Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Sarkozi dosyesi: korrupsiya hüquqi normalara necə müdaxilə edir?

Sarkozi dosyesi: korrupsiya hüquqi normalara necə müdaxilə edir?

Xalq qazeti portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Fransada prezidentliyə namizədlərin fəaliyyətində şübhə doğuran hadisə

Fransanın sabiq prezidenti Nikola Sarkozinin həbsi həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq aləmdə geniş rezonans doğurub. Paris Cinayət Məhkəməsi müəyyən edib ki, o, 2005–2007-ci illərdə mərhum Liviya lideri Müəmmər Qəddafidən milyonlarla avro məbləğində qanunsuz maliyyə dəstəyi alıb. Nəticədə sabiq prezident “cinayətkar sövdələşmə”də təqsirli bilinərək 5 il müddətinə azadlıqdan məhrum olunub. Buna baxmayaraq, Sarkozi bütün ittihamları rədd edir və bildirir ki, məhkəmə prosesi siyasi motivlidir. Sarkozinin arqumentinə görə, 2011-ci ildə Fransanın Qəddafi rejiminə qarşı beynəlxalq hərbi koalisiyaya qoşulması Liviyanın keçmiş hakim elitasında qisas istəyi doğurub və bugünkü ittihamların kökündə məhz həmin motivlər dayanır.

ARAYIŞ: 71 yaşın içində olan Nikola Sarkozi 2007-ci ildə keçirilən prezident seçkilərində səs çoxluğu ilə qalib gələrək Fransanın dövlət başçısı olub. Onun hakimiyyəti dövrü daxili siyasətdə sərt islahatlar, Avropa İttifaqı ilə münasibətlərdə daha praqmatik, bəzən populist mövqe ilə yadda qalıb. Sarkozinin şəxsi həyatı da daim medianın diqqət mərkəzində idi. Model və müğənni Karla Bruni ilə evliliyi uzun müddət ictimai müzakirə mövzusu olub. Prezidentlik müddəti başa çatdıqdan sonra da Sarkozi sağ-mühafizəkar düşərgədə nüfuzlu fiqur olaraq qalırdı. Lakin son illər barəsində açılan cinayət işləri, korrupsiya ittihamları onun siyasi imicini sarsıtdı. Bu ilin əvvəlində ona verilmiş ən yüksək dövlət mükafatı – Şərəf Legionu ordeninin geri alınması isə prosesin rəmzi nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

Sarkozinin məhkumluğu Fransada siyasi elitanın toxunulmazlıq dövrünün bitməsi ilə bağlı bəzi suallar doğurur. Ümumiyyətlə, məhkəmə prosesi təkcə sabiq prezidentin həbsi ilə məhdudlaşmır, hadisə həm də Fransada siyasi maliyyələşmənin şəffaflığı barədə müzakirələri gücləndirir, siyasi qütbləşməni artırır. Çünki sağ-mühafizəkar elektoratın bir qismi hələ də Sarkozini “siyasi qurban” kimi görür. Ona qarşı ittihamlar bunlarla bitmir. Prokurorların təqdim etdiyi ittiham aktına görə, hələ daxili işlər naziri olduğu dövrdə, o, Liviya rəhbərliyi ilə gizli razılaşmaya gedib. İddialara əsasən, Qəddafi hökumətinə beynəlxalq arenada siyasi dəstək verilməsi müqabilində Sarkozinin prezident seçki kampaniyası üçün milyonlarla avro ayrılıb. Prokurorluq iddia edir ki, bu maliyyə əməliyyatları kriminal şəbəkələr vasitəsilə həyata keçirilib. Sənədlərə görə, çamadanlarla Parisə gətirilən nağd pulların daşınmasında Liviya casusları, terrorçular və silah alverçiləri iştirak ediblər. Beləliklə, 10 ildən artıq aparılan araşdırmanın nəticəsi olaraq Sarkoziyə qarşı dörd əsas ittiham irəli sürülüb: Dövlət vəsaitlərinin mənimsənilməsini gizlətmək; passiv korrupsiya; qanunsuz seçki kampaniyasını maliyyələşdirmək; cinayət törətmək məqsədilə sui-qəsd. Sarkozi ilə birlikdə daha 11 nəfər mühakimə olunub. İttiham olunanlar arasında Liviya ilə əlaqələrin əsas vasitəçilərindən biri sayılan iş adamı Ziyad Takiyuddin, sabiq daxili işlər naziri və Sarkozinin yaxın köməkçisi Klod Gean, seçki kampaniyasının maliyyə rəhbəri Erik Vuert, eləcə də sabiq nazir Bris Hortefö də yer alıb. Takiyuddinin bu işdə açar rol oynadığı vurğulanır. O, 2020-ci ildə başqa bir korrupsiya işinə görə beş il azadlıqdan məhrum edildikdən sonra Fransadan qaçıb Livana sığınmışdı. Amma Sarkozinin hökmünün elan olunmasına cəmi iki gün qalmış qəfil vəfatı məhkəmə prosesinə əlavə müəmmalar gətirdi. Çünki Takiyuddin illər boyu həm Sarkoziyə qarşı ittihamların əsas şahidi, həm də korrupsiya şəbəkəsinin birbaşa iştirakçısı sayılırdı.

