gəlmişkən, Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Ermənistandan atəşə tutulması barədə məlumat verməkdə davam edir. Martın 16-dan belə xəbərlər gündə bir neçə dəfə yayılır. Paşinyan iddia edir ki, o, hərbçilərə atəşkəsi pozmamaq üçün aydın göstərişlər verib, həmçinin Bakıya iddia edilən pozuntularla bağlı birgə araşdırma aparmağı təklif edib. Lakin Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi onun təklifini məsuliyyətdən yayınmaq üçün növbəti cəhd kimi qiymətləndirib.
“Ermənistan tərəfinin mücərrəd və praktiki olaraq qeyri-mümkün təkliflərinin heç bir əsası yoxdur, məsələn, Ermənistan tərəfindən Azərbaycan ərazilərinin 30 ilə yaxın işğalı zamanı olduğu kimi... Sülh sazişinin mətninin tamamlanması və iki ölkə arasında dövlətlərarası münasibətlərin qurulması ilə bağlı Ermənistanın guya xoşməramlı olmasına gəlincə, xatırlatmaq yerinə düşər ki, Ermənistan bütün vasitələrlə onu pozmaq üçün ilk addımları atıb”, - deyə diplomatik idarənin mətbuat katibi Ayxan Hacızadə bildirib.
Bundan əlavə, o xatırladıb ki, Bakı İrəvandan Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsindən bəhs edən Müstəqillik Bəyannaməsinə istinadı Konstitusiyadan çıxarmağı tələb edir. Azərbaycan hakimiyyəti də ATƏT-in Minsk qrupunun rəsmən buraxılmasında israrlıdır.
“Paşinyan sazişin imzalanmasının qarşısında duran sonuncu maneəni – Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsini də keçməlidir. O, artıq bu haqda danışır, ancaq 2026-cı ildə keçiriləcək parlament seçkilərindən sonra məsələni nəhayət həll etmək niyyətindədir. Bununla belə, dünyada və regionda hadisələr sürətlə inkişaf edir və konstitusiyanın dəyişdirilməsi üçün bir il uzun müddətdir”, - “Atlas” Azərbaycan Siyasi Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu NG-yə bildirib.
Bununla yanaşı, ekspertin fikrincə, son vaxtlar atəşkəs rejiminin intensiv şəkildə pozulması regionda gərginliyi artırır. “Ermənistan ordusunda Paşinyana tabe olmayan qüvvələr var. Onlar sülhə əhəmiyyət vermirlər. Məncə, atəşkəsi pozan da onlardır. Paşinyan ordusuna nəzarət edə bilmirsə, bu, onun problemidir. Atəşkəs rejiminin pozulması hallarının sayı artarsa, sülh sazişinin imzalanması ləngiyəcək və regionda yeni müharibə riski artacaq”, - deyə E. Şahinoğlu bildirib.
Bu arada Ermənistan müxalifəti xəbərdarlıq edir ki, sülh müqaviləsi bağlanandan sonra Ermənistanla Azərbaycan arasında qarşıdurma bitməyəcək. Xüsusilə, “Hraparak” qəzetinin yazdığı kimi, Bakı nə dəhliz, nə azərbaycanlıların Ermənistana köçürülməsi, nə də anklavların qaytarılması mövzusundan əl çəkir.
Nəşrin məlumatına görə, hakim “Mülki müqavilə” partiyasının son qapalı iclaslarından birində Paşinyan öz komandasına Bakının Tiqranaşenə (Azərbaycanın Kərki anklavı) iddiası olduğunu bildirib. Kənd İrəvanı Sünik rayonu ilə birləşdirən yolun üstündə yerləşir.
Politoloq Tiqran Köçəryan hesab edir ki, Paşinyan sülh müqaviləsini imzalamağa tələsir, çünki Ermənistanda vaxtından əvvəl parlament seçkiləri keçirilə bilər.
“Baş nazir olaraq qalmaq üçün o, sülh müqaviləsi bağlamağa nail olmalıdır. Əks halda, o, öz ətrafında hakim koalisiya qura bilməyəcək. Paşinyan narahatdır ki, Rusiya və ABŞ tezliklə Ukrayna ilə bağlı razılığa gələ bilər və bundan sonra Moskva Cənubi Qafqazda mövqelərini gücləndirməyə başlayacaq. Bu, onun hakimiyyətinə mənfi təsir göstərəcək”, - Köçəryan NG-yə bildirib.
Onun fikrincə, Azərbaycan sənədi imzalamağa tələsmir, çünki Ermənistan hakimiyyətindən hələ hər şeyi, bütün güzəştləri almadığına əmindir.
Y. QACAR