Problemli kreditlər yarım milyardı keçib: “İnsanlar var ki, bahalı telefon götürür, kreditini ödəyə bilmir”

Azərbaycanda məhkəmələrdə mülki qaydada baxılan mübahisələrin böyük əksəriyyəti problemli kreditlərlə bağlıdır. Hər gün bununla bağlı ölkə ərazisindəki müxtəlif məhkəmələrdə onlarla qərar çıxarılır.

Bizimyol.info xəbər verir ki, problemli kreditlərin qaytarılması ilə bağlı hazırda icrasını gözləyən 300 mindən çox məhkəmə qərarı var. Bəzən vətəndaşlar könüllü şəkildə qərarı icra edir – borcu qaytarır. Bir çox hallarda isə vətəndaşın maaşından, yaxud da pensiyasına yönləndirilir. Yəni aylıq konkret məbləğ məcburi şəkildə onun rəsmi gəlirindən tutulur.

Mərkəzi Bankın bugünlərdə açıqladığı hesabatda bildirilir ki, 2025-ci il noyabrın 1-nə Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 544.8 milyon manat təşkil edib. Bu isə nəinki əvvəlki illər, hətta bu ilin əvvəli ilə müqayisədə 21.3 faiz, yaxud da 95.7 milyon manat çoxdur.

Azərbaycanda problemli kreditlərin məbləği son bir ildə isə 13.5 faiz və ya 65 milyon manat artıb.

Ekspertlər hesab edir ki, bir çox iş yerlərinin başlanması, bahalaşma, bir sözlə, əhalinin güzəranının ağırlaşması bu artımda əsas səbəblərdəndir.

İqtisadçı Elnur Məmmədov deyir ki, statistik göstəricilər əhali ilə banklar arasında gərginliyin artmasının göstəricisidir. Onun sözlərinə görə, yüzminlərlə məhkəmə qərarı vəziyyətin narahatedici olduğunu deməyə əsas verir. Ekspert bu vəziyyətin yaranmasında həm bankları günahkar sayır, həm də vətəndaşları: “Banklar kredit verərkən hərtərəfli dəyərləndirmə aparmalıdır. Düzdür, tamamilə risksiz kredit verilməsi mümkün deyil. Buna qalsa, gərək heç kimə kredit verilməsin. Amma iqtisadi mühit, imkanlar və s. yaxşı-yaxşı dəyərləndirilməli, bütün risklər nəzərə alınaraq qərar verilməlidir. Bankın dövriyyəsi artsın deyə, kimə gəldi, kredit vermək olmaz. Vətəndaşlarla bağlı məsələyə gəlincə, bəzən insanlar ödəniş qabiliyyətlərini düzgün dəyərləndirmirlər. İnsanlar var ki, bahalı telefon götürür, onun kreditini ödəyə bilmir. Qaytarılmayan istehlak kreditlərin böyük bir hissəsi mobil telefonların alışı ilə bağlıdır”.

Elnur Məmmədovun sözlərinə görə, kredit götürərkən ödəniş qabiliyyəti olan, bütün şərtlərə cavab verən vətəndaşın qəfildən xəstəliyə tutulması, iş yerini itirməsi nəticəsində kreditin qaytarılmasında problemlərin yaranması kimi hallar da olur. Ekspert hesab edir ki, bu cür hallarda banklar həmin işlərə yenidən baxıb, daha aşağı faizlə və uzunmüddətli qaytarılma şərtilə vətəndaşa daha uyğun imkanlar yarada bilər: “Bu cür yollarla problemləri qismən həll etmək olar”.

Elnur Məmmədov Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olduğunu da vurğulayır.

Aytən, Bizimyol.info