Nikola Sarkoziyə qarşı korrupsiya və qanunsuz maliyyələşdirmə ittihamlarının kökü 2011-ci ilə gedib çıxır. Həmin vaxt Liviya dövlət xəbər agentliyi iddia etmişdi ki, mərhum lider Müəmmər Qəddafi hökuməti 2007-ci il Fransada prezident seçkilərində Sarkozinin kampaniyasına milyonlarla avro vəsait ayırıb. Bu iddialar sonrakı illərdə daha da gücləndi. 2014-cü ildə “France 24” kanalı Qəddafinin “France 3 TV”-yə verdiyi müsahibəni yayımladı. O, həmin çıxışında açıq şəkildə bildirmişdi: “Sarkozi zehni cəhətdən naqisdir. Onun prezident olması mənim sayəmdə mümkün oldu. Biz ona qələbə qazanması üçün lazım olan pulları verdik”. Elə həmin il Qəddafinin oğlu Seyf əl-İslam da “Euronews”-a müsahibəsində atasının dediklərini təsdiqləyərək Sarkozini “Liviyanın pullarını mənimsəməkdə” günahlandırmışdı. 2012-ci ildə araşdırmaçı media orqanı “Mediapart” Liviya xüsusi xidmətlərinə aid olduğu iddia olunan sənəd dərc etdi. 2006-cı ilin dekabrında imzalandığı bildirilən bu sənəddə Qəddafinin Sarkozinin kampaniyasına 50 milyon avro ayırmağa razılıq verdiyi qeyd olunurdu. Sarkozi dərhal açıqlama verərək sənədi saxta adlandırdı. 2016-cı ildə isə livan əsilli iş adamı Ziyad Takiyuddin “Mediapart”-a açıqlamasında Liviya tərəfindən Sarkoziyə və onun kabinet rəhbərinə 5 milyon avro nağd pul çatdırdığını etiraf etdi. Lakin o, 2020-ci ildə Livana qaçdıqdan sonra ifadəsini geri götürdü. Bu dəyişiklik işin hüquqi tərəflərini mürəkkəbləşdirdi.

Bir məqamı da xatırladaq ki, Sarkozinin Qəddafi ilə münasibətləri paradoksal olub. 2007-ci ildə o, Liviya liderini Yelisey sarayında rəsmi şəkildə qəbul etmişdi. Amma cəmi dörd il sonra–“ərəb baharı” zamanı demokratiya tərəfdarlarının etirazları başlayanda Qəddafiyə qarşı hərbi müdaxiləni dəstəkləyən ilk Qərb liderlərindən biri məhz Sarkozi idi. Sarkozinin adı başqa qalmaqallarda da hallanır. 2023-cü ilin oktyabrında prokurorlar onu şahid ifadələrinə təsir göstərməkdə ittiham etdilər. 2024-cü ildə isə həyat yoldaşı Karla Bruni də sübutları gizlətməkdə şübhəli bilinərək məsuliyyətə cəlb olundu. Əslində, hadisələri dərindən analiz etdikdə görürük ki, bu hökm Sarkozinin üçüncü məhkumluğudur. 2021-ci ildə o, “rüşvət və nüfuza təsir göstərmə” ittihamı ilə bir il ev dustaqlığına məhkum edilib. Paris Apellyasiya Məhkəməsi 2023-cü ildə onun 2012-ci il uğursuz seçki kampaniyasında xərcləri bilərəkdən aşması ilə bağlı qərarı təsdiqləmiş, nəticədə Sarkozi altı ay həbs cəzası, əlavə olaraq isə şərti məhkumluq almışdı.

Xəyal BƏŞİROV,
Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin sədri

Hələ Fransa prezidentliyinə namizəd olduğu dövrdə Nikola Sarkozi Liviya liderindən dünyada qeyri-legitim hesab olunan və hətta Fransa tərəfindən də legitimliyi tanınmayan bir şəxsdən seçki kampaniyasını maliyyələşdirmək üçün böyük məbləğdə pullar alıb. Söhbət milyonlarla avrodan gedir. Məlumatlarda böyük məbləğdən bəhs edilir. Ehtimal olunur ki, Fransa dövləti bu məbləğin tam açıqlanmasının dövlətin imicinə zərər verəcəyini nəzərə alaraq, bəzi detalların məhkəmə işində əks etdirilməməsinə qərar verib. Prezidentliyə namizəd baxımından isə məsələ çox ciddidir. Çünki özünü insan hüquqları və demokratiyanın beşiyi kimi qələmə verən Fransanın namizədi legitimliyi şübhə altında olan bir xarici liderdən aldığı pulları seçki təşviqatında istifadə edib. Bu fakt həm də seçki prosesinin şəffaflığını şübhə altına alır. Nikola Sarkozi Fransa tarixində ilk dəfə eks-prezident olaraq məsuliyyətə cəlb edildi və barəsində 5 ilə qədər azadlıqdan məhrumetmə cəzası tətbiq olundu. Onun həbsi Fransa siyasətində presedent yaradır və dövlətin imicinə ciddi təsir göstərəcək.

Digər ölkələrə insan hüquqları, demokratiya və seçki şəffaflığı dərsi keçməyə çalışan ölkənin tarixində belə ağır və xoşagəlməz halların yaşanması Fransanın nüfuzuna kölgə salır. Cinayətkar sövdələşməyə görə, Sarkozi Qəddafinin pulu hesabına prezident seçkilərində qalib gəlib, onun hakimiyyətini legitimləşdirməyi planlaşdırırdı. Lakin nəticədə Fransa və digər qərb dövlətləri Liviyanı bombardman edərək Qəddafinin hakimiyyətdən devrilməsinə və öldürülməsinə səbəb oldular. Hadisə təkcə Fransa–Liviya münasibətləri üçün deyil, Qərb dövlətlərinin xarici siyasətinin, xüsusilə hakimiyyətlərə dəstək və müdaxilə prinsiplərinin qiymətləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir.

Nəzrin ELDARQIZI
XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:313
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 28 Sentyabr 2025 10:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see340

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see332

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see330

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see329

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see281

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see269

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see266

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see262

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see255

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see254

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see232

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see230

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see221

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see215

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see212

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see212

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see200

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see196

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see189

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see185
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri