Icma.az
close
up
RU
"Filiz çıxarıb satmaq dövrü bitir": İxracı 3,4 milyarda çatdıracaq STRATEJİ HƏDƏFLƏR

"Filiz çıxarıb satmaq dövrü bitir": İxracı 3,4 milyarda çatdıracaq STRATEJİ HƏDƏFLƏR

Bakupost portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.


2027–2030-cu illər üçün dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı təsdiqlənib. Proqram çərçivəsində hər il dövlət büdcəsi və dövlət investisiya proqramlarında maliyyə vəsaitinin nəzərdə tutulması planlaşdırılır.

Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli “Bakupost”a bildirib ki, proqramın əsas iqtisadi nəticəsi Azərbaycanın qeyri-neft iqtisadiyyatında daha yüksək əlavə dəyər yaradan yeni sənaye zəncirinin formalaşması ola bilər.


Onun sözlərinə görə, 2030-cu ilədək sektorun ÜDM-ə töhfəsinin 700 milyon manatdan 1,8 milyard manata, illik ixrac potensialının isə 1,3 milyard manatdan 3,4 milyard manata çatdırılması hədəflənir. 2027–2030-cu illərdə ümumilikdə 5,3 milyard manat investisiya nəzərdə tutulur və bunun təxminən 80 faizinin dövlət büdcəsindən kənar mənbələr hesabına formalaşdırılması planlaşdırılır. Rəsmi məlumatlara görə də 5,3 milyard manatlıq investisiyanın təxminən 80 faizi qeyri-büdcə mənbələrindən cəlb ediləcək.

A.Nəsirli qeyd edib ki, dövlət vəsaitinin əsas funksiyası bütün yükü büdcənin üzərinə götürmək yox, özəl və digər investisiyaları hərəkətə gətirən başlanğıc kapitalı və infrastruktur dəstəyi yaratmaq olmalıdır. Dövlət büdcəsindən maliyyələşmə geoloji kəşfiyyat, infrastruktur, iri strateji layihələrin ilkin mərhələləri və investor üçün risklərin azaldılması istiqamətində istifadə olunarsa, daha böyük həcmdə özəl kapitalın cəlb edilməsinə imkan yarada bilər.

Mütəxəssisin fikrincə, idxaldan asılılığın azalması mümkündür, amma bunun üçün yalnız filiz hasilatını artırmaq kifayət deyil. Əsas məsələ filizin ölkə daxilində zənginləşdirilməsi, emalı, metal istehsalı və daha sonra hazır və yarımfabrikat sənaye məhsullarının istehsalına keçməkdir. Yəni iqtisadi effekt “filiz çıxardıq və satdıq” səviyyəsində deyil, “xammal–emal–metal–hazır məhsul–ixrac” zəncirinin mümkün qədər böyük hissəsinin Azərbaycanda yaradılması ilə ölçülməlidir.

O bildirib ki, proqram çərçivəsində “Filizçay” yatağında mis, sink və qurğuşunun tamhəcmli emalı, “Daşkəsən” layihəsində isə illik 2 milyon ton isti briketləşdirilmiş dəmir istehsalı gücünün yaradılması nəzərdə tutulur. Belə layihələr reallaşarsa, təkcə mədən sektorunda deyil, metallurgiya, maşınqayırma, tikinti, nəqliyyat, logistika və digər əlaqəli sahələrdə də əlavə iqtisadi aktivlik yarana bilər. Dövlət proqramının təqdimatında da “Filizçay”da mis, sink və qurğuşunun tamhəcmli emalı, “Daşkəsən” layihəsində isə 2 milyon ton isti briketləşdirilmiş dəmir istehsalı gücünün yaradılması nəzərdə tutulduğu açıqlanıb.

A.Nəsirlinin sözlərinə görə, proqramın uğuru üçün əsas diqqət geoloji kəşfiyyatın genişləndirilməsinə, yataqların səmərəli istismarına, müasir emal texnologiyalarına və yüksək əlavə dəyərli məhsulların istehsalına yönəldilməlidir. Eyni zamanda enerji və nəqliyyat xərcləri, uzunmüddətli maliyyələşmə, texnologiya və kadr təminatı məsələləri həll edilməlidir. Çünki metallurgiya enerji tutumlu və kapitaltutumlu sahədir və istehsal olunan məhsulun dünya bazarında rəqabət qabiliyyəti birbaşa bu amillərdən asılıdır.

Digər mühüm məsələnin dövlət vəsaitlərinin səmərəliliyinin ölçülməsi olduğunu deyən mütəxəssis bildirib ki, ayrılan hər manatın qarşılığında nə qədər yeni istehsal, ixrac, vergi gəliri, məşğulluq və əlavə dəyər yaradıldığı mütəmadi qiymətləndirilməlidir. Eyni zamanda ekoloji təhlükəsizlik və mədənlərin sonrakı bərpası məsələləri də layihələrin iqtisadi səmərəliliyi ilə paralel nəzərə alınmalıdır.

Ümumilikdə, A.Nəsirli hesab edir ki, proqramın əsas əhəmiyyəti Azərbaycanın mineral resurslarını daha yüksək əlavə dəyər yaradan sənaye məhsullarına çevirmək imkanını genişləndirməsidir. Əgər dövlət investisiyası özəl kapitalı da cəlb edə bilsə və hasilatdan son məhsula qədər dəyər zənciri ölkə daxilində genişlənsə, bu sahə qeyri-neft ixracının artmasına və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə ciddi töhfə verə bilər.

Vüsalə Hüseynova,

BakuPost


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:71
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 23 Sentyabr 2026 16:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see313

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see313

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see312

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see306

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see289

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see273

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see269

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see264

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see262

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see259

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see257

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see256

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see252

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see250

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see240

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see236

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see229

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see209

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri